Kolonel grijpt weer de macht in Mali maar belooft verkiezingen

Instabiliteit De militairen in de interim-regering arresteerden de president, een kolonel claimt de macht. De VN spreken van een ‘couppoging’, maar de verkiezingen gaan door, belooft de nieuwe machthebber.

Vice-president Assimi Goïta (tweede van links op deze foto) liet dinsdag op de nationale televisie weten dat hij de nieuwe president van Mali is.
Vice-president Assimi Goïta (tweede van links op deze foto) liet dinsdag op de nationale televisie weten dat hij de nieuwe president van Mali is. Foto Annie Risemberg/ AFP

Er komt geen einde aan de politieke crises in Mali. Met een door zijn assistent voorgelezen verklaring op de nationale televisie heeft de 38-jarige vice-president van Mali, kolonel Assimi Goïta, dinsdag de macht geclaimd. Dit gebeurde nadat president Bah N’Daw maandagnacht gearresteerd was door militairen, samen met de premier en minister van Defensie. De drie worden op een militaire basis buiten de hoofdstad Bamako vastgehouden.

Het is onduidelijk hoe het met de arrestanten gaat. Een woordvoerder van de VN-vredesmissie in Mali, MINUSMA, heeft verzocht om toegang tot de gevangenen, tot nu toe voor zover bekend vergeefs.

Herschikking

Goïta’s stap is de laatste in een lange reeks tumultueuze ontwikkelingen in het land. De directe aanleiding voor de huidige escalatie: enkele uren voordat de president, premier en minister van Defensie werden meegenomen was besloten om twee ministersposten te herschikken.

Sinds september leiden militairen en burgers samen een interim-regering tot de nieuwe verkiezingen die voor volgend jaar zijn voorzien. Bij de herschikking verloren twee militairen, Sadio Camara en Modibo Kone, een ministerspost. Zij speelden een rol in de staatsgreep van vorig jaar augustus, waarbij toenmalig president Ibrahim Boubacar Keïta werd afgezet door het leger.

Na die coup eisten vijftien West-Afrikaanse landen, verenigd in het regionale samenwerkingsverband ECOWAS, dat de macht zou worden overgedragen aan een civiele regering. Toen er economische sancties dreigden, stelden de militairen een interim-regering samen en beloofden verkiezingen. De nieuwe machthebber Goïta liet dinsdag weten dat die verkiezingen zullen doorgaan.

Veel Malinezen zijn boos over de grote rol die militairen spelen in de interim-regering en over het uitblijven van beloofde hervormingen, maar de recente ontwikkelingen leidden vooralsnog niet tot een uitbarsting. De straten van Bamako bleven dinsdagmiddag kalm.

Lees ook: Waarom Mali steeds maar staatsgrepen heeft

‘Couppoging’

De Verenigde Naties noemen het incident van maandag in een gezamenlijke verklaring met onder meer de Afrikaanse Unie, de Europese Unie en ECOWAS een „couppoging”. Dinsdag is een ECOWAS-delegatie naar Bamako afgereisd om de situatie te helpen oplossen. Josep Borrell, de EU-chef Buitenlandse Zaken, riep dinsdag op Twitter op de gevangenen vrij te laten en dreigde met sancties. Ook de Franse regering dreigde dinsdag met sancties.

De gebeurtenissen dreigen de instabiliteit van het West-Afrikaanse land te vergroten. Gewelddadige islamitische groeperingen die banden hebben met de terreurgroepen Al Qaida en Islamitische Staat zijn in het noorden van Mali actief. Hoe onrustiger het in Bamako is, hoe meer kansen extremisten zullen zien om aanslagen te plegen. Zo ging het ook bij een eerdere staatsgreep, in 2012, waarbij de toenmalige president Amadou Toumani Touré werd afgezet. Aan Al Qaida gelieerde opstandelingen maakten gebruik van het machtsvacuüm dat toen ontstond.

Sindsdien heeft een groep Afrikaanse en westerse landen, onder leiding van Frankrijk veelvuldig troepen ingezet om het land te stabiliseren. Toch worden er regelmatig aanslagen gepleegd op burgers en het Malinese leger, en vallen ook burgerdoden bij tegenacties door de stabilisatiemacht. Volgens de VN vielen er bij een Franse luchtaanval bij het dorpje Bounti begin januari bijvoorbeeld negentien burgerdoden.