Laatste nieuws coronacrisis

De Jonge: één prik waarschijnlijk toch niet voldoende om vrij binnen Europa te reizen

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Vaccinatiebereidheid lag in eerste kwartaal 2021 op 70 procent

In het eerste kwartaal van 2021 was 66 procent van de Nederlanders bereid zich te laten vaccineren tegen het coronavirus. Dat blijkt uit donderdag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Zo’n 4 procent van de Nederlanders was in die periode al gevaccineerd, zij zijn bij de bereidwilligen opgeteld, wat een totaal van 70 procent oplevert.

Hoe ouder mensen zijn, des te groter de bereidheid om zich in te laten enten. Onder 16- tot 30-jarigen wilde in het eerste kwartaal 64 procent gevaccineerd worden, onder 75-plussers was dit 81 procent. Ook wilden hoger opgeleiden vaker een prik dan mensen met een lager onderwijsniveau. Van de mensen van 16 jaar of ouder met een niet-westerse migratieachtergrond wilde iets meer dan de helft zich laten vaccineren. Mannen en vrouwen wilden ongeveer even vaak een prik.

Ruim 60 procent van de ondervraagden dacht in het eerste kwartaal van 2021 dat de coronavaccins die in Nederland worden gebruikt veilig zijn, onder de mensen die al waren gevaccineerd was dit ruim 80 procent. Voor het onderzoek werden bijna 2.000 mensen ondervraagd.

Lees ook: Nederlanders met een migratieachtergrond zijn huiverig voor vaccin

Een zorgmedewerker wordt in het VUmc geprikt met het Janssen-vaccin. Foto Ramon van Flymen/ANP

Van Ark: IC-capaciteit gaat terug naar 1.350 bedden

De Nederlandse ziekenhuizen gaan de totale capaciteit op de intensive care weer afbouwen van 1.550 tot 1.350 bedden. Dat heeft demissionair minister van Medische Zorg Tamara van Ark (VVD) woensdag bekendgemaakt. Het verkleinen van het aantal IC-bedden is volgens de minister mogelijk, omdat de ziekenhuisbezetting door coronapatiënten in de afgelopen weken gedaald is en volgens prognoses ook de komende tijd zal dalen.

Het aantal IC-bedden werd vorige maand verhoogd tot 1.550 vanwege de verwachtte piek van het aantal coronapatiënten dat in de ziekenhuizen werd opgenomen. Deze piek op de IC’s werd op 25 april bereikt: toen lagen er 841 coronapatiënten op de IC’s. Een maand later, op 25 mei, was dit aantal gedaald tot 579. Het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) verwacht dat deze daling doorzet en dat de huidige 1.550 IC-bedden daarom niet nodig zal blijven. Het LNAZ verzocht de minister het aantal bedden te verkleinen, zo schrijft Van Ark in een brief aan de Tweede Kamer.

Rapport: Amsterdamse basisschoolleerlingen maken corona-inhaalslag

Het overgrote deel van de Amsterdamse basisschoolleerlingen heeft de door de coronamaatregelen opgelopen studievertraging weer ingelopen. Dat blijkt uit het rapport Leergroei Amsterdamse basisschoolleerlingen tijdens Covid-19 dat woensdag door Breed Bestuurlijk Overleg Amsterdam, de vereniging van schoolbesturen van het primair onderwijs en het speciaal onderwijs in Amsterdam, is gepubliceerd. De grote verschillen in gemiddelde leergroei die er tussen Amsterdamse scholen al waren, blijven echter onverminderd groot.

Vanwege de coronapandemie moesten Nederlandse scholen twee keer voor langere tijd de deuren gesloten houden: van half maart tot half mei 2020 en van december 2020 tot februari 2021. Kinderen kregen thuisonderwijs en uit onderzoek bleek achteraf dat veel kinderen hierdoor een leerachterstand hadden opgelopen.

Uit het nieuwe Amsterdamse onderzoek blijkt nu dat basisschoolleerlingen in de hoofdstad hun leerachterstand al grotendeels weer hebben weggewerkt. Bij het onderzoek is specifiek gekeken naar de vakken begrijpend lezen en rekenen-wiskunde. Uit toetsresultaten van januari 2021 blijkt dat een groot deel van de leerlingen een vergelijkbare leergroei laat zien als in de jaren voor corona.

