Opinie

Brieven 22/5/2021

Israël-Palestina

Geen weldoeners

De laatste week is de trend in NRC duidelijk. Ik kan diverse artikelen aanwijzen die terrorisme vergoelijken en die de begrippen burger, militair en terrorist moeiteloos in elkaar laten overvloeien. De wijze waarop Hamas nu over twee pagina’s wordt afgeschilderd als sociale weldoener is bizar (Hamas: vaak terreur, ook liefdadigheid, 19/5). Hamas is internationaal erkend als terroristische organisatie. Dat ze niet meer in staat is om bomaanslagen in Israël te plegen, alleen nog maar raketaanvallen; en dat twee landen zich onthouden van die internationale veroordeling, zijn onvoldoende argumenten om de waarheid over Hamas geweld aan te doen. Vervolgens is het op zijn minst naïef om de ‘liefdadigheid’ van Hamas te wegen tegen de door hen uitgeoefende terreur. Zeker biedt de organisatie infrastructuur met scholen en ziekenhuizen. Zeker is dat Hamas de volstrekt afhankelijke en onmachtige bewoners van Gaza daarmee in een ijzeren politieke tang neemt. Cynisch is het te weten dat diezelfde burgers door Hamas als menselijk schild worden gebruikt. Die waarheid werd een dag eerder door NRC zelf bevestigd (In de media-oorlog veroveren Palestijnen terrein, 18/5).

Deskundigheid van journalisten schept verplichtingen. Daar lijkt NRC zich in deze publiciteitsstunt aan te hebben onttrokken.

Enschede

Israël-Palestina (2)

Dodendans

Niemand met enig moreel besef zal de misdadige behandeling van de Palestijnen in Gaza en elders door Israël willen steunen. Maar vergeet in alle woede en verontwaardiging niet dat dit conflict een bittere logica volgt, waarin beide partijen op hun eigen manier gevangen zitten. Met instemming haalt Clarice Gargard (Gun ander de vrijheid die je jezelf gunt, 20/5) de kreet aan die klinkt tijdens demonstraties: ‘From the river to the sea, Palestine will be free’. Mist ze nu helemaal dat dat een oproep is tot opheffing van Israël als zodanig? Dat is een eis die zelfs de meest vredelievende Israëliër niet in overweging zal willen nemen. De Palestijnen – hun leiders althans – hebben zich sinds 1948 geen dag serieus gecommitteerd aan een oplossing waarin Israël als nationaal thuis voor de Joden, in welke vorm en van welk formaat dan ook, óók voorkomt. Door een onmogelijke eis te stellen leveren zij zo hun eigen bijdrage aan het continueren van deze cynische dodendans.

Amsterdam

Cultuur

Bezuinigen

Bij de opmerkingen van minister Hugo de Jonge, die cultuur als ‘niet-essentieel’ bestempelde, schiet mij een anekdote over de Britse premier Winston Churchill te binnen. Toen gedurende de Tweede Wereldoorlog de begroting in het kabinet werd besproken, kwam, nadat die van Defensie afgerond was, kunst en cultuur aan bod. De suggestie aan de premier was om op kunst en cultuur te bezuinigen. Zijn antwoord: „Then what are we fighting for?

Bosch en Duin

Europa

Recht boven macht

Het fundamentele verschil tussen het 19de-eeuwse statenconcert en de huidige Europese samenwerking, waar Luuk van Middelaar in zijn column (Europa heeft zich van zijn geschiedenis afgesneden, 19/5) volledig aan voorbij gaat, is dat de lidstaten van de Europese Unie vrijwillig afstand hebben gedaan van het Westfaalse beginsel van absolute soevereiniteit. De noodzaak om de absolute soevereiniteit van de staten in Europa te beteugelen is met kracht van argumenten door de historicus Johan Huizinga bepleit in zijn postuum verschenen testament Geschonden Wereld (1945). Huizinga formuleerde zijn conclusie in alle helderheid als volgt: „De kleine staat zal vastheid en veiligheid moeten verwerven door zich in één rechtsverband opgenomen te weten met de grooten.”

Het besluit van zes West-Europese landen om de soevereiniteit op het terrein van kolen en staal te delen wordt in het standaardwerk over Europees recht van Kapteyn en VerLoren van Themaat dan ook omschreven als een „revolutionaire doorbraak van het klassieke patroon van internationale organisatie”. In de volgende zeventig jaar hebben de EU-lidstaten met vallen en opstaan een eigen stelsel van Europees bestuur opgebouwd dat niet gebaseerd is op macht, maar op recht. ‘Brussel’ is Europa dus niet vergeten, zoals Van Middelaar suggereert, maar Europa heeft zichzelf opnieuw uitgevonden.

Amsterdam

Rijksfinanciën

Watersnoodramp

Het ministerie van Volksgezondheid is ernstig tekortgeschoten bij het beheer van de miljarden die het uitgaf in de coronacrisis, zo heeft de Algemene Rekenkamer vastgesteld. Er zijn eerder crises geweest, bijvoorbeeld de Watersnoodramp van 1953. Toen besefte de overheid dat er partijen zouden zijn die daaruit een slaatje probeerden te slaan en handelde overeenkomstig. Daarom werd er bijvoorbeeld bij de toegang tot de bouwterreinen op toegezien dat niet tweemaal dezelfde graafmachine naar binnen kwam, zodat er voor twee graafmachines gedeclareerd kon worden. Met het soort achterdochtige overheid die we nu hebben, had je toch eenzelfde benadering verwacht.

Hengelo

Film

Jeu de Marienbad

De film L’ année dernière à Marienbad (C9, 19/5) heeft een duidelijk spoor nagelaten in de wiskundige literatuur. In de film wordt door de hotelgasten een spel gespeeld dat in 1902 in de wiskunde zijn intrede deed onder de naam Nim. Dit tweepersoonsspel kent een aan de wiskunde ontleende strategie waarmee men altijd wint (aangenomen dat de tegenstander die strategie niet kent). Eén van de hotelgasten verrast telkenmale de andere gasten. Sinds 1961 wordt het spel ook vernoemd naar Mariënbad en in Frankrijk spreekt men uitsluitend over le jeu de Marienbad.

Westmaas