Arriva wil nachttreinen laten rijden naar Randstad

Spoorwegen Arriva wil nachttreinen laten rijden naar de Randstad. NS moet de commercieel vervoerder dan toelaten op zijn railnet.

Arriva is als commercieel vervoerder de grootste concurrent van NS. Foto Kees van de Veen

Arriva is als commercieel vervoerder de grootste concurrent van NS. Foto Kees van de Veen

Arriva, als commercieel vervoerder de grootste concurrent van NS op het spoor, wil nachttreinen laten rijden vanuit Maastricht en Groningen naar de Randstad. De belangrijkste bestemming voor die nachtverbinding zou dan Schiphol worden. Arriva wil daarmee tegen de monopoliepositie ingaan van NS op het hoofdrailnet.

Het vervoerbedrijf, eigendom van het Duitse Deutsche Bahn, heeft maandag het verzoek voor de nachttreinen ingediend bij toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM). Dat is een eerste stap naar zogenoemde ‘open toegang’ tot de spoorlijnen die NS nu exclusief exploiteert (het intercitynetwerk en de hogesnelheidslijn).

De grote vraag voor ACM: moet NS een concurrent op zijn hoofdrailnet toelaten op de uren dat het daar zelf geen treinen rijdt? In het Europees spoorbeleid, waar dat open access onderdeel van is, moet Nederland concurrenten op het spoor toelaten, maar mogen vervoerders geweerd worden als de economische positie van de concessiehouder (NS) in het geding is.

De stap van Arriva is volgens Arriva-topman Anne Hettinga een volgende slag om verdere marktwerking op het spoor af te dwingen. Want hoewel stapsgewijze liberalisering van het spoornet in het regeerakkoord onderdeel was van het beleid van het kabinet-Rutte III, is daar de afgelopen jaren volgens hem in de praktijk weinig van terechtgekomen. „We knagen ten eeuwigen dage aan de monopoliepositie van NS”, zegt Hettinga in een vraaggesprek met NRC. „Dit kabinet heeft er alles aan gedaan om liberalisering van het spoor verder terug te dringen.”

Lees hier het inerview met Anne Hettinga van Arriva: ‘Zonder concurrentie op het spoor dut iedereen in’

Monopoliepositie

Volgens de Arriva-topman zijn daar veel voorbeelden van. Hij noemt de monopoliepositie van NS als vervoerder op het hoofdrailnet, die het kabinet vorig jaar verlengde tot 2035. Een ander voorbeeld is volgens hem de miljoenensubsidie die staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) gunde aan NS voor een nachttrein naar Wenen. Een aantal vervoerders heeft daarover een geschil aangespannen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.

Ook hekelt Hettinga het torpederen van het kabinet van een internationale treinverbinding tussen Eindhoven en het Duitse Aken. De bieding van Arriva was goedkoper dan die van NS. Maar vorige week besloot Van Veldhoven om die biedingen op de lange baan te schuiven, tot na 2030.