Uit de resultaten blijkt verder dat er nog steeds grote verschillen bestaan tussen scholen als het gaat om de gemiddelde leergroei van de leerlingen. Op sommige scholen is de leergroei twee keer zo groot als op andere, vergelijkbare scholen. Waarom dit zo is, is niet duidelijk.

Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van de gegevens van 167 Amsterdamse basisscholen, waarbij de leergroei van 2019 tot 2021 is afgezet tegen de gemiddelde leergroei van de twee schooljaren daarvoor. Hiervoor zijn de testresultaten op de midden- en eindtoetsen van Cito gebruikt en de resultaten van leerlingen die op hun eigen niveau zijn getoetst. Bijna 20 procent van de leerlingen is buiten het onderzoek gehouden, omdat van hen geen vergelijkbare testresultaten bekend zijn.

Lees ook: Achterstand door lockdown leidt tot verlaging van normen voor eindtoets basisonderwijs

Leerlingen van basisschool OBS De Notenkraker op de eerste dag van het nieuwe schooljaar. Foto Ramon van Flymen/ANP

RIVM: ruim 1 miljoen vaccinaties nog niet geregistreerd

In het centrale vaccinatieregister van het RIVM zijn naar schatting een miljoen coronavaccinaties nog niet geregistreerd. Dat laat het RIVM woensdag weten. Volgens een woordvoerder van het instituut kampt het register met een achterstand, omdat sommige zorgverleners nog niet alle gezette prikken hebben doorgegeven. Het instituut zegt niet te weten waarom deze zorgverleners de prikken niet melden.

Dit probleem was al bekend, maar is dus nog steeds niet opgelost. „Het percentage niet-geregistreerde prikken wordt gelukkig minder, maar dit gaat wel langzaam.” Het RIVM gaat het registratieprobleem onderzoeken, in de tussentijd belt het instituut met zorginstellingen en huisartsen om het juiste aantal coronavaccinaties in het systeem zetten. Naast late registraties zijn er ook mensen die niet willen dat hun vaccinatiegegevens gedeeld worden, daarom schat het RIVM een deel van de gezette prikken op basis van het aantal geleverde vaccins.

Prikken die bij de GGD’s worden gezet worden wel meteen geregistreerd. Dit zijn er volgens het coronadashboard van de overheid inmiddels bijna zes miljoen. In totaal zijn meer dan 8,6 miljoen eerste en tweede prikken gezet.

‘Vijf of zes Oranje-internationals laten zich niet vaccineren’

Vijf of zes spelers van het Nederlands elftal hebben woensdag besloten om zich op dit moment niet te laten vaccineren tegen het coronavirus. Dat vertelde bondscoach Frank de Boer tijdens de persconferentie rond de bekendmaking van de EK-selectie. Het is niet bekend om exact hoeveel of welke spelers het gaat. Alle spelers die woensdag in Zeist aanwezig waren werden in de gelegenheid gesteld zich te laten inenten tegen het coronavirus. De Boer benadrukte dat dit op vrijwillige basis gebeurde: „Iedereen moet zelf bepalen wat hij in zijn lichaam stopt. We gaan niets verplichten.”

Vanwege de mogelijke bijwerkingen van de coronaprik kregen de spelers van Oranje alleen woensdag de kans zich te laten vaccineren. Vrijdag verzamelt de 26-koppige selectie zich in Zeist, waarna vanaf zaterdag een trainingskamp wordt belegd in Portugal. Daar staat volgende week woensdag ook een oefenduel met Schotland op het programma: „Dat kan niet met spelers die moe, zwak of misselijk zijn”, aldus De Boer. De bondscoach neemt zelf wel een prik. „Ik heb tegen iedereen gezegd dat ik het zou doen, net als onze dokter. Maar iedereen moet dat zelf weten.”

Persbureau ANP meldt dat het ministerie van Volksgezondheid zich schaart achter het besluit om de voetballers vervroegd te vaccineren. Omdat het gaat om een groep van 21 spelers, verandert de vaccinatieplanning niet. Ook zou de vaccinatie passen in de maatregelen om de Nederlandse topsport internationaal competitief te houden.

Vijf of zes spelers van het Nederlands elftal kozen er woensdag voor zich niet te laten vaccineren. Foto Olaf Kraak / ANP

Bijwerkingencentrum: geen Nederlandse meldingen zeldzame bloedklachten na Janssen-vaccin

In Nederland zijn geen gevallen gemeld van bloedstolsels in combinatie met een laag aantal bloedplaatjes bij mensen die het coronavaccin van Janssen toegediend hebben gekregen. Dat meldt bijwerkingencentrum Lareb woensdag. Tot nu toe kregen 150.000 mensen in Nederland een Janssen-vaccin.

