Laatste nieuws coronacrisis

Gedwongen ontslag 700 medewerkers KLM voorkomen

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus van donderdag 27 mei is gesloten. Volg het laatste nieuws in het nieuwe blog:

Laatste nieuws Covid-19 VS willen nader WHO-onderzoek naar oorsprong coronavirus, China verwerpt die suggestie

Dit was het belangrijkste nieuws van donderdag:

  • Evenementen kunnen weer veilig plaatsvinden, mits de juiste voorzorgsmaatregelen worden genomen. Dat heeft Fieldlab Evenementen geconcludeerd. Fieldlab hield de afgelopen maanden 24 proefevents waarnaar in totaal zestigduizend bezoekers kwamen, die allemaal vooraf negatief werden getest.
  • De steunpakketten voor ondernemers en bedrijven die werden geraakt door de coronacrisis, worden met drie maanden verlengd tot 1 oktober. Het kabinet trekt naar verwachting 6 miljard euro uit voor de verlenging van de steunpakketten (TOZO, NOW en TVL). Ook krijgen bedrijven langer de tijd om hun opgebouwde belastingschuld terug te betalen.
  • In twee Nederlandse veiligheidsregio’s is het coronarisiconiveau verlaagd van het vierde en hoogste niveau (‘Zeer Ernstig’) naar het derde niveau (‘Ernstig’). Het gaat om de regio’s Gooi en Vechtstreek en Zaanstreek-Waterland.
  • KLM heeft een streep gezet door het voorgenomen gedwongen ontslag van zevenhonderd cabinemedewerkers, omdat de sector de „eerste tekenen van herstel” laat zien. Het gaat om zo’n vijfhonderd voltijdbanen (fte’s).
  • De burgemeesters van het Veiligheidsberaad willen een verbod op het plaatsen van grote videoschermen waarop voetballiefhebbers buiten het Europees Kampioenschap kunnen kijken. Dat verbod moet landelijk gaan gelden.
  • Het aantal patiënten met Covid-19 in het ziekenhuis blijft teruglopen. Donderdag werd een daling van 106 patiënten geconstateerd ten opzichte van woensdag. Het aantal positieve coronatests nam wel iets toe ten opzichte van een dag eerder.

Omwonenden boos over Tomorrowland, reisadvies Roemenië aangepast

Een overzicht van het coronavirusgerelateerde nieuws uit het buitenland.

  • Omwonenden van het terrein waar het Belgische dancefestival Tomorrowland wordt gehouden, zien het niet zitten dat het festival dit jaar plaatsvindt. Dat schrijven Vlaamse media donderdag. Het evenement wordt normaal gesproken in twee weekenden in juli gehouden, maar is vanwege de coronapandemie uitgesteld naar 27 tot en met 29 augustus en 2 tot en met 5 september.

    Het festival trekt per dag zo’n 80.000 muziekfans, onder wie velen uit het buitenland. Zij moeten bij de toegangspoort een bewijs van vaccinatie of een recente negatieve PCR-test kunnen overleggen. De omwonenden geloven niet dat het festival ‘coronaproof’ gehouden kan worden en zijn daarnaast niet te spreken over de geplande data, omdat dan de schoolvakanties afgelopen zijn en kinderen wakker zouden liggen van het lawaai. Bovendien willen ze dat het evenemententerrein open blijft voor mensen die deze zomer niet op vakantie kunnen.

  • Het reisadvies voor Roemenië is aangepast van oranje naar geel. Dat heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt. Het nieuwe advies betekent dat reizigers die vanuit Roemenië naar Nederland reizen niet meer in quarantaine hoeven en voorafgaand aan hun reis geen coronatest meer hoeven te doen. Wie de andere kant op reist, van Nederland naar Roemenië, moet bij aankomst wel in quarantaine, tenzij je volledig bent gevaccineerd.
  • In Spanje zijn zeker twintig gevallen bekend van bloedstollingen na een vaccinatie met het coronavaccin van AstraZeneca. Vier van hen zijn overleden. Dat melden Spaanse media donderdag. In het land hebben ongeveer anderhalf miljoen mensen een eerste dosis van het AstraZeneca-vaccin gehad en de overheid besliste afgelopen week dat zij mogen kiezen of ze een tweede dosis van dezelfde fabrikant willen of van het middel van Pfizer/BioNTech.

Gedwongen ontslag 700 medewerkers KLM voorkomen

KLM kan het voorgenomen gedwongen ontslag van zevenhonderd cabinemedewerkers voorkomen. Dat schrijft vakbond FNV Cabine donderdag in een verklaring. De luchtvaartmaatschappij trekt een advies voor herstructurering in, omdat de „eerste tekenen van herstel” in de branche na de coronacrisis te zien zouden zijn. „Dat geeft hoop voor de toekomst”, schrijft KLM in een verklaring.

Ook speelt mee dat elders in het bedrijf salarissen zijn verlaagd en minder (gedetacheerde) mensen worden ingezet. Het gaat in totaal om 500 voltijdbanen (fte’s). In de praktijk zijn dat zo’n zevenhonderd cabinemedewerkers, bevestigt een woordvoerder van KLM desgevraagd.

