Heropening cultuur: ‘Zo gaan we toch een beetje goed de zomer in’

Heropening Cultuur 5 juni Na een half jaar gaat dit weekend de cultuursector weer open. De zalen popelen, maar zelfs voor 250 man kunnen voorstellingen en concerten niet uit. Het wachten is op de volgende versoepelingsronde van 30 juni. Zie onderaan twintig cultuurtips voor de komende weken.

„De VSCD is blij met de verruiming, maar kijkt vooral uit naar het nieuwe theaterseizoen.” De reactie van de koepelorganisatie voor schouwburgen en concertzalen vatte vrijdag meteen na de bekendmaking in één zin het overheersende gevoel samen waarmee de podiumkunstensector aankijkt tegen de actuele versoepelingen (zie inzet) die het kabinet afkondigde.

„We gaan heel erg ons best doen om met cultureel aanbod te komen”, zei VSCD-directeur Gabbi Mesters, „maar houd er rekening mee dat het minder zal zijn dan normaal.”

Op dit moment werken zalen en schouwburgen aan de programmering voor juni, de slotmaand van het reguliere uitgaansseizoen. Snel worden nog wat concerten en voorstellingen geprogrammeerd. Wat geannuleerd was, kan soms weer worden terug-geprogrammeerd, zegt Simon Reinink, directeur van Het Concertgebouw. Daar, en bij veel andere zalen, was het maandag een dag van „heel veel bellen”. Het voornaamste dilemma: gaan we open voor 250 man zonder test, of voor 425 mét test – alle praktische, ethische en fysieke nadelen daarvan in overweging genomen.

Reinink: „Onze paar eigen concerten in juni doen we zonder test. Voor juli en augustus weten we het nog niet: als we dan met test of vaccinatiepaspoort veel meer mensen mogen toelaten, zullen we dat mogelijk wel gaan doen. Voor juni gaan we in Het Concertgebouw niet veel extra concerten organiseren. Die zijn met zo weinig mensen in de zaal zwaar verlieslijdend.”

Boost voor de moraal

En toch is het fijn om het publiek nog wat te kunnen bieden in het staartje van dit culturele seizoen, vindt directeur Jeroen Bartelse van het Utrechtse zalencomplex TivoliVredenburg. „Zo gaan we een beetje goed de zomer in, het is een boost voor de moraal.”

Ook in TivoliVredenburg gaan de twee grote zalen vanaf dit weekend zonder testen 250 mensen op 1,5 meter ontvangen. Meer toeschouwers toelaten met testen vooraf wordt pas interessant als de afstandsnorm mag worden losgelaten, naar verwachting is dat vanaf eind juni mogelijk. Bartelse: „Dan mag er hopelijk ook weer gelopen en gedanst worden.”

Bij een middelgroot theater als het Zaantheater in Zaandam is de programmering in juni grotendeels gewijd aan ‘stadsprogrammering’, zegt directeur Angelique Finkers: amateurvoorstellingen van jongeren en ouderen, van scholen en lokale groepen. Aandacht en ruimte voor de lokale theatermakers is in veel theaters een goed gebruik in het staartje van het reguliere seizoen, vertelt Finkers. De openstelling heeft in Zaandam niet tot nieuwe boekingen geleid, maar er zijn wel opties gelicht. Finkers: „Karin Bloemen komt nog. Die zei dat ze desnoods voor dertig man wilde spelen.” Toeschouwers die bij deze voorstellingen niet in de zaal passen, worden alsnog bediend met een livestream.

Popelen

In de popsector is de stemming „popelend”, ziet Berend Schans, directeur van de branchevereniging voor poppodia en popfestivals VNPF. Al lijkt dat gezien de nu nog tamelijk lege concertagenda’s misschien anders. De podia concentreren zich op een stevige programmering voor het najaar, merkt de VNPF.

