Laatste nieuws coronacrisis

GGD-directeur: ‘tussen 10 en 15 procent’ afzeggingen prikafspraken met Janssen

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC op woensdag 2 juni het belangrijkste nieuws rondom de coronapandemie in binnen- en buitenland bij. Volg voor de laatste ontwikkelingen het nieuwe coronablog.

Dit was het belangrijkste nieuws van woensdag:

  • Ongeveer 54 procent van alle bloeddonoren in Nederland heeft antistoffen tegen het coronavirus in het bloed. Een maand geleden was dit 32 procent. Bloedbank Sanquin zegt dat de snelle toename vooral is te danken aan de vaccinatiecampagne. Met name onder de leeftijdsgroepen die al werden gevaccineerd, is een sterke stijging te zien.
  • Een fabriek in het Limburgse Geleen gaat jaarlijks 300 miljoen Moderna-vaccins produceren. Het gaat om zogeheten boosters met een lagere dosering van het vaccin. Hiermee kunnen in de toekomst al ingeënte mensen langer worden beschermd tegen het coronavirus. Het is de tweede Europese fabriek die Moderna-boosters gaat produceren.
  • De Gezondheidsraad raadt af het Janssen-vaccin te gebruiken voor jongeren vanwege mogelijke bijwerkingen. Mensen die nu nog een prikafspraak moeten maken, zouden alleen nog met mRNA-vaccins als die van Pfizer/BioNTech en Moderna moeten worden geprikt.
  • Een 48-jarige man uit Sittard heeft acht weken celstraf opgelegd gekregen vanwege het bedreigen van RIVM-baas Jaap van Dissel. De man uitte doodsbedreigingen in een besloten Facebookgroep en vorig maand tijdens een demonstratie voor de rechtbank in Den Haag. Daar stonden op dat moment twee vrouwen terecht die in een Telegram-groep hadden opgeroepen tot geweld tegen Van Dissel.

Volg hier het coronablog van donderdag 3 juni

GGD-directeur verwacht ‘tussen 10 en 15 procent’ afzeggingen prikafspraken met Janssen

Tussen de 10 en de 15 procent van de mensen met een prikafspraak voor het Janssen-vaccin zal hier vanaf zien, verwacht GGD-directeur Sjaak de Gouw. Hij deed die uitspraak woensdagavond in het Radio 1-programma Dit is de Dag. Woensdag werd bekend dat jongere leeftijdsgroepen die nu nog geen prikafspraak hebben niet meer gevaccineerd worden met het vaccin, maar in plaats daarvan een prik met het Pfizer- of Moderna-vaccin toegediend zullen krijgen.

Hoeveel mensen mét een prikafspraak woensdag hebben besloten om af te zien van het Janssen-vaccin, kon De Gouw niet zeggen. Volgens hem gaat het tot nu toe landelijk om een paar duizend mensen. Daarnaast is er volgens hem een grote groep die vertrouwen blijft houden in het vaccin.

Door het besluit om geen nieuwe prikafspraken met het Janssen-vaccin in te plannen, is de Nederlandse vaccinatiecampagne volgens berekeningen van het RIVM met één week vertraagd. Eerder besloot Nederland al mensen onder de zestig jaar niet meer te vaccineren met het AstraZeneca-vaccin. De Gezondheidsraad benadrukt dat het Janssen-vaccin nog steeds effectief is.