FNV Cabine schrijft dat er voor de KLM-medewerkers „licht aan het einde van de tunnel” is en dat de leden van FNV „voorzichtig aan herstel durven denken”. KLM kondigde in 2020 aan dat er zo’n vijfduizend medewerkers hun baan zouden verliezen, begin dit jaar kwamen daar nog eens achthonderd tot duizend bij.

Een grondstewardess van KLM op Schiphol. Foto Lex van Lieshout/ANP Extra

Duitsland wil in juni kinderen vanaf 12 jaar vaccineren

Duitsland wil vanaf 7 juni kinderen tussen de 12 en 16 jaar vaccineren met het middel van Pfizer en BioNTech, mits dat wordt goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Dat heeft de Duitse bondskanselier Angela Merkel donderdag bekendgemaakt, melden Duitse media. Het gaat in eerste instantie alleen om kinderen die door eerdere ziekte een groter risico lopen om erg ziek te worden na besmetting met het coronavirus. Hun ouders kunnen een afspraak inplannen.

Merkel benadrukt dat vaccinatie nooit een verplichting zal zijn voor kinderen om naar school te kunnen gaan, of om op vakantie te mogen. Het Duitse besluit loopt vooruit op de verwachte goedkeuring op Europees niveau van het Pfizer/BioNTech-vaccin voor gebruik bij kinderen van 12 tot 15 jaar oud. Vrijdag maakt het EMA zijn oordeel bekend.

In Duitsland wonen 4,1 miljoen kinderen tussen 12 en 16 jaar oud. Op dit moment heeft het land meer dan 40 procent van zijn 83 miljoen inwoners minimaal één prik toegediend. Aan het eind van de zomer wil Duitsland de volledige bevolking gevaccineerd hebben.

Duitse kinderen van 12 jaar of ouder kunnen zich vanaf 7 juni laten vaccineren, mits het EMA toestemming geeft. Foto John MacDougall/AFP

TUI haalt vakantiegangers van Griekse eilanden om aanpassing reisadvies

Omdat het ministerie van Buitenlandse Zaken het reisadvies voor delen van Griekenland vanaf zondag aanpast, gaat reisorganisatie TUI zeker 1.200 vakantiegangers uit het land terughalen naar Nederland. Dat meldt persbureau ANP. Een woordvoerder van TUI verwacht dat het grootste gedeelte van de reizigers niet voor zondag terug naar Nederland komt. Ze zegt dat de meeste vakantiegangers die door de reisorganisatie geïnformeerd zijn over het aangepaste reisadvies geen zin hebben om hun vakantie af te breken.

Op de Griekse Zuid-Egeïsche eilanden loopt het aantal coronabesmettingen op en daarom past het ministerie het reisadvies aan van geel naar oranje. Het reisadvies was sinds 15 mei geel, waarmee vakanties naar de regio weer mogelijk werden. De klanten die TUI terughaalt, verblijven op Rhodos, Kos en Karpathos.

TUI-vakanties die naar de regio gepland stonden, worden geannuleerd en klanten krijgen hun geld terug. Corendon laat weten dat alle vluchten naar Kos en Rhodos vervallen tot half juni. Hierdoor zien zo’n tweeduizend mensen hun reis in het water vallen. Zij krijgen de mogelijkheid om te boeken of krijgen hun geld terug.

Janssen: levering 55 miljoen doses eind juni onzeker

Farmaceut Janssen weet niet zeker of het voor eind juni alle 55 miljoen doses van zijn coronavaccin die door de Europese Unie zijn besteld, kan leveren. Dat zegt een woordvoerder van het bedrijf donderdag tegen de NOS.

Drie miljoen van de bestelde 55 miljoen vaccins zijn bestemd voor Nederland. Ruim 313.000 daarvan zijn al geleverd, het RIVM verwacht de komende vier weken nog eens 852.000 doses binnen te krijgen. Van de resterende 1,8 miljoen vaccins zou de levering nu onzeker zijn. Van het Janssen-vaccin is maar één prik nodig voor optimale bescherming, in tegenstelling tot de andere in de EU goedgekeurde vaccins.

De leveringsproblemen hebben volgens de woordvoerder te maken met problemen bij de vaccinproductie in de Verenigde Staten. De Vlaamse omroep VRT meldde woensdag al dat de export van miljoenen vaccins uit de VS tijdelijk is gestaakt, omdat er „een kwaliteitsprobleem” zou zijn.

Militairen gaan GGD helpen in twee vaccinatiecentra

Militairen helpen vanaf maandag 31 mei mee bij twee vaccinatiecentra van de GGD. Dat heeft het ministerie van Defensie donderdag bekendgemaakt. Het gaat om de locaties in Molenbeke Arnhem en Barneveld. Al in januari zijn door Defensie duizend militairen vrijgemaakt om de GGD te helpen, maar tot nu toe werden zij alleen ingezet op testlocaties.