In België worden voorlopig geen mensen van 41 jaar of jonger meer gevaccineerd met het vaccin van Janssen, omdat een buitenlandse vrouw jonger dan veertig jaar in een Belgisch ziekenhuis is overleden nadat ze in het buitenland met dit vaccin was ingeënt. Het ministerie van Volksgezondheid laat aan persbureau ANP weten dat Nederland de aanwijzingen van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) volgt en geen leeftijdsgrens instelt voor het Janssen-vaccin.

Tot nu toe zijn er in Nederland 351 meldingen van sterfgevallen na een coronavaccinatie met een van de vier goedgekeurde middelen. Het bijwerkingencentrum benadrukt dat de prik niet altijd onomstotelijk aan te wijzen is als de oorzaak van het overlijden. De meeste meldingen gingen over het vaccin van Pfizer/BioNTech, wat meestal aan ouderen gegeven wordt en het meest gebruikte coronavaccin in Nederland is.

RIVM registreert 2.794 positieve coronatests

Bij het RIVM zijn het afgelopen etmaal 2.794 positieve coronatests binnengekomen. Daarnaast overleden tien mensen aan de gevolgen van het coronavirus, drie minder dan een dag eerder. Deze personen overleden niet allemaal tussen dinsdag- en woensdagmiddag; sterftecijfers worden soms met enige vertraging aan het instituut doorgegeven.

De Jonge: één prik waarschijnlijk toch niet voldoende om vrij binnen Europa te reizen

Wie deze zomer vrij naar de rest van Europa wil reizen, moet daarvoor waarschijnlijk toch volledig gevaccineerd zijn of een PCR-test afleggen. Eén prik, behalve van het coronavaccin van Janssen, is daarmee vermoedelijk niet voldoende om door Europa te reizen, zo heeft demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) woensdag gezegd. Voor iedereen die nog niet volledig is gevaccineerd maar wel op vakantie wil, kijkt het kabinet naar een gratis PCR-test.

De Europese Unie werkt momenteel aan een coronapaspoort, dat reizen door de lidstaten voor EU-burgers mogelijk moet maken zonder dat zij zich vooraf hoeven te laten testen of in quarantaine moeten. Eerder werd bekend dat één prik van de middelen van AstraZeneca, Pfizer/BioNTech en Moderna waarschijnlijk voldoende zou zijn om te mogen reizen; nu stelt De Jonge dat waarschijnlijk toch twee prikken nodig zullen zijn. Het middel van Janssen is het enige momenteel door de EU goedgekeurde coronavaccin dat slechts één prik behoeft.

Hoogstwaarschijnlijk zijn niet alle Nederlanders tegen deze zomervakantie volledig ingeënt. Daarom lijkt het De Jonge „logisch” om een test gratis aan te bieden. Wie niet gevaccineerd is, kan vermoedelijk wel met een PCR-test naar door Europa reizen.

De Jonge: verdere versoepelingen vanaf 5 juni

Vanaf zaterdag 5 juni worden naar alle waarschijnlijkheid een aantal coronamaatregelen versoepeld. Dat heeft demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) woensdag bekendgemaakt, meldt persbureau ANP. Dat is volgens hem mogelijk omdat „alle cijfers die moeten dalen aan het dalen zijn en alle cijfers die moeten stijgen aan het stijgen zijn”. Daarmee refereert De Jonge vermoedelijk aan het sinds eind april dalende aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen en het dalende aantal dagelijkse nieuwe positieve coronatests. „Alle seinen staan op groen.”

Het demissionair kabinet geeft komende vrijdag opnieuw in een persconferentie meer details over de versoepelingen. De eerstvolgende stap in het eerder gepubliceerde heropeningsplan van het kabinet is nummer drie; of deze stap ook precies gevolgd wordt, is niet bekendgemaakt. Onder deze stap zouden mensen thuis niet langer geadviseerd worden twee, maar vier bezoekers te ontvangen, mogen restaurants en culturele instellingen (deels) heropenen en worden ook de mogelijkheden om binnen te sporten verruimd.