Ramon van Flymen / ANP

Verenigd Koninkrijk onderhandelt over verbeterd AstraZeneca-vaccin

  • Het Verenigd Koninkrijk is in onderhandeling met farmaceut AstraZeneca over extra doses van het coronavaccin. Dat zei de Britse minister van Volkgsgezondheid Matt Hancock woensdag tijdens een toespraak in Oxford, meldt The Evening Standard. Het gaat daarbij om een aangepaste versie van het AstraZeneca-vaccin, dat beter moet beschermen tegen de beta-variant (voorheen Zuid-Afrikaanse) van het coronavirus. Hoeveel extra doses het Verenigd Koninkrijk wil aanschaffen, is niet bekend.
  • Colombia gaat vanaf woensdagnacht de grens met Venezuela na veertien maanden stapsgewijs weer openen. Het land sloot in maart 2020 de grenzen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Volgens persbureau Reuters moeten reizigers voldoen aan veiligheidsmaatregelen, opgesteld door het Colombiaanse ministerie van Volksgezondheid. Op dit moment wonen 1,7 miljoen Venezolanen in Colombia, maar dit aantal zou de komende maanden kunnen stijgen vanwege de economische crisis en het politieke regime in Venezuela. De Colombiaanse regering besloot onlangs Venezolaanse migranten een tijdelijke verblijfsvergunning toe te kennen voor een periode van tien jaar.
  • De Oostenrijkse Grand Prix van de Formule 1 zal op 4 juli op de Red Bull Ring worden verreden met volle tribunes. Vanaf 1 juli heft het land alle beperkingen wat betreft toeschouwersaantallen op, waardoor de organisatie volgens haar website 40.000 bezoekers kan toelaten. Dat betekent ook dat Max Verstappen, op dit moment leider in de tussenstand, zich kan gaan verheugen op oranje gekleurde tribunes. Traditioneel reizen flink wat Nederlandse fans af naar de race in Spielberg, waar Verstappen in 2018 en 2019 de beste was.

    Max Verstappen van Red Bull Racing in actie tijdens de Grand Prix van Oostenrijk in 2019. Achter hem zijn de tribunes oranje gekleurd. Remko de Waal / ANP

Geen nieuwe datum voor Startschotgala, bezoekers krijgen geld terug

Het festival Startschotgala in Lichtenvoorde gaat definitief niet door. Dat bevestigt organisator De Feestfabriek woensdag na berichtgeving van Omroep Gelderland. Het evenement zou op 1 mei plaatsvinden als Fieldlab-evenement, maar werd in april geannuleerd vanwege de onrust die in was ontstaan over grootschalige testevenementen zoals de 538 Oranjedag. Op dat moment waren er veel nieuwe coronabesmettingen. De tienduizend mensen die een kaartje hadden voor het evenement krijgen hun geld terug voor 21 juni.

De afgelopen weken zocht de organisatie naar een nieuwe datum voor het evenement, dat plaats had moeten vinden op het terrein van het muziekfestival Zwarte Cross. Omdat het voor Fieldlab inmiddels duidelijk is op welke wijze coronaproof evenementen kunnen worden georganiseerd en het er daarnaast op lijkt dat steeds meer evenementen deze zomer doorgang kunnen vinden, is besloten om definitief geen nieuwe datum te prikken. Zwarte Cross, dat oorspronkelijk in juli zou plaatsvinden, staat eind september gepland.

Met een reeks proefevenementen onderzocht Fieldlab hoe bijenkomsten ondanks de coronapandemie veilig plaats kunnen vinden. Paul Bergen / ANP

Van Dissel: versoepelingen niet van invloed op dalende besmettingen

Jaap van Dissel, voorman bij het RIVM, ziet de versoepeling van de coronamaatregelen die zaterdag ingaan met „zeer veel vertrouwen” tegemoet. Een soepeler regime zal volgens Van Dissel niet van invloed zijn op het teruglopende aantal besmettingen. Dat zei hij woensdag in een technische toelichting aan de Tweede Kamer.

In zijn presentatie aan de Kamer toonde Van Dissel zich optimistisch. Hij liet cijfers zien van dalende besmettingen, afnemende ziekenhuisopnames en een toenemend aantal vaccinaties. Volgens de RIVM-baas is het aantal ziekenhuisopnames sinds de piek in april met 70 procent afgenomen. De ingezette trends zullen, zo verwacht hij, ook aanhouden als zaterdag restaurants, musea, bioscopen, concertzalen en binnenruimtes van attractieparken onder voorwaarden open mogen.

