Opinie

Kunst helpt de kinderen van Gaza de oorlogen door

De Gazastrook heeft net een nieuwe oorlogsronde achter de rug. hoorde hoe de stichting Hope de trauma’s met kunst te lijf gaat.

Dwars

Vrijdag publiceerde The New York Times op de voorpagina fotootjes van zo goed als alle 67 kinderen, bijna allemaal Palestijns, die om het leven zijn gekomen in de jongste oorlogsronde tussen Hamas en Israël. „Ze waren nog maar kinderen”, kopte de krant, en het leverde een hoop bozigheid op, inclusief opzeggingen. „Ik zou The New York Times aanraden de volgende keer de portretten af te drukken van de kinderen die zijn gestorven terwijl ze terreurtunnels voor Hamas groeven”, reageerde een twitteraar. „Bloedsmaad tegen Israël en het Joodse volk”, aldus een opzegger.

Ik wilde het vandaag al over kinderen in de Gazastrook hebben maar juist niet in zo’n boze sfeer. Ik sprak vorige week beeldhouwster Ingrid Rollema, een drijvende kracht achter de stichting Hope die al dertig jaar kunst brengt naar de jongens en meisjes van de Gazastrook. In samenwerking met het Rode Kruis, de Rode Halve Maan en plaatselijke kunstenaars daar, en met financiële steun van particulieren hier. Ja, nu u het vraagt, met Hamas altijd in het achterhoofd, ook al bemoeit het Gazaregime zich er doorgaans niet direct tegenaan.

Een kleine greep uit het aanbod: breakdansen, theater, schrijven, tekenen en schilderen, dichten, filmpjes maken. Er is de Open Studio en de BeeHome website, een internetplatform waar kinderen kunnen leren zich door middel van kunst uit te drukken. Even geen oorlog en andere ellende. Extra in trek in coronatijd.

Eerst feiten als houvast: twee miljoen inwoners op elkaar gepakt op een derde deel van de Flevopolder, van wie twee derde onder 25 jaar oud. De werkloosheid bedraagt ruim 60 procent, en na 14 jaar Israëlische blokkade en herhaalde oorlogsrondes is bijna 100 procent van het stromend water ondrinkbaar en is er hoe dan ook maar een beperkt aantal uren per dag elektriciteit. De recentste Israëlische bombardementen, die officieel precisiebombardementen waren, hebben de water- en stroomcrisis nog verergerd. Er is nu nog drie uur per dag stroom (en dat in de zomerhitte). Er is grote schade aan scholen en ziekenhuizen en andere gezondheidscentra, nog even afgezien van de hoge appartementsgebouwen die u misschien ook op Twitter in elkaar heeft zien zijgen.

Gewelddadige vernietiging, zegt Rollema, die per telefoon en e-mail contact onderhoudt met de Gazastrook. De huizen stonden op hun grondvesten te trillen; de mensen namen ’s avonds afscheid van elkaar voor het geval ze het volgende bombardement niet zouden overleven; absoluut traumatisch voor de kinderen, die al in vorige oorlogsrondes zijn getraumatiseerd. Willens en wetens is infrastructuur gebombardeerd; wegen en landbouwgrond zijn met raketten omgeploegd. Een strandlocatie van Hope is weg; een gebouw van de Rode Halve Maan in Gaza-stad is beschadigd waar dagelijks wordt gewerkt met honderden gehandicapte kinderen.

Het plan was om in samenwerking met het Rode Kruis en de Rode Halve Maan 10.000 kinderen in kampen de zomer door te helpen, en die te gebruiken om beeldend zonne-energie te propageren, en theater te maken rond het thema water. Maar de vraag is of de Rode Halve Maan hier nu nog aan toekomt, zegt Rollema.

Wat in elk geval doorgaat zijn de How-to-filmpjes die de kinderen met behulp van BeeHome hebben leren maken. Creatief denken: gewoon met je telefoon filmen hoe je kunt spelen met vijf kussens of negen potloden, of met je oren. Verder niks nodig. Ideaal voor de Gazastrook.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.