Staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas houdt stand

Bestand Vrijdagochtend stopten Israël en Hamas na elf dagen elkaar te bestoken met bommen en raketten.

Bewoners van Gaza gingen de straat op om het einde van het geweld te vieren. Elf dagen bestookten Israël en Hamas elkaar met bommen en raketten.
Bewoners van Gaza gingen de straat op om het einde van het geweld te vieren. Elf dagen bestookten Israël en Hamas elkaar met bommen en raketten. Foto Mahmud Hams/AFP

Israël en Hamas hebben een staakt-het-vuren bereikt na elf dagen van vrijwel ononderbroken bombardementen en raketbeschietingen. Het bestand ging vrijdag om 02.00 uur in en lijkt stand te houden. Israël hief vrijdagochtend bijna alle veiligheidsbeperkingen voor burgers in het zuiden op. In Gaza en op de Westelijke Jordaanoever vierden Palestijnen de wapenstilstand als overwinning.

Daarmee lijkt voorlopig een einde te komen aan het vorige week opgelaaide geweld tussen de twee partijen. Donderdagavond ging het Israëlische veiligheidskabinet onder leiding van demissionair premier Netanyahu akkoord met een staakt-het-vuren. Volgens een regeringsverklaring is het bestand „wederzijds en onvoorwaardelijk”. De Amerikaanse president Biden prees Netanyahu voor het beëindigen van de vijandelijkheden. Hij beloofde Israël te helpen diens luchtafweer, het zogenoemde Iron Dome-systeem, aan te vullen. Ook zegde Biden toe bij te dragen aan de wederopbouw van Gaza. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken reist binnenkort naar de regio om de wederopbouw te bespreken. Eerder op de dag sprak Biden met de Egyptische president Sisi. Egypte was de belangrijkste bemiddelaar tussen de strijdende partijen, die niet rechtstreeks met elkaar praten. Ook António Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, toonde zich donderdagavond verheugd over het bestand. Hij benadrukte dat de VN zich blijven inzetten voor een hervatting van onderhandelingen over een duurzame oplossing voor het conflict.

‘Belangrijke deëscalatie’

Het geweld escaleerde vorige week maandag. Hamas vuurde raketten af op steden in Israël, die beantwoord werden met luchtaanvallen op doelen in de Gazastrook. Door het geweld van de afgelopen elf dagen zouden zeker 230 Palestijnen en 12 Israëliërs om het leven zijn gekomen. De Verenigde Staten, vanouds een krachtige bondgenoot van Israël, riepen in eerste instantie zelf niet op tot een wapenstilstand. Ook blokkeerden ze een resolutie over het geweld bij de VN-Veiligheidsraad.

Deze week groeide echter de druk op Israël, onder meer omdat Biden dinsdag voor het eerst openlijk opriep tot een staakt-het-vuren. Een dag later stelde Biden na een gesprek met Netanyahu „belangrijke deëscalatie” te verwachten.

Lees ook de column van Michel Kerres: Praten met terroristen kan niet, maar het moet toch

Israël bood tot donderdag weerstand aan zulke oproepen. Het hoopte Hamas militair zoveel mogelijk te treffen zodat de beweging voorlopig niet opnieuw in staat zou zijn om grote schade aan te richten in Israël, zoals het de afgelopen dagen wel deed. De Israëlische luchtmacht had het de afgelopen dagen vooral gemunt op het tunnelnetwerk van Hamas in de Gazastrook en op woningen van Hamas-commandanten. Volgens het Israëlische leger werd ruim honderd kilometer aan tunnels vernietigd. Niet duidelijk is of Israël al zijn militaire doelen bereikt heeft alvorens akkoord te gaan met het bestand of dat de regering-Netanyahu de toenemende internationale druk niet langer kon weerstaan.

De komende dagen moet blijken of beide zijden het bestand naleven. In het verleden, onder meer na strijd tussen Israël en Hamas in 2014, zijn zulke akkoorden ook dikwijls weer geschonden en duurde het geruime tijd voor de rust echt weerkeerde.