Volgens de NOS mogen restaurants en cafés vanaf 5 juni maximaal dertig gasten binnen ontvangen, met reserveringen en met vaste plaatsen. Mogelijk mogen bij grotere horecagelegenheden meer mensen naar binnen, eventueel met een toegangstest vooraf. Culturele instellingen, zoals bioscopen, theaters en musea, zouden bezoekers op specifieke tijdslots mogen ontvangen.

GGD linkt zestien coronagevallen aan kampioensfeest Ajax

Zeker zestien coronagevallen heeft de GGD Amsterdam kunnen relateren aan het kampioensfeest van Ajax begin mei. Drie van deze mensen waren waarschijnlijk in hun besmettelijke periode aanwezig bij het feest, de rest gaf tijdens het bron- en contactonderzoek aan te vermoeden dat het feest de meest aannemelijke bron voor hun infectie is. Dat meldt voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland en burgemeester van Amsterdam Femke Halsema woensdag in een brief aan de gemeenteraad.

Mogelijk ligt het werkelijke aantal coronagevallen hoger, vanwege het gebruik van zelftesten of omdat niet iedereen tijdens het bron- en contactonderzoek heeft gemeld dat hij bij het kampioensfeest van Ajax was. Maar, zo schrijft Halsema, „het aantal besmettingen komt niet in de buurt van de aantallen van Koningsdag”. Waarschijnlijk komt dit doordat aanwezigen relatief minder lang bij elkaar waren dan tijdens de feesten die ontstonden op 27 april.

Ajax werd op 2 mei voor de 35ste keer landskampioen na de wedstrijd tegen FC Emmen. Bij het feest dat ontstond in de Johan Cruijff Arena in Amsterdam waren vervolgens zo’n 12.000 supporters aanwezig, die zich overwegend niet aan de coronamaatregelen hielden. De burgemeester, de politie en de officier van justitie besloten niet in te grijpen om „ongeregeldheden en escalatie van geweld” te voorkomen.

Supporters beklimmen de Johan Cruijff Arena nadat Ajax de landstitel voor de 35ste keer binnensleepte. Foto Olivier Middendorp

Aantal coronapatiënten in ziekenhuizen verder gedaald

Woensdagmiddag liggen er 1.618 coronapatiënten in het ziekenhuis, 63 minder dan een etmaal eerder (1.681). Van alle patiënten liggen er nu 559 (twintig minder dan dinsdag) op de intensive care. Op de reguliere afdelingen worden nu 1.059 patiënten met Covid-19 behandeld, een afname van 43 ten opzichte van dinsdag.

EU wil miljoenenboete voor iedere contractbreuk AstraZeneca

De Europese Unie heeft een rechtbank in Brussel verzocht om AstraZeneca een boete van 10 miljoen euro op te leggen voor iedere contractbreuk waaraan de farmaceut zich schuldig heeft gemaakt. Het EU-advocatenteam eiste verder 10 euro compensatie per vertraagde vaccindosis, meldt persbureau Reuters. De rechtbank doet waarschijnlijk volgende week uitspraak in de zaak.

De EU beschuldigde het Brits-Zweedse bedrijf eerder al van het beperken van leveringen om zo het Verenigd Koninkrijk maximaal van vaccindoses te voorzien. Volgens het contract dat de Europese Commissie met AstraZeneca heeft gesloten, zou de fabrikant in de loop van dit jaar 300 miljoen doses leveren, met een optie voor nog eens 100 miljoen. Uiteindelijk werden in de eerste drie maanden slechts 30 miljoen doses verzonden. Volgens de Europese Commissie ontvangt de EU in het tweede kwartaal slechts 70 miljoen doses, in tegenstelling tot de beloofde 180 miljoen.

Bovendien, zo stellen de advocaten van de EU, heeft AstraZeneca de Europese Commissie misleidt door niet-transparant te communiceren over vertragingen bij de leveringen. De farmaceut blijft vooralsnog bij het standpunt dat de overeenkomst met de EU volledig is nageleefd en beargumenteert dat het productieproces van vaccins met onzekerheid is omgeven. Advocaten van het bedrijf zullen de rechtbank later op de dag toespreken.

België: voorlopig geen Janssen-vaccin meer voor mensen onder 41 jaar

In België worden mensen van 41 jaar of jonger voorlopig niet gevaccineerd met het Janssen-vaccin. De Vlaamse minister van Volksgezondheid Wouter Beke bevestigt het besluit van de regering woensdag tegenover VRT Nieuws. Aanleiding is het overlijden van een buitenlandse vrouw van jonger dan veertig jaar in een Belgisch ziekenhuis, nadat ze in het buitenland was ingeënt met het Janssen-vaccin.

