Ook het huisdier mag niet belemmerd worden

Dierenbehoefte leidend Vanaf 2023 mogen dieren niet belemmerd worden in hun natuurlijke gedrag. Maar wie bepaalt wat dat is?

„Een eend moet zwemmen.”

In de natuur graven konijnen gangen om zich te beschermen tegen roofdieren.
In de natuur graven konijnen gangen om zich te beschermen tegen roofdieren. foto Istock

Je mag dieren geen pijn doen om ze daarmee beter te kunnen huisvesten. En je mag dieren niet onnodig beperken in hun natuurlijk gedrag. Dat is de strekking van een wijziging van de Wet dieren die op initiatief van de Partij voor de Dieren door zowel Tweede Kamer als Senaat is aangenomen. Logisch, zeggen partijen die al jaren strijden tegen het leed in de intensieve veehouderij. Bijna twintig jaar geleden al had toenmalig minister Brinkhorst (Landbouw, D66) plannen om behoeften en gedrag van dieren „leidend” te laten zijn in de veehouderij.

Over welke dieren hebben we het eigenlijk? Als deze maatregel bedoeld is om de veehouderij diervriendelijker te maken, geldt die dan niet ook voor gezelschapsdieren? Verwarring daarover in de Tweede Kamer, dinsdag tijdens het vragenuurtje met demissionair minister Schouten (Landbouw, ChristenUnie). „Is de minister het met mij eens dat het niet zo ver moet gaan dat honden niet meer aangelijnd uitgelaten mogen worden?” vroeg SGP-Kamerlid Bisschop. BBB-Kamerlid Van der Plas is bezorgd: „Wat dit zou kunnen betekenen voor mensen die honden thuis hebben, of een konijn in een hok achter in de tuin hebben voor hun negenjarige dochter. Mag een koe straks nog wel gemolken worden?” De minister zegt: „Ik ben aan het bekijken hoe aan dit amendement concreet invulling kan worden gegeven. Ik wil nog maar even in herinnering roepen dat dit amendement niet alleen gaat over dieren in de veehouderij, maar ook over het houden van gezelschapsdieren.”

Dieren nog wel aan de lijn

De indiener van de amendementen, Kamerlid Leonie Vestering (PvdD), helpt de vragenstellers uit de droom. „Het is echt een absoluut misverstand dat je dieren niet meer aangelijnd mag uitlaten. Daar hoeven mensen zich geen zorgen over te maken.” De wetswijziging verbiedt dieren „permanent” in hun natuurlijk gedrag te belemmeren. „Hou je een dier levenslang vast of zet je een hond permanent in een bench, of in een fokschuur met puppy’s zonder daglicht en zonder dat ze worden uitgelaten, dan mag dat niet. Dat is hartstikke goed nieuws.” Ook verboden is vanaf 2023 het afknippen van staarten bij varkens; eenden houden zonder dat ze ergens kunnen zwemmen; het ophokken van konijnen zonder dat ze kunnen graven.

Lees ook:Hoe het met dierenwelzijn misgaat in de varkensslachterij

De vraag is dan wel wat ‘natuurlijk gedrag’ inhoudt. „Dat is niet aan de politiek”, zegt Vestering. „Dat is aan de deskundigen.” Een goed idee, vindt hoogleraar dierenwelzijn Bas Rodenburg van de Universiteit Utrecht. Er is onderzoek genoeg over behoeften en gedrag van dieren. „Als een kip niet kan scharrelen en pikken en rondlopen, wordt ze ongelukkig.” Zo zijn er voor elke diersoort kenmerkende gedragingen te benoemen.

De „grootste zorg” heeft Rodenburg over de relatief snelle invoering van de wetswijziging, over minder dan twee jaar. „Als je zo snel wil omschakelen, dan ben ik bang dat je juist welzijnsproblemen gaat creëren.” Hij geeft als voorbeeld het stoppen met het couperen van staarten bij varkens. „Dat is zeker een verbetering. Maar als je dat doet zonder je iets aan de huisvesting te hebben veranderd of aan het management, dan gaan dieren elkaar bijten en beschadigen. Je moet veehouders daarbij ondersteunen.”