‘Black Lives Matter, een jaar later’ vierde de successen van de antiracismebeweging

Zap Black Lives Matter, een jaar later (VPRO) toonde wat er afgelopen jaar bereikt is. In het kringgesprek bleven de emmers bagger die Akwasi over zich heen kreeg onbesproken.

Sylvana Simons in Black Lives Matter, een jaar later.
Sylvana Simons in Black Lives Matter, een jaar later. Beeld VPRO

Kamerlid Caroline van der Plas (BBB) leek het zaterdag als een persoonlijke triomf te beschouwen dat de zwarte geëngageerde zanger Jeangu Macrooy in de achterhoede van het Songfestival was geëindigd. Ze twitterde dat de uitslag van het festival „alles zei”: „De #woke ‘ik moet statement maken cultuur’ is er bij de bevolking dus niet. Mensen willen echt.” Fijn dat Van der Plas weet dat Macrooys yu no man broko mi niet echt is. Haar anti-woke enthousiasme was een pijnlijke voetnoot bij de herdenking van de dood van George Floyd, deze week een jaar geleden.

Op1 stond maandag stil bij de gevolgen van de grote Black Lives Matter demonstratie vorig jaar op de Dam in Amsterdam. „We zijn in het gesprek over racisme van ‘wat is er?’ beland bij ‘wat is de oplossing?’”, wees Don Ceder (ChristenUnie) op de winstrekening. Radiopresentator Natasja Gibbs toonde meer ongeduld. Ze wees op racisme in de media, het terloopse en minder terloopse uitsluiten van mensen door politici als Rutte, Baudet, Nanninga en Wilders. Toen presentator Sophie Hilbrand haar voorstelde over een jaar nogmaals de balans op te maken, riep ze: „Ik hoop het niet!”

Wel de rhythm, niet de blues

Er zullen ook over een jaar nog heel wat plassen op te dweilen zijn voor de Nederlandse antiracismebeweging, maar de VPRO besloot dinsdagavond in Black Lives Matter, een jaar later toch alvast te vieren wat er afgelopen jaar bereikt is. Het begon met een zinderende vertolking door Glennis Grace van Sam Cookes klassieker A Change is Gonna Come. Haar zang werd afgewisseld met een spoken word-optreden van Zaïre Krieger. Zij vertolkte hoe er lang tegen zwarte artiesten werd aangekeken: „Ze wilden onze rhythm, maar niet onze blues.” Ik moest denken aan het Songfestival, waar Grace ook welkom was, maar zonder de blues die haar Cooke-vertolking zoveel kracht gaf.

Black Lives Matter, een jaar later mocht met recht een viering heten, met optredens van artiesten die allemaal door Black Lives Matter waren geraakt, zoals de fenomenale danser en ‘bewegingsactivist’ Gil the Grid. Daaromheen was een politiek kringgesprek gedrapeerd, onder leiding van Clarice Gargard en Nadia Moussaid, waarin politica Sylvana Simons (BIJ1) duidelijk maakte hoe „helend” de BLM-manifestatie op 1 juni voor haar was geweest. „Het vraagteken rondom racisme is een uitroepteken geworden”, zei ze. „Black culture is er altijd geweest, maar het was een extraatje.” Zelf werd Simons als eerste zwarte lijsttrekker gekozen in de Tweede Kamer.

Kop van Jut

De helderheid van Simons contrasteerde met de bijdrage van de man in de kring, rapper Akwasi. Hij zet de taal zo graag naar zijn hand dat het ten koste kan gaan van de duidelijkheid. „We zijn hetzelfde. Yes. We zijn niet gelijk. Yes. Punt.” Zijn ongrijpbaarheid werd versterkt doordat Moussaid en Gargard hem wel ondervroegen over het gevoel van waaruit hij vorig jaar op de Dam zei dat als hij ‘Zwarte Piet’ tegen zou komen, hij deze „op zijn bek” zou trappen, maar dat gesprek probeerden te voeren zonder die woorden te noemen. Zo bleven we achter met het door Akwasi gebruikte beeld van een emmer die was overgelopen, zonder dat duidelijk was wat er in die emmer zat. Ook de emmers bagger die Akwasi later als de Kop van Jut van wokevrezend Nederland over zich kreeg uitgestort, bleven onbesproken.

‘Diversiteit is een gegeven, geen sluitpost”, besloot Simons haar betoog, maar dat geldt lang niet overal – in elk geval niet bij haar collega Caroline van der Plas. En voor wie het zich afvraagt: de adverteerders die zich vorig jaar wegens racisme af dreigden te keren van Veronica Inside, zijn allang weer terug. Zoals Akwasi heel helder zei: „Het gaat ook over geduld.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.