De precieze oorzaak van het overlijden van de vrouw is niet bekendgemaakt, maar zou in verband staan met de toediening van het vaccin. In gesprek met VRT Nieuws zegt Beke dat het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) gevraagd is om onderzoek te doen. Nederland volgt de aanwijzingen van het EMA en stelt vooralsnog geen leeftijdsgrens in voor het Janssen-vaccin, meldt het ministerie van Volksgezondheid aan persbureau ANP.

Eerder besloot de regering al het AstraZeneca-vaccin enkel toe de dienen bij mensen van veertig jaar of ouder. Doordat nu minder mensen met het middel van Janssen ingeënt kunnen worden, dreigt de Belgische vaccinatiecampagne verder vertraging op te lopen. Doel van de Vlaamse regering was om op 11 juli alle inwoners van Vlaanderen minimaal één keer gevaccineerd te kunnen hebben. Beke schat dat aantal nu op 85 procent van de volwassen Vlamingen.

Door het besluit het Janssen-vaccin voorlopig niet toe te dienen aan mensen onder de 41 jaar, dreigt de Belgische vaccinatiecampagne vertraging op te lopen. Foto Pierre-Philippe Marcou / AFP

Japans dagblad eist afgelasting Spelen, Zuid-Korea versoepelt regels voor gevaccineerden

Een greep uit het coronagerelateerde nieuws uit het buitenland.

  • De op een na grootste Japanse krant Asahi Shimbun heeft woensdag opgeroepen tot het afgelasten van de Olympische Spelen in Tokio. Het is voor het eerst dat de redactie van een landelijk dagblad zich tegen het evenement uitspreekt. Deze oproep kan van belang zijn, aangezien Asahi Shimbun net als andere partijen, een officiële sponsor is van de Spelen. Ook enkele regionale kranten hebben zich al uitgesproken tegen het evenement, dat komende zomer plaatsvindt. Desondanks zijn er geen aanwijzingen dat het Internationaal Olympisch Comité of de lokale organisatoren plannen hebben de Spelen af te gelasten. De Spelen zouden eigenlijk in 2020 plaatsvinden, maar werden door het coronavirus een jaar uitgesteld.
  • Vanaf juli hoeven mensen in Zuid-Korea buiten geen mondkapje meer te dragen als ze ten minste één keer zijn geprikt met een coronavaccin. Over een week worden ook de regels versoepeld voor massale bijeenkomsten, zoals religieuze evenementen. Dat schrijven Zuid-Koreaanse media woensdag op basis van verklaringen van de autoriteiten. Voor mensen die volledig zijn gevaccineerd gelden per juli aanvullende versoepelingen. Zij hoeven niet meer in quarantaine bij thuiskomst uit het buitenland of als zij in contact zijn geweest met iemand die is besmet met het coronavirus. Zuid-Korea meldde dinsdag 707 nieuwe coronagevallen. Sinds de uitbraak van de pandemie zijn in het land 137.000 coronabesmettingen geregistreerd.
  • De Taiwanese autoriteiten hebben China woensdag voor het eerst officieel beschuldigd van het blokkeren van een overeenkomst met de fabrikanten van het Pfizer/BioNtech-vaccin. Dat bericht persbureau Reuters. Taiwan heeft tot nu toe slechts 1 procent van de bevolking ingeënt. Volgens de Taiwanese president Tsai Ing-wen waren de contracten met de Duitse fabriek van het vaccin bijna afgerond, voordat „China” voor de onderhandelingen zou zijn gaan liggen. China, dat Taiwan beschouwt als eigen grondgebied, ontkent de aantijgingen.

Mensen geboren in 1971 kunnen zich aanmelden voor coronaprik

Mensen die geboren zijn in 1971 kunnen vanaf woensdag online een afspraak inplannen voor een coronavaccinatie bij de GGD. Het RIVM meldt dat zij ingeënt zullen worden met het Pfizer/BioNTech-vaccin of het Moderna-vaccin. Vanaf 29 mei ontvangt deze groep ook een uitnodigingsbrief voor een prikafspraak. Ook kan vanaf dat moment telefonisch een afspraak worden gemaakt.

In totaal telt Nederland zo’n 250.000 mensen die in 1971 geboren zijn. Dinsdag kondigde het RIVM al aan dat mensen geboren in 1969 en 1970 online een prikafspraak kunnen maken en vanaf vrijdag een uitnodigingsbrief zullen ontvangen.

