Analyse

Het oude normaal komt nu wel heel dichtbij, toch?

Verlichting coronamaatregelen Voor september moet Nederland de vaccinatiecampagne kunnen hebben voltooid, kondigde Hugo de Jonge zondag aan. Kunnen de basismaatregelen daarna volledig worden losgelaten?

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) bij een stemstraat.
Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) bij een stemstraat. Foto Jeffrey Groeneweg / ANP

Spontaan een museum binnenwandelen, de hele dag en nacht met duizenden anderen dansen op live muziek, overdag naar de film zonder vooraf te hoeven reserveren, toch maar blijven hangen op een zonnig terras. Het oude normaal, de mogelijkheid tot spontaniteit en een leven dat niet van reserveringen en vooraf geplande momenten aan elkaar hangt was maandenlang niet meer dan een hunkering. Nu is er ook een datum om naar toe te leven.

Het was demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) die het goede nieuws kon brengen, deze zondag in een praatprogramma van WNL. Hij kondigde aan dat in de tweede helft van augustus alle volwassenen die het willen twee vaccins hebben gehad. „En dat betekent dat we echt voor 1 september klaar moeten kunnen zijn met de vaccinatiecampagne”, aldus De Jonge. Hij noemde het een „reëel perspectief” dat vanaf dan álle coronamaatregelen kunnen komen te vervallen, ook het dragen van een mondkapje en het houden van afstand. „Vóór het nieuwe collegejaar en voor het nieuwe schooljaar, dat is belangrijk om die zo normaal mogelijk te kunnen laten verlopen.” Op zaterdag wilde Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektenbestrijding van het RIVM, nog geen datum noemen waarop de basisregels opgeheven zouden kunnen worden. In een interview met NRC, zei hij: „Dat zou echt uit de lucht gegrepen zijn.”

Lees ook het interview met Jaap van Dissel: 'Een vierde golf is onwaarschijnlijk'

De Jonge ging daarmee nog verder dan het goede nieuws dat het kabinet vrijdag al kon geven: de tweede stap uit het openingsplan om uit de lockdown te komen treedt vervroegd in werking. Vanaf 5 juni kan er al meer: restaurants en cafés mogen ook binnen gasten ontvangen, musea en bioscopen mogen hun deuren weer openen voor bezoekers. En ook de derde stap kan naar verwachting eerder worden genomen, al vanaf 30 juni. Vanaf dan zijn amateursportwedstrijden bijvoorbeeld weer toegestaan en wordt de maximale groepsgrootte thuis uitgebreid naar acht personen.

Goed nieuws onder voorwaarden

De maanden dat het kabinet het perspectief bij elkaar moest schrapen zijn voorbij. Maar dat geldt niet voor het coronavirus. Het goede nieuws dat Hugo de Jonge zondag kon brengen ging gepaard met een enkele voorwaarden. Naar verwachting heeft medio juli iedereen die dat wil een eerste vaccin gehad. Aanvankelijk zou dat begin juli zijn, maar door leveringsproblemen bij Janssen is daar een vertraging ingeslopen.

Lees ook: Problemen bij Janssen vertragen vaccinaties

Dat kan deels opgevangen worden omdat Pfizer juist meer vaccins kan leveren dan vooraf gedacht. Maar de vaccinatiecampagne staat en valt bij de bereidheid van mensen om er gebruik van te maken. Uit gezamenlijk onderzoek van de GGD Amsterdam, Amsterdam UMC en expertisecentrum Pharos blijkt dat die bij migrantengroepen laag ligt – gemiddeld 43 procent zegt zich zeker te zullen vaccineren, tegenover bijna 80 procent van de Nederlanders zonder migratieachtergrond. Toch kent ook die laatste groep uitzonderingen. Uit cijfers van het RIVM blijkt dat in Urk het kleinste aantal 65-plussers is gevaccineerd. Landelijk is dat minstens 87 procent, in Urk ligt dat tussen de 20 en 39 procent. Ook andere gemeenten in de zogenoemde Biblebelt lopen achter.

De Jonge kondigde aan dat het kabinet, naar Duits voorbeeld, mobiele priklocaties in wil zetten. Dat zijn bussen die in de wijken waar de bereidheid laag ligt rond gaan rijden om mensen de mogelijkheid te geven zich alsnog te vaccineren.

De Jonge wees er zondag eveneens op dat mutaties van het coronavirus ook van invloed kunnen zijn op het volledig loslaten van de maatregelen. Maar tot op heden lijken de vaccins, indien beide prikken worden toegediend, genoeg bescherming te kunnen bieden.

Het kabinet is al een tijdje bezig om na te denken over wat het betekent als het virus niet meer epidemisch is, maar endemisch is – wat betekent dat het altijd bij ons is. Vorige week stond dat onderwerp op de agenda van een deel van het kabinet dat bijeenkwam in het Catshuis. De komende weken wordt daar een concreter plan van aanpak voor gemaakt. De Jonge: „We zullen gewoon met corona moeten leren leven, maar wel op een manier dat we er goed tegen beschermd zijn.”

Lees ook: Als corona nog jaren bij ons blijft