Bovendien staat het demissionaire kabinet sporten in groepen weer toe en wordt het thuisbezoekadvies verruimd naar vier gasten per dag. Het kabinet heeft de versoepelingen vijf dagen eerder doorgevoerd dan het Outbreak Managament Team (OMT) had geadviseerd, maar Van Dissel denkt niet dat het infectierisico daardoor erg toeneemt. De Gamma-variant (voorheen Braziliaanse) blijft met gemiddeld 2,8 procent van het aantal positieve testen „vrij stabiel”, aldus Van Dissel. Ook de Delta-variant (voorheen Indiase) is nog niet bezig aan een opmars in Nederland, stelde hij.

Jaap van Dissel bij een eerder bezoek aan de Tweede Kamer. Foto Bart Maat/ANP

Vier maanden cel voor bedreiger Jaap van Dissel

Een 48-jarige man uit Sittard is woensdagmiddag door de politierechter in Den Haag veroordeeld tot vier maanden cel voor het meermaals bedreigen van RIVM-baas Jaap van Dissel. Bart van W. uitte zijn doodsbedreigingen zowel in een besloten Facebook-groep als vorige maand tijdens een demonstratie bij de rechtbank, meldt persbureau ANP. Op dat moment stonden in de rechtbank twee vrouwen terecht voor het bedreigen van Van Dissel. De openbaar aanklager noemde het handelen van de man bij de rechtbank „maatschappij ondermijnend”.

Van W. geloofde dat Van Dissel tot een ‘satanistisch en elitair pedonetwerk’ behoorde. Om die reden zou hij het gerechtvaardigd vinden strafbare feiten te plegen. Van W. bedreigde volgens de officier van justitie al eerder publieke personen en mensen met een publieke taak. Hiervoor had hij meerdere voorwaardelijke celstraffen openstaan. De vier maanden celstraf die hij opgelegd krijgt, is conform de eis van het Openbaar Ministerie.

De vrouwen die vorige maand veroordeeld werden, kregen een celstraf van acht en zes weken opgelegd door de rechter. Zij riepen in een Telegram-chatgroep op tot geweld tegen Van Dissel. Ook werd in de chat het huisadres van de RIVM-baas gedeeld.

De man die Jaap van Dissel bedreigde, deed dit eerder al bij andere publieke personen. Hiervoor stonden nog voorwaardelijke celstraffen open. Evert Elzinga / ANP

Daling coronapatiënten in ziekenhuis zet door, ook IC minder bezet

Er liggen momenteel 1.189 coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen. Dat zijn er 51 minder dan een dag eerder. Dat blijkt woensdagmiddag uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Van deze coronapatiënten liggen er 420 op de intensive care, dat is een daling van 27 ten opzichte van dinsdag.

Intussen heeft het RIVM melding gemaakt van 2.602 positieve coronatests (99 meer dan dinsdag). Daarmee neemt het aantal positieve tests voor de tweede dag op rij iets toe, maar nog altijd worden er beduidend minder besmettingen vastgesteld dan enkele weken geleden.

Tweede Kamer roept Booking.com op om staatssteun terug te betalen

De Tweede Kamer wil Booking.com ter verantwoording roepen omdat is gebleken dat het reisplatform een miljoenenbonus uitkeerde aan de top, terwijl het vanwege de coronacrisis een deel van het personeel ontsloeg. Booking.com heeft vorig jaar ongeveer 65 miljoen euro aan staatssteun ontvangen van de Nederlandse overheid. Kamerleden willen nu dat het bedrijf de ontvangen steun terugbetaalt.