Tot 4 juli worden iedere dag zestien militairen van de Koninklijke Luchtmacht bij de twee centra ingezet om bezoekers te ontvangen en de vaccinaties te zetten. Om prikken te mogen zetten hebben ze training gevolgd bij het Defensie Geneeskundig Opleidings- en Trainingscentrum. De ingezette militairen komen van de eenheid 11 Luchtmobiele Brigade uit Schaarsbergen.

Nederland ontvangt als alles volgens de huidige planning verloopt de komende maanden veel meer coronavaccins en de GGD’s bereiden zich voor op het zetten van zo’n twee miljoen prikken per week vanaf juni. De inzet van militairen bij het vaccineren valt volgens Defensie onder „militaire steunverlening in het openbaar belang”.

Een oudere man met rollator wordt geholpen door een verkeersregelaar, bij Sportcentrum Papendal. Foto Luuk van der Lee/ANP/HH

Twee veiligheidsregio’s naar lager corona-risiconiveau

In twee Nederlandse veiligheidsregio’s is het corona-risiconiveau verlaagd van het vierde en hoogste niveau (‘Zeer Ernstig’) naar het derde niveau (‘Ernstig’). Het gaat om de regio’s Gooi en Vechtstreek en Zaanstreek-Waterland. Dat blijkt donderdagmiddag uit informatie op het coronadashboard van de overheid. De rest van het land staat nog steeds op Zeer Ernstig. Het risiconiveau wordt iedere twee weken bijgewerkt.

De classificatie Ernstig betekent: „De situatie is slecht. Er is een groot aantal nieuwe besmettingen. De druk op de zorg is erg groot.” Zeer Ernstig staat voor: „De situatie is erg slecht. Er zijn extreem veel nieuwe besmettingen. De druk op de zorg is extreem groot.” Het risiconiveau van een regio wordt automatisch bepaald op basis van het aantal ziekenhuisopnames en het aantal besmettingen.

Voor het niveau Ernstig ligt het aantal ziekenhuisopnames tussen de 16 en 27 coronapatiënten per 1 miljoen inwoners per week en tussen de 100 en 250 positieve coronatests per 100.000 inwoners per week. Bij de kwalificatie Zeer Ernstig worden wekelijks op 1 miljoen inwoners meer dan 27 coronapatiënten opgenomen in ziekenhuizen en zijn er per week meer dan 250 coronabesmettingen per 100.000 inwoners.

Echte zanger Milli Vanilli overleden aan coronavirus

John Davis, zanger van onder meer het nummer Girl You Know It’s True van Milli Vanilli, is overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Dat meldt de dochter van Davis op Facebook. „Geef hem alsjeblieft voor een laatste keer applaus”, schrijft ze. Davis is 66 jaar geworden.

Milli Vanilli was in de jaren tachtig een bekend popduo, bestaande uit Fabrice Morvan en Rob Pilatus. Ze scoorden in 1988 een megahit met het nummer Girl You Know It’s True en kregen voor het gelijknamige titelalbum een Grammy Award.

De band raakte in 1990 in opspraak toen bleek dat ze hun liedjes nooit zelf hadden ingezongen, maar alles playbackten. De zanger van hun grootste hit was John Davis, al werd hij op het album alleen genoemd als achtergrondzanger. Er werden meer dan dertig miljoen exemplaren van het nummer verkocht, het album ging zo’n elf miljoen keer over de toonbank.

Coronasteunpakketten met 3 maanden verlengd, kabinet trekt 6 miljard uit

De steunpakketten voor ondernemers en bedrijven die geraakt zijn door de coronacrisis, worden met drie maanden verlengd tot 1 oktober. Dat hebben de drie betrokken ministers donderdagmiddag bekendgemaakt tijdens een persconferentie. Het kabinet trekt naar verwachting 6 miljard euro uit voor de verlenging van de steunpakketten (TOZO, NOW en TVL). In totaal heeft de regering nu 80 miljard euro uitgetrokken om bedrijven te helpen tijdens de coronapandemie.

Verder krijgen bedrijven langer de tijd om opgebouwde belastingschuld terug te betalen. Aanvankelijk moesten zij hier in oktober 2021 mee beginnen, dit is verschoven naar oktober 2022. De bedrijven krijgen bovendien vijf jaar de tijd om de belastingschuld terug te betalen - eerder was dit drie jaar. Wel moet vanaf 1 juli 2021 weer ‘gewoon’ belasting betaald worden. Op dit moment hebben ruim 250.000 bedrijven de betaling van gezamenlijk 16 miljard euro aan belastingen uitgesteld. Ook hebben veel ondernemers te veel steungeld ontvangen, dat eveneens terugbetaald moet worden.

Het kabinet wil verder zogenoemde levensvatbare bedrijven die niet geholpen zijn met de huidige steunpakketten, helpen door coulant te zijn met schulden. Hierover worden gesprekken gevoerd met de Belastingdienst en andere schuleisers. Andere belastingmaatregelen zoals de betaalpauze voor hypotheekverplichtingen en het onbelast kunnen vergoeden van reiskosten worden net als de steunpakketten met drie maanden verlengd.