Op wat nu aan versoepelingen bekend is, valt niet te programmeren, zegt Jurry Oortwijn van Paradiso in Amsterdam. Shows voor vijftig bezoekers op anderhalve meter brengen niets op. Openen voor meer mensen met toegangstesten vindt Oortwijn voor een zaal als Paradiso onwenselijk. „We willen er voor iedereen zijn.” De komende Paradiso-shows in de agenda – Lavinia Meijer (17/6) en Joshua J (20/6) - gaan in aangepaste vorm door. De Ambassade (19/6) en The Kik (22/6) zijn berekend op een groter publiek en worden verzet.

Lees ook Bioscopen gaan weer open met een royaal aanbod

De grote popfestivals zoals Lowlands (20-22 augustus) zullen vanaf 30 juni, na de volgende stap versoepelingen, wel doorgaan – met toegangstesten. Lowlands mag dan 75 procent van de normale capaciteit aan publiek (60.000 mensen, openlucht) binnenlaten, op anderhalve meter.

Eén sector is echt nog in mineur, en dat zijn de zangkoren. Koornetwerk Nederland heeft zondag een urgente brief verstuurd aan ministers De Jonge (VWS, CDA) en Van Engelshoven (Cultuur, D66), in de hoop dat het meest actuele advies – niet samen zingen voor 30 juni – eerder kan worden bijgesteld.

  • TIPS THEATER

    Het Holland Festival. Theater, muziek en opera van internationaal niveau, met dit jaar theatermaker Gisèle Vienne en componist Ryuichi Sakamoto als ‘associate artists’. Met onder meer de nieuwe montagevoorstelling Age of Rage van Ivo van Hove en Internationaal Theater Amsterdam.

    Van 3 t/m 27 juni. Inl: hollandfestival.nl

    Het Nationale Theater: De eeuw van mijn moeder. Een nieuwe tekst en regie van Eric de Vroedt, die teruggrijpt op zijn tijd bij zijn vorige gezelschap, Mighty Society, die hij afsloot met een stuk over zijn vader. Nu een voorstelling over zijn moeder, de emigratie van Nederlands-Indië naar Nederland en de sporen die emigratie nalaat. Van 5/6 t/m 11/7. Inl: hnt.nl

    Laura van Dolron: De Nieuwe Laura. Van Dolron brengt een ode aan het theater en aan het leven, terwijl ze terugkijkt op de oude Laura en de toeschouwer uitdaagt er het zijne van te denken. Van 9/6 t/m 14/6 (waaronder van 2 t/m 6/7 Parade, Den Haag). Inl: lauravandolron.com

  • TIPS POP & JAZZ

    Luwten. Dromerige en melodieuze electropopmuziek van zangeres Luwten. Ze heeft een nieuw prikkelend en gevoelvol werk uit: Draft. 5/6, Gebouw T, Bergen op Zoom. Inl: gebouw-t.nl, 6/6, Luxor Live, Arnhem (2 shows) Inl: luxorlive.nl

    Robin Kester. Vera Groningen opent met twee shows voor vijftig mensen van folkpopzangeres Robin Kester. Het zijn haar eerste shows voor publiek sinds de laatste show in Paradiso toen een nieuwe lockdown werd aangekondigd. 11/6, Vera Groningen. Inl: vera-groningen.nl

    Ikari: Murakami. Door middel van stem, muziek en visuals krijgt Haruki Murakami’s roman Kafka op het strand een theatrale uitwerking door ensemble Ikari en zangeres Sanne Rambags. 11/6, Paradox, Tilburg. Inl: paradoxtilburg.nl

    Eric Vloeimans, Martin Fondse & Matangi Quartet. Trompettist Eric Vloeimans gaat met toetsenist Martin Fondse een samenwerking aan met het Matangi Quartet. Een verkenning op het grensgebied tussen jazz en kamermuziek. 16/6, TivoliVredenburg, Utrecht. Inl: tivolivredenburg.nl

    The Story of Nina Simone. Zangeres Sabrina Starke brengt met het Jazz Orchestra of the Concertgebouw een ode aan zangeres en mensenrechtenactiviste Nina Simone. 26/6, Muziekgebouw, Eindhoven. Inl: muziekgebouweindhoven.nl

  • TIPS KLASSIEK

    La Voix Humaine. Zangeres Ekatarina Levental zingt Poulencs La Voix Humaine als onderdeel van een weekend met drie vocale concerten in de Amersfoortse Veerensmederij. NRC zag de voorstelling al vorig jaar: wat kun je muziektheatraal veel zeggen in één uur, met één vrouw op het podium.