Het hoofdkantoor van Booking.com in Amsterdam. Foto Sem van der Wal/ANP

Woensdagmiddag spreekt de Tweede Kamer over het economische steunpakket van het kabinet aan de door de coronacrisis getroffen bedrijven. Hierbij kwam ook Booking.com uitgebreid ter sprake. Verschillende partijen reageerden verontwaardigd. Zo sprak de SP van „graaigedrag” en noemde de VVD de topmensen „aasgieren”. De PvdA noemt het motto van de bestuurskamer van Booking.com: „Ieder voor zich en alles voor ons.”

Demissionair minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) stelde woensdag niet met individuele bedrijven te gaan praten over bonusregels. „Ik heb gevloekt toen ik dat stuk over Booking las, maar ik kan juridisch niks doen. Het is niet kies om met terugwerkende kracht voorwaarden aan te passen”, aldus Koolmees. „Ik ga niet bij één bedrijf op de stoep staan en aanbellen.”

Het CDA opperde in de Kamer een ‘solidariteitsheffing’ waarbij bedrijven die minder zwaar getroffen zijn door de coronacrisis anderen helpen. CDA-Kamerlid Mustafa Amhaouch stelde woensdag in het AD voor dat bedrijven die meer dan 245.000 euro winst hebben gemaakt, één of twee jaar meer belasting betalen omdat „de forse rekening voor de steunpakketten niet alleen door de overheid kan worden opgebracht”.

Lees ook: Booking paste bonusregels aan voor miljoenenbeloning top

‘Vertraging prikafspraak 1982 door tekorten vaccins’

Mensen die geboren zijn in 1982 moeten langer wachten om een vaccinatie-afspraak te maken, waarschijnlijk omdat er te weinig vaccins beschikbaar zijn. Hoeveel vaccins er op voorraad zijn, wordt niet openbaar gemaakt en valt dus niet te controleren. Wel is duidelijk dat farmaceuten Janssen en Pfizer de komende tijd beide minder prikken leveren dan gepland. Eerder op woensdag werd bovendien bekend dat het Janssen-vaccin niet meer wordt ingezet bij 40-minners, wat tot extra vertraging leidt.

De afgelopen dagen waren de geboortejaren 1979, 1980 en 1981 aan de beurt om een vaccinatie-afspraak te maken. Het leek erop dat woensdag de mensen die geboren zijn in 1982 de uitnodiging zouden krijgen, maar dat is dus niet het geval.

Lees ook: Problemen bij Janssen vertragen vaccinaties

Geen tweede prik AstraZeneca voor mensen met ernstige bijwerkingen

Wie na de eerste prik met het AstraZeneca-vaccin last krijgt van bloedstolsels en een verlaagd aantal bloedplaatjes, moet geen tweede prik van dit vaccin krijgen. Dat adviseert het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) woensdag.

De zeldzame bijwerking van het AstraZeneca-vaccin kan dodelijk zijn. In Nederland zijn deze klachten bij zestien mensen geconstateerd nadat ze een AstraZeneca-prik hadden gekregen. Twee van hen zijn overleden. In totaal zijn in ons land ongeveer twee miljoen AstraZeneca-prikken gezet. De bijwerking doet zich binnen drie weken na de eerste prik voor en komt vooral voor bij vrouwen onder de 60 jaar.

Wat er wél moet gebeuren met mensen die één prik hebben gehad en vervolgens de ernstige bijwerkingen kregen, is onduidelijk. Het CBG doet daar geen uitspraken over. De Gezondheidsraad onderzoekt nog of vaccins gecombineerd mogen worden. In zo’n geval zou men na een AstraZeneca-prik, een tweede prik van bijvoorbeeld Pfizer krijgen.

Gezondheidsraad adviseert Janssen-vaccin niet langer te gebruiken bij jongeren

De jongere leeftijdsgroepen die nu nog gevaccineerd moeten worden, worden als het aan de Gezondheidsraad ligt alleen nog met mRNA-vaccins als die van Pfizer en Moderna geprikt. Dit zou de facto betekenen dat het Janssen-vaccin dan niet meer wordt gebruikt. Dat adviseert de Gezondheidsraad woensdag in een advies aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het risico op een zeldzame combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes, is voor jongeren groter dan het risico om ernstig ziek te worden van Covid-19.