Demissionair minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) zei tijdens de persconferentie dat het kabinet ervoor heeft gekozen de steun te verlengen omdat hoewel „de voorzuitzichten voor onze economie goed zijn [...], veel ondernemers het nog ontzettend zwaar hebben”. Minister Blok vervangt momenteel demissionair minister van Economische Zaken en Klimaat Bas van ’t Wout (VVD), die is uitgevallen vanwege een burn-out. Op de persconferentie zijn ook minister van Financiën Wopke Hoekstra (CDA) en minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees (D66) aanwezig.

Lees ook: Kabinet verlengt noodsteun met de ‘haven in zicht’

Slob: Scholen kunnen al veilig open bij testbereidheid van 50 procent

Als de helft van de leerlingen en docenten op middelbare scholen zich houdt aan het afgesproken zelftestbeleid – waarbij twee keer per week een zelftest wordt gedaan – kunnen scholen op een veilige manier heropenen. Dat zei demissionair minister Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs, CU) donderdagmiddag tijdens een debat in de Tweede Kamer in reactie op een brief van de onderwijsbonden die hun zorgen hadden geuit over de geplande heropening van de scholen op 31 mei.

Volgens de minister wordt het veiligheidsrisico niet veel hoger dan in de huidige situatie. Hij baseert zich hierbij op de eerste resultaten van een onderzoek van UMC Utrecht, dat testen in het middelbaar onderwijs onderzoekt in opdracht van het ministerie. Slob voegde toe dat het risico kleiner wordt als meer mensen zich geregeld laten testen. Dat is dan ook het „dringende advies”. Als het onderzoek van het UMC volledig is afgerond, wordt het met de Kamer gedeeld.

Bij de volledige heropening van de scholen, zal weer aan hele klassen lesgegeven worden. Hierbij is het onmogelijk om anderhalve meter afstand te houden, waardoor deze regel op de scholen wordt losgelaten. Het Outbreak Management Team (OMT) zei eerder dat de anderhalvemeterregel alleen losgelaten kan worden als er een actief testbeleid is en de andere coronamaatregelen goed nageleefd worden.

In hun brief zeggen de onderwijsbonden dat het op de meeste scholen niet mogelijk is om aan de voorwaarden van het OMT te voldoen. De zelftest die het onderwijspersoneel en de leerlingen twee keer per week moeten doen, is niet verplicht en scholen kunnen niet controleren of deze worden afgenomen. De testbereidheid is volgens de bonden zeer laag. Ook is de ventilatie op veel scholen nog niet in orde. De onderwijsbonden stellen voor om de scholen pas na de zomervakantie weer volledig te openen.

Scholen in het basis en voortgezet onderwijs krijgen coronazelftests geleverd. Demissionair minister Arie Slob bezocht een van deze scholen. Foto Sem van der Wal / ANP

RIVM registreert 3.426 positieve coronatests

Bij het RIVM zijn het afgelopen etmaal 3.426 positieve coronatests binnengekomen. Dat zijn er 661 meer dan in de 24 uur daarvoor. Daarnaast zijn zestien sterfgevallen als gevolg van een coronabesmetting gemeld, zes meer dan een dag eerder. Deze personen overleden niet allemaal tussen woensdag- en donderdagmiddag; sterftecijfers worden soms met enige vertraging aan het instituut doorgegeven.

Aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen blijft teruglopen

Het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen is het afgelopen etmaal met 106 gedaald tot 1.512. Nog 541 van hen liggen op de IC, een daling van 18 ten opzichte van woensdag. De overige patiënten liggen op een reguliere afdeling in het ziekenhuis, dit zijn er in totaal 971. Zo meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) donderdag. Het aantal patiënten op de reguliere afdelingen is al sinds 18 mei aan het dalen, het aantal patiënten op de IC daalt sinds 5 mei.

Veiligheidsberaad wil landelijk verbod op plaatsen grote videoschermen tijdens EK

De burgemeesters van het Veiligheidsberaad willen een verbod op het plaatsen van grote videoschermen waarop voetballiefhebbers buiten het Europees Kampioenschap kunnen kijken. Dat verbod moet landelijk gaan gelden, om te voorkomen dat grote groepen fans naar gemeenten trekken die wel schermen neerzetten, meldt persbureau ANP. Voorzitter Hubert Bruls van het Veiligheidsberaad houdt de optie open dat er rondom de finale van het EK wel iets te organiseren valt. „Dan is het al juli en is er misschien weer meer mogelijk”, zegt hij tegen het ANP.

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam overweegt zo’n verbod bijvoorbeeld en ze wil er maandag opnieuw over praten met de andere burgemeesters. Het demissionaire kabinet raadt het plaatsen van schermen binnen en buiten af, omdat ze ervoor kunnen zorgen dat grote groepen mensen te dicht bij elkaar komen. Dat vindt de regering nog niet verantwoord, gezien het risico op coronabesmettingen.

Demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) riep onlangs op om de voetbalwedstrijden thuis te bekijken. Brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) vond die oproep „heel raar”, omdat de afgelopen maanden duidelijk zou zijn geworden dat de besmettingen thuis plaatsvinden en niet in een gecontroleerde omgeving zoals de horeca.

Vrouw wint miljoen dollar in ‘vaccinatie-loterij’, vrees voor Olympische coronavariant

Een greep uit het coronanieuws in het buitenland:

  • Een Amerikaanse vrouw uit de staat Ohio heeft woensdag 1 miljoen dollar (820.000 euro) gewonnen tijdens de eerste trekking van de ‘vaccinatieloterij’, melden Amerikaanse media. Aan Vax-a-Million kunnen alleen mensen deelnemen die gevaccineerd zijn tegen het coronavirus. Met het initiatief wil de gouverneur van Ohio mensen overtuigen om zich te laten inenten. Dat lijkt te werken: volgens de autoriteiten is het aantal mensen dat zich heeft laten vaccineren na de bekendmaking van de loterij met 28 procent gestegen. Tot en met 23 juni kunnen in totaal vijf mensen 1 miljoen dollar winnen. Daarnaast worden vijf tieners uitgekozen die een volledige studiebeurs winnen. Wie gevaccineerd is, dingt automatisch mee naar de prijzen.
  • De Olympische Spelen in Tokio kunnen zorgen voor een ‘Olympische variant’ van het coronavirus. Daar waarschuwt Naoto Ueyama voor, de voorzitter van een Japanse artsenvereniging, meldt persbureau Reuters. Bij de Spelen worden tienduizenden sporters van over de hele wereld verwacht. De voorzitter is bang dat de sporters verschillende varianten van het virus met zich meebrengen. Geconcentreerd in Tokio kan dat vervolgens zorgen voor een nieuwe mutatie, vreest hij. De voorbereidingen voor de Olympische Spelen verlopen moeizaam. Japan worstelt al weken met een vierde golf aan coronabesmettingen, waardoor op sommige plekken de noodtoestand geldt. Er zijn verschillende maatregelen genomen. Zo zijn buitenlandse toeschouwers niet welkom. Of Japanners wel naar de wedstrijden mogen, wordt volgende maand bekendgemaakt.
  • Portugal heeft de coronamaatregelen versoepeld voor Britse fans die zaterdag naar Porto komen voor de finale van de Champions League. De voetballiefhebbers mogen langer dan 24 uur in het land blijven, worden niet beperkt in hun bewegingsvrijheid en hoeven ook niet in bubbels te blijven. Dat heeft de politiechef van Porto donderdag bekendgemaakt, meldt persbureau Reuters. Manchester City en Chelsea spelen zaterdag tegen elkaar en er worden tachtig vliegtuigen met Britse fans verwacht zaterdag. De voetbalclubs hebben hen gevraagd om afstand te houden en een mondkapje te dragen. Britse inwoners zijn sinds half mei welkom in Portugal, mits ze een negatieve coronatest kunnen laten zien.

Gevaccineerde inwoners van Ohio doen automatisch mee aan de Vax-a-Million Foto Tony Dejak/AP Photo

Fieldlab: evenementen kunnen weer veilig onder voorwaarden

Evenementen kunnen weer veilig, zelfs zonder 1,5 meter afstand, plaatsvinden als de juiste voorzorgsmaatregelen worden genomen. Dat concludeert Fieldlab Evenementen donderdag in een advies aan het kabinet. Fieldlab hield de afgelopen maanden 24 proefevents waar in totaal 60.000 bezoekers kwamen, die allemaal vooraf negatief werden getest.

Op dit moment zijn evenementen in Nederland nog niet toegestaan omdat het risiconiveau ‘zeer ernstig’ uit de routekaart nog altijd van kracht is. Fieldlab noemt het om die reden nog „niet raadzaam” om alweer evenementen als festivals te organiseren, maar theaters en andere culturele instellingen zouden al weer 50 procent van hun bezoekers kunnen ontvangen. Daarbij zijn wel maatregelen als testen en het dragen van mondkapjes noodzakelijk volgens Fieldlab. Het kabinet is van plan de theaters volgende week weer te openen zonder testen vooraf, maar nog onder de strikte voorwaarde van maximaal dertig personen per zaal.

Het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames daalt momenteel wel snel, waardoor volgens Fieldlab hopelijk binnenkort meer mogelijk wordt. Als Nederland na ‘ernstig’ weer in het niveau ‘zorgelijk’ komt - tussen de 50 en 150 positieve tests per 100.000 inwoners per week – kunnen bepaalde type evenementen volgens Fieldlab ook weer zonder test vooraf plaatsvinden, zoals concerten met zittend publiek en zakelijke congressen. Voor sportwedstrijden, concerten waarbij het publiek staat, festivals en doorstroomlocaties wordt geadviseerd in die fase wel met toegangstesten te blijven werken.