Mogelijk krijgen mensen die al gevaccineerd zijn alsnog een uitnodigingsbrief. Dit komt omdat niet alle gegevens van gevaccineerden zijn ontvangen door het RIVM. Mensen die al gevaccineerd zijn, kunnen de uitnodiging negeren en weggooien.

Mensen geboren in 1971 kunnen vanaf woensdag online een afspraak maken voor een coronaprik. Foto Marco de Swart / ANP

7.500 toeschouwers welkom bij ‘uitzwaaiwedstrijd’ Oranje voor EK

Bij de laatste oefenwedstrijd van het Nederlands elftal in aanloop naar het Europees kampioenschap voetbal tegen Georgië zijn 7.500 toeschouwers welkom. Dat heeft voetbalbond KNVB woensdag laten weten. De wedstrijd is onderdeel van een overheidspilot, waarbij bezoekers net als in een eerdere test bij het duel tegen Letland (5.000 toeschouwers) bij binnenkomst een negatief coronatestbewijs moeten tonen. Ook is het dragen van een mondkapje in het gehele stadion verplicht.

Oranje speelt de zogenoemde uitzwaaiwedstrijd tegen Georgië op zondag 6 juni in het stadion van FC Twente in Enschede. Het is de tweede en laatste oefeninterland in aanloop naar het EK. Eerst komt het team van bondscoach Frank de Boer nog uit tegen Schotland op woensdag 2 juni. Die wedstrijd wordt gespeeld in Estádio Algarve in Portugal, waar het Nederlands elftal vanaf komende zaterdag een trainingskamp houdt.

Het Nederlands elftal speelt zijn eerste groepswedstrijd op het EK in Amsterdam op zondag 13 juni. Tegenstander is dan Oekraïne. Vervolgens speelt Oranje nog op 17 juni en 21 juni tegen respectievelijk Oostenrijk en Noord-Macedonië. Bij deze drie wedstrijden in Amsterdam kunnen telkens zeker 12.000 toeschouwers aanwezig zijn op de tribunes van de Johan Cruijff Arena, liet de KNVB begin april weten. Dat aantal kan nog toenemen, afhankelijk van de ontwikkelingen van het coronavirus.

Een fan bij de WK-kwalificatiewedstrijd Nederland-Letland. Foto Remko de Waal/ANP

Ruim een miljoen Nederlanders werken minder dan ze willen

Het onbenut arbeidspotentieel, het aantal werklozen plus deeltijdwerkers die meer willen werken, is vorig jaar in Nederland gestegen met 97.000 tot 1,1 miljoen. Dat is 8,5 procent van de bevolking van 15 tot 75 jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdagochtend.

De stijging in 2020 is vooral het gevolg van de coronacrisis, zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het CBS. Hij noemt drie groepen die daarin het hardst zijn getroffen op de arbeidsmarkt; jongeren, flexwerkers en oproepkrachten - onder wie arbeidsmigranten die terugkeerden naar het land van herkomst - en zelfstandigen zonder personeel. Van Mulligen: „Groepen die elkaar deels overlappen en bestaan uit mensen die veelal werken in de door het coronavirus getroffen sectoren, zoals de horeca, uitzendbranche, de culturele sector en reisbranche.”

Het onbenut arbeidspotentieel beweegt op de lange termijn mee met de werkloosheid, maar geeft volgens Van Mulligen een beter beeld van het aantal Nederlanders „dat meer wil en kan werken”. Provincies met relatief veel werklozen, zoals Groningen, Zuid-Holland, Noord-Holland en Flevoland, hebben daarom ook een hoog percentage onbenut arbeidspotentieel.

Lees ook: Economie in recessie na kwartaalkrimp van 0,5 procent

Werkloosheidspercentage
Het werkloosheidspercentage steeg vorig jaar van 3,4 naar 3,8 procent. In de eerste vier maanden van 2021 is dat inmiddels gedaald naar 3,4 procent, oftewel 316.000 werklozen. Dat is historisch laag, maar ligt nog wel boven het percentage van voor het begin van de coronacrisis in april 2020, benadrukt Van Mulligen. Vooral jongeren zonder baan droegen volgens hem bij aan die stijging. Of ook het totale onbenut arbeidspotentieel de afgelopen maanden is gedaald is nog onbekend, aangezien dit in tegenstelling tot de werkloosheid niet maandelijks gemeten wordt.