Voor ouderen blijft het advies dat het risico op ernstige gevolgen bij een coronabesmetting groter is dan dat op complicaties na de vaccinatie. Voor hen blijven de vaccins met AstraZeneca en Janssen wel beschikbaar, blijkens het advies.

Lees het nieuwsbericht: Gezondheidsraad adviseert Janssen-vaccin niet langer te gebruiken bij jongeren

Limburgse fabriek gaat 300 miljoen Moderna-vaccins per jaar maken

In een fabriek in het Limburgse Geleen zullen jaarlijks 300 miljoen vaccins tegen Covid-19 van Moderna geproduceerd worden. De Zwitserse farmaleverancier Lonza verwacht dat de productie aan het einde van dit jaar begint. De doses van 50 microgram zijn bedoeld als zogenoemde boosters, die een lagere dosering bevatten dan de vaccins die nu worden ingezet en ervoor moeten zorgen dat het coronavaccin beter en langer beschermt. Dat hebben Lonza en Moderna woensdag bekendgemaakt.

Het is de tweede Europese fabriek die Moderna-boosters gaat produceren. Zo moet ook de Spaanse fabriek in Granada van farmaleverancier ROVI vanaf eind 2021 jaarlijks 300 miljoen doses van het vaccin gaan produceren. De samenwerking met de fabrieken zal helpen om de productie van vaccins verder op te schalen „om de pandemie zo snel mogelijk te beëindigen”, zegt Juan Andres, het hoofd van de technische activiteiten van Moderna.

Het Moderna-vaccin werd in januari goedgekeurd voor gebruik in de Europese Unie. Op het gebied van aantallen leveringen bleef Moderna echter achter bij Pfizer omdat het een veel kleinere productiecapaciteit had. In totaal heeft de EU 600 miljoen doses van het coronavaccin bij Moderna besteld. Wel moeten de boosterprikken nog goedgekeurd worden door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Pas na deze goedkeuring kunnen de vaccins met lagere dosering gemaakt worden. Hoe lang het duurt voor het EMA dit goedgekeurd heeft, is niet duidelijk.

Moderna gaat jaarlijks 300 miljoen coronavaccins produceren in Nederland. Foto Guillaume Souvant / AFP

Lockdown in Melbourne is verlengd, omzet van softwarebedrijf Zoom stijgt

Een overzicht van het coronanieuws uit het buitenland.

  • De Australische stad Melbourne gaat zeven dagen langer in lockdown. Daarmee blijft de miljoenenstad op slot tot 10 juni. In totaal zijn in Melbourne nu zestig coronagevallen bevestigd. Dat meldt waarnemend premier James Merlino van de deelstaat Victoria in een verklaring woensdag. Om de besmettelijke coronavariant tegen te gaan, mogen mensen die in Melbourne wonen hun huis alleen onder voorwaarden verlaten.
  • Het internationale luchtverkeer naar de twee grootste steden van Vietnam wordt hervat. Dat melden de luchtvaartautoriteiten in Vietnam woensdag, volgens persbureau AFP. In Hanoi en Ho Chi Minhstad was er een verbod op internationale vluchten vanwege een nieuwe coronagolf. Deze golf lijkt nog niet voorbij: het gemiddeld aantal coronagevallen per week ligt op 242, terwijl dit aantal begin mei op 24 lag. Dat blijkt uit cijfers van de Johns Hopkins University. Afgelopen week werd er ook een nieuwe coronamutant aangetroffen: een combinatie van de Delta (voorheen Indiase) en de Alpha (voorheen Britse) variant.
  • Het Amerikaanse softwarebedrijf Zoom, waarmee gebruikers online kunnen vergaderen, heeft in het eerste kwartaal van dit jaar 191 procent meer winst gemaakt dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Dat meldt het videobelbedrijf dinsdagavond (lokale tijd). In totaal is de omzet gestegen naar ruim 956 miljoen dollar. Het is een minder hoge omzetstijging dan in eerdere kwartalen sinds corona uitbrak, maar de oprichter laat weten tevreden te zijn. Hij noemt het begin van dit jaar „erg sterk”. Zoom is gratis, maar voor meer functionaliteiten, zoals vergaderingen langer dan veertig minuten, moeten gebruikers betalen.