Oproep aan kabinet: sta weer evenementen toe
Fieldlab deed de proeven in samenwerking met wetenschappers en de overheid. Volgens programma-mananger Pieter Lubberts hebben de experimenten laten zien dat het mogelijk is om evenementen „veilig te organiseren tijdens een pandemie”. Hij roept het kabinet daarom op snel weer evenementen toe te staan. „Onze branche wacht al maanden, het besluit moet nu heel snel genomen worden en dat kan ook.” Voorlopig staat het toestaan van evenementen onder voorwaarden in stap 4 van het openingsplan waarmee het kabinet versoepelt. Die stap wordt naar verwachting eind juni genomen. Het is nog niet duidelijk of het kabinet dan ook de anderhalvemeterregel op evenementen al wil loslaten.

Op de Fieldlab-experimenten kwam de afgelopen tijd regelmatig kritiek. Het ‘Oranjefeest’ van Radio 538 in Breda werd afgelast omdat het zou plaatsvinden tijdens de piek van de derde golf. Ook hadden niet bij de proeven betrokken wetenschappers kritiek op dat een test achteraf voor de bezoekers niet verplicht was. Volgens Fieldlab deed zo’n vier op de vijf bezoekers de test uiteindelijk.

Met de juiste voorzorgsmaatregelen kunnen evenementen zelfs zonder 1,5 meter plaatsvinden, zegt Fieldlab. Foto Koen van Weel/ANP

Nederlanders uit 1972 en 1973 aan de beurt voor vaccinatie

Nederlanders die zijn geboren in 1972 of 1973 kunnen vanaf donderdag een online afspraak maken voor een coronaprik. Dat staat op de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). De leeftijdsgroepen krijgen het vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna.

Het inplannen van een afspraak kan via de website www.coronavaccinatie-afspraak.nl, met behulp van DigiD. De fysieke uitnodiging voor de vaccinatie valt vanaf 1 juni in de brievenbus. Vanaf dat moment is het ook mogelijk om telefonisch een afspraak te maken.

Twitter avatar hugodejonge Hugo de Jonge Iedereen geboren in 1972 en 1973 opgelet! Vanaf vandaag kun je een afspraak maken voor vaccinatie. Dus geef het door aan vriend(inn)en, familie en bekenden. En plan de prik. 👉 https://t.co/Gymdf4GlTA https://t.co/VQ5EVTYuvz

Amsterdam UMC sluit één van de drie Covid-afdelingen nu aantal patiënten daalt

Het Amsterdam UMC heeft één van de drie Covid-19-afdelingen gesloten deze week. Dat bevestigt een woordvoerder van het ziekenhuis, na berichtgeving van NH Nieuws. Het aantal coronapatiënten op de IC-afdelingen blijft namelijk teruglopen, ook in de hoofdstad.

Het is een signaal dat de drukte is afgenomen, zegt de woordvoerder. Deze week zijn 24 mensen opgenomen op de intensive care van het Amsterdamse ziekenhuis. Hoofdverpleegkundige Susanne Heijmenberg van het ziekenhuis zegt tegen de omroep dat de druk op de zorg weliswaar afneemt, maar nog wel hoog is. Zo is de reguliere zorg de afgelopen maanden afgeschaald, maar wordt die achterstand nu langzaam ingehaald. Heijmenberg ziet ook nog een ander gevolg van de versoepelingen: „Nu de wereld weer opengaat, gaan mensen ook weer meer de straat op. Dat zorgt bijvoorbeeld voor meer verkeersongelukken.”

Ziekenhuiskoepel: gun zorgpersoneel de tijd om te herstellen

Ziekenhuizen willen patiënten die door de coronacrisis lang moeten wachten op hun behandeling zo snel mogelijk helpen. Maar de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) waarschuwt wel dat daarbij ook aandacht moet zijn voor de hersteltijd van het ziekenhuispersoneel „dat de afgelopen maanden onder extreem hoge druk heeft gewerkt”. Dat zegt de koepel in reactie op het plan van demissionair minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD) om uitgestelde operaties in te halen door reguliere zorg te spreiden over Nederland.

Voorzitter Ad Melkert van de NVZ zegt dat zorgpersoneel nadrukkelijk betrokken gaat worden bij de vervolgaanpak. „Hun inzet en inbreng is cruciaal geweest om Nederland door de coronacrisis te loodsen. Zij verdienen alle lof en waardering voor deze uitzonderlijke prestatie, maar hebben ook hersteltijd nodig voor de volgende inhaalopgave.”

Het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen neemt af, maar er zijn nog steeds meer dan 1.500 coronapatiënten opgenomen. De druk op de ziekenhuismedewerkers en op de zorg houdt voorlopig dus aan, stelt de koepel. Samen met zorgverzekeraars kijken ziekenhuizen hoe ze de reguliere zorg zoveel mogelijk kunnen oppakken en uitgestelde zorg kunnen inhalen. Ziekenhuizen willen in de tweede helft van 2021 veel behandelingen inhalen, met een mogelijke doorloop naar 2022. De NVZ wil daarnaast dat de overheid geld vrijmaakt voor „een passende en structurele verbetering van de beloning en arbeidsvoorwaarden van het zorgpersoneel.”

