In beeld

Van de haarspeld van Lenny Kuhr tot de hanglamp van Duncan: 65 jaar Nederland op het songfestival

Eurovisie Songfestival Vanavond is de finale van het Songfestival in Rotterdam. Een terugblik op 65 jaar Nederlandse inzendingen: de vijf winnaars en de zangers die wat minder geluk hadden. Tekst door Wilfred Takken
Jetty Paerl (1921-2013) zong het eerste liedje van het eerste Eurovisie Songfestival, op 24 mei 1956 in Zwitserland: ‘De vogels van Holland zijn zo muzikaal/ Ze leren in hun prille jeugd al tierelieren.’ Jetty Paerl was bekend als ‘Jetje van Radio Oranje’: de stem van de zender die tijdens de Tweede Wereldoorlog uitzond vanuit Londen. Voor het politieke cabaretprogramma De Watergeus zong ze op de zender liedjes van haar vader, Jo Paerl. Het Joodse gezin Paerl was in het begin van de oorlog naar Londen gevlucht.
Foto Wout van de Hoef / Spaarnestad Photo
Al op het tweede Songfestival, in 1957, won Nederland. Corry Brokken (1932-2016) zong ‘Net als toen’, waarin ze haar grijzende echtgenoot oproept haar wat meer het hof te maken. Een jaar later, in Hilversum, deed ze weer mee, maar toen werd ze laatste. Ze kreeg één punt. Brokken deed uiteindelijk vier keer mee aan het Songfestival, in 1976 was ze de presentatrice. In de jaren zestig had ze hits als ‘Milord’, ‘La Mamma’ en ‘Mijn ideaal’. In de jaren zeventig liet de zangeres zich omscholen tot rechter. Op haar zeventigste stond ze nog in toneelstuk 'De Vagina Monologen'.
Foto ANP
Twee jaar later was het weer raak. Teddy Scholten (1926-2010) won in 1959 met ‘Een beetje’, een ode aan het overspel. Hier zie je haar als winnaar van de Nederlandse voorronde gekust worden door John de Mol senior. Heerlijk beeld van het decor, trouwens. Let op het gezellige dansorkest (in 1998 afgeschaft), het kokette kamerscherm, de loper die opeens ophoudt, en de grote telefoon rechts.
Foto Harry Pot / Anefo
Aankomst van winnares Teddy Scholten op Schiphol, 1959. Wat een opkomst. Zouden de fans die bordjes zelf hebben geknutseld, of werden die door de pr-afdeling verstrekt? Na haar zege kreeg ze de grote tv-show 'Zaterdagavondakkoorden', die ze presenteerde met haar man Henk Scholten. Het echtpaar had een hit met 'Bom-Be-Die-Bom!' Ze deden ook veel kinderliedjes. In de jaren zeventig ging Scholten voor het Rode Kruis werken. Museum Rijswijk heeft een expositie klaarstaan over de kittige diva, maar is wegens corona gesloten.
Foto Wim van Rossem / Anefo
Nederland heeft vijf keer het Songfestival gewonnen, maar eindigde ook vijf keer onderaan. Hier zien we de Spelbrekers (met strikjes), het zangduo dat op het festival van 1962 ‘Kleine kokette Katinka’ zong en onderaan eindigde met nul punten. De 'Nulpunters' vormen een select gezelschap, dat in 2015 in Wenen met een expositie werd geëerd, onder het motto: ‘Verliezen is winnen van onderaf’. Op de foto is er trouwen nog niets aan de hand, dit is tijdens de Nederlandse voorrondes. Het duo wordt geflankeerd door componist Joop Stokkermans, presentatrice Elisabeth Mooy en tekstschrijver Gerrit den Braber.
Foto Inez van 't Hoff / Spaarnestad Photo
Eindelijk, de jaren zestig. Folk en de Middeleeuwen waren in de mode. Lenny Kuhr ving dit in De Troubadour, een ‘kerelslied van eigen hand’, en bezorgde Nederland de vierde zege. Wat een lied! Wat een bloedserieuze passie! En wat een haarspeld! Later had Lenny Kuhr een nog grotere hit met ‘Visite’, ze sloeg het spirituele pad in, raakte haar stem kwijt, en vanavond, in de pauze van de Songfestivalfinale, zal zij vanaf de Rotterdamse daken wederom 'De Troubadour' voor ons zingen. Doet u mee? La lalala lala lailala lailala!