De beroepsbevolking bestaat volgens het CBS uit drie groepen. De eerste groep behelst mensen met werk, de tweede groep wordt gevormd door mensen die niet werken omdat ze bijvoorbeeld gepensioneerd zijn, naar school gaan of voor hun gezin zorgen. De derde en laatste groep bestaat uit mensen die hun arbeidspotentieel niet volledig benutten omdat ze ofwel zochten naar werk ofwel beschikbaar waren. Die laatste groep bestond in 2019 uit 680.000 mensen, het laagste aantal sinds het begin van de economische en financiële crisis in 2008.

Foto iStock

Songfestival maakt toch aantal coronabesmettingen bekend

Het aantal coronabesmettingen onder bezoekers van het Eurovisie Songfestival wordt toch bekendgemaakt als het bron- en contactonderzoek van de GGD is afgerond. Dat heeft een woordvoerder van Fieldlab Evenementen dinsdagavond laat bekendgemaakt, nadat er ophef was ontstaan op sociale media over berichtgeving waarin Fieldlab stelde geen cijfers over het aantal besmettingen bij het Songfestival bekend te maken.

De woordvoerder van Fieldlab liet volgens RTV Rijnmond eerder op dinsdag weten dat de cijfers niet werden gedeeld, omdat de berichtgeving dan alleen nog maar daarover zou gaan en niet over het festival. Het doel van het Fieldlab-onderzoek is leren over het gedrag van mensen tijdens het bezoeken van evenementen, zodat duidelijk wordt hoe organisatoren veilig en verantwoord een evenement kunnen organiseren.

Voordat bezoekers het Eurovisie Songfestival mochten bijwonen, moesten zij verplicht een coronatest doen. In totaal zijn er vooraf 28.249 testen uitgevoerd, waarvan er 31 positief waren. Deze mensen mochten vervolgens niet naar het Songfestival. Naderhand wordt ook van de bezoekers gevraagd of zij een test willen doen binnen vijf dagen na het bijwonen van het evenement, maar deze coronatest is niet verplicht. Bij eerdere evenementen testte ongeveer 80 procent zich binnen vijf dagen na afloop.

‘Indiase’ coronavariant aangetroffen in 53 regio’s wereldwijd

De coronavirusvariant die voor het eerst in India opdook, is momenteel officieel aangetroffen in 53 gebieden wereldwijd. Dat staat in een woensdag gepubliceerd rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO, waar persbureau AFP over schrijft. Mogelijk moet het aantal nog worden bijgesteld. Uit onofficiële documenten in handen van de WHO zou blijken dat deze zogenoemde B.1.617-variant ook is aangetroffen in zeven andere regio’s. Volgens de organisatie is de ‘Indiase’ variant besmettelijker dan het oorspronkelijke virus. In Nederland is de mutatie tot dusverre negen keer geregistreerd.

Ondertussen laten de cijfers in de wekelijkse WHO-update een overwegend positieve trend zien. Afgelopen week zijn wereldwijd 4,1 miljoen nieuwe coronabesmettingen en 84.000 coronadoden geregistreerd, dalingen van respectievelijk 14 en 2 procent ten opzichte van de week daarvoor. Europese landen zagen de sterkste daling, terwijl het aantal gevallen in de Verenigde Staten en Afrika vergelijkbaar was met de vorige metingen.

„Ondanks een wereldwijde neerwaartse trend de afgelopen vier weken, blijven de aantallen Covid-19-besmettingen en sterfgevallen hoog en zijn in veel landen wereldwijd aanzienlijke toenames gemeld”, zo staat in het document. Zo is het aantal officiële coronabesmettingen in Argentinië de afgelopen week met 41 procent toegenomen.

Een coronatest wordt uitgevoerd in India. Foto Anupam Nath/Reuters

Eerste Kamer stemt in met testwet

De Eerste Kamer heeft dinsdagavond ingestemd met de zogeheten testwet. De wet was twee weken geleden al aangenomen in de Tweede Kamer. Toch kwam er in de senaat een lang debat aan te pas om de wet uiteindelijk aan te nemen.

Met de testwet kunnen ondernemingen in bepaalde sectoren eerder of verder open als bezoekers of klanten een negatieve toegangstest kunnen overleggen. Theaters, bioscopen en restaurants kunnen zo makkelijker de deuren openen bij versoepelingen, terwijl ook festivals zo meer bezoekers kunnen toelaten.

