Opinie

Wachten tot WhatsApp niet meer werkt

Marc Hijink

De tijd dringt. Het zeurscherm van WhatsApp prijkt al weken op mijn telefoon en nog altijd heb ik niet op ‘OK’ gedrukt. De vraag: of ik alsjeblieftdankjewel WhatsApps nieuwe privacyvoorwaarden wil accepteren: kleine moeite, groot plezier, doet geen pijn. WhatsApp belooft niets te delen met Facebook en zal persoonlijke gesprekken nooit beluisteren of lezen. Nooit!

Het is de tweede keer dat WhatsApp probeert deze privacyupdate erdoor te drukken. Tijdens de eerste poging, begin januari, ergerden gebruikers zich aan de warrige uitleg en de ‘slikken of stikken’-aanpak; wie de nieuwe gebruiksvoorwaarden niet accepteerde, moest WhatsApp verlaten.

Concurrenten als Telegram en Signal kregen er in korte tijd een hoop nieuwe gebruikers bij. Vanwege de commotie trok WhatsApp de nieuwe gebruiksvoorwaarden tijdelijk in en verzon een andere presentatie, om gebruikers alsnog over de streep te helpen.

Twee dingen doet WhatsApp deze keer beter. De uitleg is helderder en gebruikers hebben iets wat lijkt op een keuze: wie niet akkoord gaat met de nieuwe voorwaarden is zijn account niet kwijt maar wordt gedegradeerd naar een extreme light-versie van WhatsApp. Je kunt alleen gebeld worden of rechtstreeks op boodschappen reageren via notificaties. Op zich geen ongezonde beperking als je je schermtijd probeert terug te brengen. Je bent bereikbaar – meer niet.

Lees ook: Column Marc Hijink januari 2021: Wat wil WhatsApp van je weten?

15 mei was de officiële deadline om op ‘OK’ te drukken maar tot nu toe kan ik het zeurscherm negeren. Terwijl ik wacht tot WhatsApp niet meer werkt, wacht eigenaar Facebook tot WhatsApp eindelijk wél begint te werken. WhatsApp was de duurste aankoop die Facebook ooit deed (19 miljard dollar in 2014). Tot nu toe betaalde die aankoop zich niet terug – behalve defensief: Mark Zuckerberg voorkwam dat Google WhatsApp over zou nemen.

Beide WhatsApp-oprichters, Jan Koum en Brian Acton, beloofden in 2014 plechtig dat hun netwerk in handen van Facebook advertentievrij zou blijven. Tegen beter weter in. Koum en Acton hielden er volgens Steven Levy’s boek Facebook, The Inside Story vanaf het eerste moment rekening mee dat Mark Zuckerberg zijn belofte zou breken. Als WhatsApp ‘te commercieel’ zou worden, stond het contract de twee oprichters toe om eerder bij Facebook te vertrekken, met behoud van al hun bonussen. Dat deden ze dan ook, in 2017 en 2018.

Natuurlijk veranderde WhatsApp in een Zuckerberg-productie: Facebook schrapte de prijs van 99 cent per jaar – een symbolisch bedrag dat WhatsApp-gebruikers betaalden om advertenties buiten de deur te houden. Vervolgens harkte Facebook telefoonnummers binnen en gaat het WhatsApp samenvoegen met Instagram en Facebook Messenger. Eigenlijk had Facebook al veel langer advertenties willen tonen op WhatsApp, maar dat zou nog meer scheve blikken bij toezichthouders en regelgevers opleveren. Het plan is nu: eerst de drie chatnetwerken met elkaar integreren, daarna adverteren.

De huidige privacyupdate is onderdeel van Facebooks strategie om bedrijven te laten betalen voor het gebruik voor WhatsApp en WhatsApp aan Facebook Shops te koppelen, zodat we vanuit de chatapp makkelijker kunnen winkelen. Dat zijn functies waar ik niet op zit te wachten. Vandaar dat ik mijn belangrijkste chatgroepen in januari al heb overgeheveld naar Signal.

Helemaal afscheid nemen van WhatsApp is lastig. Chatgroepen zijn sociale netwerken in het klein: er is groepsdruk om bij grootste gemene deler te blijven. Volgens WhatsApp heeft het merendeel van de gebruikers al op ‘OK’ geklikt, maar ik houd mijn poot voorlopig stijf. Eens kijken of het bevalt, downgraden naar WhatsApp Light.

Naschrift 30 mei: WhatsApp heeft opnieuw de koers gewijzigd en aangegeven dat het toch geen functies gaat beperken voor gebruikers die de privacyvoorwaarden niet accepteren, meldde The Verge op 28 mei.

Marc Hijink schrijft op deze plaats iedere woensdag over technologie. Twitter: @MarcHijinkNRC

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.