Ziekenhuizen gaan de reguliere zorg inhalen, maar willen ook dat het personeel voldoende kan herstellen. Foto Bart Maat/ANP

Facebook staat weer berichten toe over ‘Wuhan lab-theorie’

Facebook staat weer berichten toe waarin staat dat het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt zijn oorsprong heeft in een Chinees laboratorium. Een woordvoerder van het techbedrijf bevestigt de beleidswijziging tegen nieuwssite Politico. Het besluit is genomen „in het licht van de lopende onderzoeken naar de oorsprong van Covid-19” en „in overleg met gezondheidsexperts”, aldus de zegsman. Facebook zegt het beleid „regelmatig” te „actualiseren wanneer zich nieuwe feiten en trends voordoen”.

Sinds februari verwijderde Facebook berichten waarin stond dat de mens het virus heeft ontwikkeld. Het platform beschouwde dergelijke boodschappen als complottheorieën, gebaseerd op onjuiste of niet-verifieerbare informatie. Maar nu de Amerikaanse president Joe Biden pleit voor een heropening van het onderzoek naar de herkomst van het virus, is de laboratorium-theorie weer toegestaan op het platform.

Steeds meer Amerikaanse wetenschappers willen een nieuw onderzoek naar de mogelijkheid dat het virus is ontwikkeld in een Chinees lab. In reactie op die verzoeken, kondigde Biden aan zo’n studie ook te steunen. Zijn voorganger Donald Trump verkondigde ook meerdere malen dat het coronavirus een Chinese labproductie was.

Ook onder Biden willen de VS weten: ontsnapte het virus toch uit een Chinees lab?

Eerder deed de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) onderzoek naar de herkomst van het virus, in en met samenwerking van China. Daaruit constateerden wetenschappers, onder wie de Nederlandse Marion Koopmans, dat het „hoogst onwaarschijnlijk” was dat het virus uit het biomedische onderzoekscentrum WIV was „ontsnapt”. De WHO stelde dat een natuurlijke herkomst - waarbij het virus van dier overging op mens - een stuk aannemelijker was, maar daarmee bleef er twijfel bestaan.

Er was veel kritiek op de studie, onder meer over de gebrekkige medewerking van Chinese kant. In een maandag belegde virtuele bijeenkomst bespreekt de WHO deze week of er een vervolg komt op het onderzoek.

Het lab in Wuhan waaruit het virus zou zijn ontsnapt. De WHO beslist deze week of er een heropening van het onderzoek naar de herkomst van het virus. Foto Roman Pilipey/EPA

Noord-Ierland vaccineert iedereen boven achttien jaar, Melbourne in lockdown

Een overzicht van het coronanieuws in het buitenland:

  • In Noord-Ierland kan iedereen boven de achttien jaar die dat wil zich vanaf donderdag laten vaccineren. Dat melden Ierse media zoals de Belfast Telegraph. Inmiddels hebben al meer dan een miljoen mensen een eerste prik gekregen, zo’n 70 procent van de volwassen bevolking. Ongeveer 40 procent van de inwoners heeft al twee doses toegediend gekregen. Minister van Volksgezondheid Robin Swann noemde het een belangrijke stap om de samenleving weer te openen, zei hij volgens de krant.
  • De Australische staat Victoria, waar onder andere Melbourne ligt, gaat een week in lockdown na een uitbraak van het coronavirus. Dat meldt persbureau Reuters. De bijna zeven miljoen inwoners moeten thuisblijven. Alleen mensen die essentiële beroepen hebben, zoals zorgpersoneel, mogen buiten de deur werken. Daarnaast is het mogelijk om het huis te verlaten voor boodschappen, om te sporten of om gevaccineerd te worden. Het gaat volgens de autoriteiten in Victoria om een zeer besmettelijke variant van het virus dat sneller verspreidt dan tot nu toe is vastgelegd in het land. Er zijn zeker 26 mensen positief getest op het virus en de verwachting is dat het aantal zal toelopen. Uit een bron- en contactonderzoek blijkt dat zeker 10.000 mensen in quarantaine moeten. De lockdown duurt tot 3 juni.
  • In India zijn inmiddels meer dan 27 miljoen besmettingen geregistreerd. In het afgelopen etmaal zijn er meer 200.000 nieuwe besmettingen bijgekomen, meldt persbureau Reuters. Voor de tweede dag op rij deze week komt het aantal boven de 200.000 uit. Ook meldde het ministerie van Volksgezondheid de afgelopen 24 uur 3.847 coronadoden. In totaal zijn in het land 315.235 mensen aan de gevolgen van het coronavirus overleden. Sinds april heeft India te maken gehad met een flinke toename van infecties. Inmiddels lijkt de uitbraak over het hoogtepunt heen te zijn.