Foto Kippa
Wat we liever wegmoffelen, is dat Lenny Kuhr niet alleen won. In 1969 waren er maar liefst vier zangeressen die bovenaan eindigden met achttien punten. Verwarring alom, te weinig medailles, de leiding bepaalde snel dat ze allemaal zouden winnen. Het festival kreeg veel kritiek, vier verliezende landen trokken zich terug voor de volgende editie. Vlnr.: Lenny Kuhr, Frida Boccara (Frankrijk), Massiel (de Spaanse winnares van 1968), Lulu (Verenigd Koninkrijk) en Salomé (Spanje).
Foto Spaarnestad Photo
De vierde Nederlandse zege. ‘Ding-a-dong’ van Teach-In was spot on in 1975. Vrolijke dansmuziek, uitbundige kleren; het leek wel wat op ABBA. In Engeland was het lied een lachsucces wegens de onbedoelde verwijzing naar naaktloperij (‘And you walk along with your ding dang dong’) en het wonderlijke advies tegen verdriet: ‘Ding-a-dong every hour/ When you pick a flower’ Terwijl de Nederlandse tekst juist zo tragisch is, met die vrouw die nachten op hem bleef wachten, terwijl ze tikketak de uren telde. Zangeres Getty Kaspers zal het vanavond wederom zingen, in de pauze van de Songfestivalfinale, vanaf de Rotterdamse daken.
Foto Harry Pot / Spaarnestad Photo
Het Songfestival loopt als een rode draad door het leven van r&b-zangeres Edsilia Rombley: ze vertegenwoordigde Nederland twee keer, in 1998 en in 2007, ze deelde ooit de punten uit (in de infame opengescheurde jurk van Trijntje Oosterhuis), en vanavond presenteert ze de finale. Hier zien we haar op het vliegveld van Birmingham in 1998, ze wordt verwelkomd door een medewerker van het festival. Rombley werd toen vierde met ‘Hemel en Aarde’.
Foto Jasper Juinen / ANP
Het ging dus helemaal niet goed met Nederland op het Eurovisie Songfestival. Desastreuze scores, dalende populariteit. De jaren dat Nederland om de haverklap won, lagen ver achter ons. En toen kwam Anouk, en toen kwamen de Common Linnets. Het duo werd in 2014 tweede met countrypopsong ‘Calm After The Storm’. Het lumineuze idee ontstond om voortaan sterke popzangers met mooie liedjes te sturen. Hier zien we de Common Linnets (‘de kneutjes’) bij aankomst op Schiphol. De genegenheid was schijn: Ilse DeLange en Waylon waren elkaar gaan haten en zouden nooit meer in elkaars nabijheid komen.
Foto Robin van Lonkhuijsen /
Ilse DeLange kende nog wel een onbekende singer-songwriter met een fabuleuze stem en een prachtige ballad, ‘Arcade’. Met succes kreeg ze Duncan Laurence op het festivalpodium – sober vormgegeven, man achter piano met een hanglamp. En voor het eerst sinds 44 jaar liet hij Nederland winnen, reden waarom het festival dit jaar Rotterdam kan verlichten. Wegens corona is hij er zelf vanavond niet bij. Hier zien we hem in 2019, na de zege. Vreemde foto: hij staat alleen, slechts omringd door onbewogen bewakers, de tribune loopt al aardig leeg. Vermoedelijk is de show al afgelopen, maar blijft Laurence nog even op het podium hangen voor de fotografen.
Foto Vladimir Astapkovich / Sputnik
Jeangu Macrooy in Ahoy tijdens de tweede repetitie voor de finale. De soulzanger zal Nederland vanavond vertegenwoordigen met ‘Birth Of A New Age’. Hij zingt deels in het Surinaams: „Yu no man broko mi” (‘Mij zul je niet breken’). Met zijn strijdlied wil hij een ode brengen aan Black Lives Matter en aan LHBTQ+activisten: ,,Het is voor alle voorvechters, de pioniers die hun kop boven het maaiveld staken." Zijn kansen worden laag ingeschat, maar dat deert hem niet: ,,Ik focus mij liever op het vertellen van mijn verhaal.’’
Foto Patrick van Emst / ANP