De testwet is geen verplichting: wie als ondernemer op een andere verantwoorde manier bezoekers kan ontvangen hoeft geen negatief testbewijs te vragen. De verwachting is dat de wet vanaf juni in werking treedt. Voor essentiële sectoren, als publieke ruimtes en supermarkten, mag volgens de wet geen testbewijs gevraagd worden. Eerder werd de eigen bijdrage van 7,50 euro al geschrapt uit de wet.

Lees ook:Snellere opening van samenleving: kabinet biedt perspectief én kans op teleurstelling

In het debat in de Eerste Kamer op dinsdagavond was GroenLinks nodig voor een meerderheid. De partij eiste wel dat de wet losgekoppeld zou worden van de coronawet. Ook eiste de partij dat de testwet niet zou gelden voor cafés en musea, aangezien dat doorstroomlocaties zijn of plekken waar voldoende afstand gehouden kan worden.

Naast de testwet stemde een meerderheid in de Eerste Kamer maandagavond in met de quarantaineplicht voor reizigers uit risicolanden. Volgens deze wet moeten mensen die uit een land komen waar het besmettingsgevaar hoog is tien dagen thuisblijven. Wie na vijf dagen een negatieve test kan overleggen, mag uit quarantaine. Wie de quarantainewet overtreedt kan een boete tot 435 euro krijgen.

Omzet webwinkels gestegen begin dit jaar, totale omzet detailhandel daalde

Nederlandse webwinkels hebben dit jaar goed verkocht tijdens de gedwongen sluiting van niet-essentiële winkels. In het eerste kwartaal van dit jaar steeg de digitale omzet van de detailhandel met 86 procent ten opzichte van een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdag op basis van nieuwe kwartaalcijfers. Vooral webwinkels die zowel fysieke als digitale winkels hebben, verkochten relatief veel online.

De totale omzet van de detailhandel daalde van januari tot en met maart met bijna 1 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2020. Het is de eerste keer sinds 2013 dat de winkelomzet is afgenomen. De daling is vooral toe te schrijven aan de non-foodsector, die vanaf 15 december tot begin maart grotendeels zijn deuren moest sluiten. De omzet daalde daar met 22 procent. Kledingwinkels zagen hun omzet het meest dalen (-34 procent).

Fysieke winkels die levensmiddelen verkopen zagen hun omzet juist stijgen met bijna 5 procent. Supermarkten verdienden ruim 5 procent meer, bij speciaalzaken zoals slagerijen en kaaswinkels was dat 2 procent. In de gehele detailhandel namen de prijzen gemiddeld toe ten opzichte van een jaar eerder; het volume aan verkochte producten daalde harder (-2,5 procent) dan de omzet.

Welkom in dit blog

In dit blog houdt NRC de laatste ontwikkelingen omtrent de wereldwijde coronapandemie bij. Dit was het belangrijkste nieuws van dinsdag 25 mei:

  • Bij het RIVM zijn de afgelopen zeven dagen 28 procent minder positieve tests gemeld dan in de week ervoor, een flinke daling. Het afgelopen etmaal registreerde het RIVM 2.531 positieve tests, maandag waren dat er 2.766.
  • De bezetting op de intensive care in de Nederlandse ziekenhuizen is dinsdag met 19 personen afgenomen, waardoor er nu 579 IC-bedden bezet zijn door patiënten met Covid-19. Op verpleegafdelingen liggen vijf coronapatiënten meer dan een dag eerder, in totaal 1.102 patiënten.
  • Het Amerikaanse biotechbedrijf Moderna stelt op basis van eigen onderzoek dat het door het bedrijf geproduceerde coronavaccin effectief werkt bij kinderen. Op basis van de studie wil Moderna goedkeuring vragen voor toediening van het middel bij kinderen in de Verenigde Staten.
  • Het grootste deel van de coronapatiënten op verpleegafdelingen is momenteel tussen de vijftig en zestig jaar oud, zo blijkt uit cijfers die door het Algemeen Dagblad bij de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE) zijn opgevraagd. Iets meer dan een kwart van de opgenomen patiënten behoort tot die leeftijdsgroep.
  • Inwoners van Sint Maarten moeten na 31 juli gaan betalen voor de toediening van het coronavaccin. Tot die datum kunnen alle inwoners gratis en zonder afspraak een prik halen in een van de vaccinatielocaties.

Lees hier het hele blog van dinsdag 25 mei terug