Lege terrassen in Melbourne, waar een strenge lockdown van een week geldt. Foto James Ross/EPA

Kabinet wil uitgestelde operaties inhalen door ook reguliere zorg te spreiden

Om alle operaties die zijn uitgesteld door de coronapandemie nog dit jaar in te halen, is opnieuw een spreiding van patiënten nodig. Dat zegt demissionair minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD) donderdag in het AD. Naar schatting zijn zo’n 140.000 medische ingrepen - vaak niet-acute operaties aan de knie of heup - nog niet uitgevoerd. Het is de bedoeling dat artsen de inhaalslag nog dit jaar maken en daarvoor moeten patiënten volgens Van Ark weer over het hele land worden verdeeld.

Nu de druk van nieuwe coronapatiënten op de ziekenhuizen afneemt, inventariseren artsen op welke manier ze de uitgestelde behandelingen kunnen inhalen. Bij die inhaalslag zijn samenwerking en regionale spreiding van groot belang, vindt Van Ark. „We hebben plannen zo gemaakt dat de woonplaats niet bepaalt welke zorg je krijgt.” Het voornemen is om coronapatiënten te blijven spreiden over de ziekenhuizen, zodat overal een vergelijkbare ruimte vrijkomt voor reguliere zorg. Patiënten die wachten op een operatie kunnen in overleg met hun arts ervoor kiezen om naar een ander ziekenhuis te gaan als ze daar eerder aan de beurt zijn.

Van Ark stelt dat het ook mogelijk is om voor reguliere, snellere behandelingen uit te wijken naar privéklinieken. Het is daarnaast de bedoeling dat zorgverzekeraars actief zullen bemiddelen in de verdeling en dat huisartsen en revalidatiecentra worden ingeschakeld. Als eerste moeten chemotherapiebehandelingen en niertransplantaties ingehaald. Later volgen minder acute ingrepen, zoals een staaroperatie of nieuwe heup.

Demissionair minister Van Ark van Medische Zorg op het Binnenhof. Foto Bart Maat/ANP

Vaccinatiebereidheid lag in eerste kwartaal 2021 op 70 procent

In het eerste kwartaal van 2021 was 66 procent van de Nederlanders bereid zich te laten vaccineren tegen het coronavirus. Dat blijkt uit donderdag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Zo’n 4 procent van de Nederlanders was in die periode al gevaccineerd, zij zijn bij de bereidwilligen opgeteld, wat een totaal van 70 procent oplevert.

Hoe ouder mensen zijn, des te groter de bereidheid om zich in te laten enten. Onder 16- tot 30-jarigen wilde in het eerste kwartaal 64 procent gevaccineerd worden, onder 75-plussers was dit 81 procent. Ook wilden hoger opgeleiden vaker een prik dan mensen met een lager onderwijsniveau. Van de mensen van 16 jaar of ouder met een niet-westerse migratieachtergrond wilde iets meer dan de helft zich laten vaccineren. Mannen en vrouwen wilden ongeveer even vaak een prik.

Ruim 60 procent van de ondervraagden dacht in het eerste kwartaal van 2021 dat de coronavaccins die in Nederland worden gebruikt veilig zijn, onder de mensen die al waren gevaccineerd was dit ruim 80 procent. Voor het onderzoek werden bijna 2.000 mensen ondervraagd.

Lees ook: Nederlanders met een migratieachtergrond zijn huiverig voor vaccin

Een zorgmedewerker wordt in het VUmc geprikt met het Janssen-vaccin. Foto Ramon van Flymen/ANP

Welkom in dit blog

In dit blog houdt NRC de laatste ontwikkelingen rondom de coronapandemie in binnen- en buitenland bij. Dit was het belangrijkste nieuws van woensdag 26 mei:

  • Eén prik van de coronavaccins van AstraZeneca, Moderna en Pfizer/BioNTech zal vermoedelijk niet voldoende zijn om vrij mee door Europa te kunnen reizen met een vaccinatiepaspoort, aldus demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA). Het kabinet overweegt de optie om iedereen een gratis PCR-test te geven om toch op vakantie te kunnen.
  • Het kabinet zal later deze week nieuwe versoepelingen van de coronamaatregelen aankondigen, zo zei De Jonge woensdag. Deze zullen 5 juni ingaan en zijn mogelijk dankzij positieve coronacijfers, zoals een daling van het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen.
  • In de Nederlandse ziekenhuizen lagen woensdagmiddag 1.618 coronapatiënten. Dat waren er 63 minder dan een dag eerder.
  • Inwoners van België die 41 jaar of jonger zijn, worden voorlopig niet meer gevaccineerd met het coronavaccin van Janssen. Aanleiding voor het besluit van de Belgische regering is het overlijden van een buitenlandse vrouw van jonger dan veertig jaar in een Belgisch ziekenhuis, nadat ze in het buitenland was ingeënt met het middel.
  • De Eerste Kamer heeft ingestemd met de zogeheten testwet, waarmee ondernemingen in bepaalde sectoren eerder of verder open kunnen als bezoekers of gasten een negatief testbewijs kunnen overleggen.

Lees hier het hele blog van woensdag 26 mei terug