De Australische stad Melbourne moet langer in lockdown vanwege de meest recente coronauitbraak. Foto William West/AFP

54 procent van donoren heeft corona-antistoffen in bloed

Ongeveer 54 procent van alle bloeddonoren in Nederland heeft antistoffen tegen het coronavirus in het bloed. Dat blijkt uit cijfers die dinsdagavond door bloedbank Sanquin zijn gepubliceerd. Een maand geleden was dit nog 32 procent. Antistoffen kunnen het virus bij een besmetting uitschakelen.

Het percentage antistoffen in het bloed loopt volgens de bloedbank snel op dankzij de vaccinatiecampagne. Bij de leeftijdsgroepen die al gevaccineerd zijn, is een sterke stijging te zien vanaf het moment dat zij een prik konden krijgen. Bij 90 procent van donoren ouder dan 70 jaar werden antistoffen gevonden, bij donoren van 61 tot 70 jaar is dit ongeveer 85 procent en bij donoren van 51 tot 60 jaar daalt dit naar ongeveer de helft.

Ook bij mensen tussen 18 tot 30 jaar oud is het percentage antistoffen tegen het coronavirus in het bloed gestegen. 40 procent van de donoren in deze leeftijdsgroep heeft momenteel antistoffen; vorige maand was dit 30 procent. Sanquin onderzoekt nog of dit stijgende percentage door vaccinaties komt, of dat het vooral om mensen gaat die het virus hebben opgelopen en ervan hersteld zijn.

Een man krijgt een prik met een coronavaccin. Foto Ricardo Moraes/Reuters

Welkom in dit blog

In dit blog houdt NRC het belangrijkste nieuws rondom de coronapandemie in binnen- en buitenland bij. Dit was het belangrijkste nieuws van dinsdag 1 juni:

  • Afgelopen week, van 26 mei tot 1 juni, zijn 43 procent minder Covid-19-patiënten in het ziekenhuis opgenomen dan de week daarvoor. Dat bleek dinsdag uit de nieuwe weekcijfers die het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) publiceerde. Het RIVM telde 20.608 nieuwe positieve coronatests: een daling van 18 procent ten opzichte van de week daarvoor.
  • Bij de vier wedstrijden op het EK voetbal dat deze maand in de Johan Cruijff Arena worden gespeeld, mogen meer fans aanwezig zijn dan tot nu toe was afgesproken. De KNVB meldde dinsdag dat in overleg met het kabinet en de gemeente Amsterdam het stadion nu voor een derde gevuld mag worden in plaats van een kwart, zoals eerder overeengekomen was.
  • Ongeveer 250 mensen hebben vorige week een onterechte positieve uitslag gekregen van hun coronatest. Ze lieten zich tussen 27 en 30 mei bij de GGD-locaties in Bergen op Zoom of Goes testen op het coronavirus met een snel- of antigeentest.
  • De Franse overheid biedt alle Europarlementariërs en hun medewerkers een coronavaccinatie aan als zij volgende week in Straatsburg komen vergaderen. Dat zou blijken uit een brief die in handen is van de NOS. De omroep heeft enkele Nederlandse Europarlementariërs gesproken die zeggen geen gebruik te zullen maken van het aanbod.
  • Koning Willem-Alexander heeft zijn eerste prik tegen Covid-19 gehad. Dat heeft hij dinsdag bij een werkbezoek in Den Haag gezegd, bevestigde de Rijksvoorlichtingsdienst.

Lees hier het hele blog van dinsdag 1 juni terug