    Joyce DiDonato. Voorafgaand aan de BankGiro Loterij ZomerConcerten in juli en augustus (35 concerten, nu voor ca 50 procent verkocht) staat in het Amsterdamse Concertgebouw voor juni weinig eigen programmering gepland. Hoogtepunt worden op vrijdag 11 juni twee recitals van stersopraan Joyce DiDonato met pianist Craig Terry: zij brengen werken van Haydn, Mahler, Händel, Ellington en Piaf. Kaartverkoop vanaf 4 juni via concertgebouw.nl

    Rotterdams Philharmonisch met Lahav Shani. Live in De Doelen speelt het Rotterdams Philharmonisch Orkest op 24 juni een concert met publiek o.l.v. chef-dirigent Lahav Shani (ook op piano). Op het programma staan het Pianoconcert nr. 3 van Prokofjev en Tsjaikovski’s Symfonie nr. 5. Inl: rotterdamsphilharmonisch.nl

    Pianist Hannes Minnaar. Volop actief is hij, pianist/organist Hannes Minnaar. Zowel solo als met het Van Baerle Trio. Optredens op 13/6 (Walburgiskerk Zutphen - orgel), 16/6 (Van Baerle Trio, Concertgebouw), 27/6 (pianosolo, TivoliVredenburg, 29/6 Beurs van Berlage Amsterdam. Meer op hannesminnaar.com

    Pynarello speelt Mozarts Jupiter-symfonie. Een samengebald toppunt van kracht, energie en euforie, dat is de Jupitersymfonie van Mozart. Orkest Pynarello gaat er vanaf 9/6 mee op tournee, naar Leiden, Enschede, Arnhem, Breda, Utrecht, Leeuwarden en Eindhoven. Inl: pynarello.com

    Nederlandse Muziekprijs. In oktober won multimusicus-trombonist Sebastiaan Kemner de Nederlandse Muziek Prijs. Het feestconcert werd uitgesteld, maar vindt nu alsnog plaats, met publiek, op zaterdag 12 juni in De Doelen, Rotterdam. Kaarten gaan donderdag 3/6 via De Doelen in de verkoop (site wordt nog aangepast). Inl: dedoelen.nl

  • TIPS MUSEA

    Het protocol dat tot afgelopen herfst voor de musea goed werkte – tijdslot reserveren en elk kwartier een aantal mensen binnen laten, afhankelijk van de grootte van de ruimte een x-aantal mensen per zaal (1 bezoeker per 10 vierkante meter) en anders even wachten op de gang totdat je de zaal in mag – gaat weer in. Om het museum in te mogen is geen test nodig, de musea zijn zogeheten ‘doorlooplocaties’. Enkele tips voor de komende weken:

    Slavernij, de tentoonstelling in het Rijksmuseum waar onze recensent vijf ballen aan gaf.

    Bruce Nauman in het Stedelijk Museum Amsterdam. Het grootste overzicht van de Amerikaanse kunstenaar Bruce Nauman in Nederland tot nu toe.

    De Pest. In museum Het Valkhof in Nijmegen is een tentoonstelling over de pest voor wie nu al terugverlangt naar de coronalockdown.

    Berlinde de Bruyckere is volgens onze recensent „de superster in de beeldende kunst”. De expositie Engelenkeel is te zien in Het Bonnefantenmuseum, Maastricht.

    In De Pont in Tilburg zijn meerdere mooie tentoonstellingen, waaronder Without A Trace over schuldig landschap en de videofilm Liminal van de Peruaanse kunstenaar Maya Watanabe.