Opinie

Moment voor harde keus voor beleggers in fossiel komt dichterbij

Klimaatverandering

Commentaar

Steun van 90 procent van de aandeelhouders voor de ingeslagen weg naar een duurzamer toekomst. Wie oppervlakkig kijkt zou denken dat de aandeelhoudersvergadering van Shell is uitgelopen op applaus voor de raad van bestuur. Voor het eerst, en tot nu toe als enige, legde Shell afgelopen dinsdag een resolutie voor aan de aandeelhouders met daarin de transitie naar een klimaatvriendelijke toekomst en die kon op massale instemming rekenen. Dank u voor de steun, tot over drie jaar.

Maar onder de oppervlakte smeult er iets. Beleggers tonen zich in toenemende mate kritisch op het klimaatbeleid van oliebedrijven als Shell. Dat bleek deze week uit twee voorvallen. Ten eerste maakte een van Nederlands grootste beleggers, Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW, 251 miljard euro aan belegd vermogen), bekend tegen het klimaatbeleid van Shell te stemmen. Het fonds steunt de brede ambitie van Shell om in 2050 klimaatneutraal te zijn, maar vindt de weg daar naartoe (wel olie en gas blijven produceren en de uitstoot compenseren met bijvoorbeeld de aanplant van bomen) onvoldoende.

Ten tweede kreeg een resolutie van groene belangenvereniging Follow This steun van 30 procent van de aandeelhouders van Shell. Dat is een ruime verdubbeling ten opzichte van de steun vorig jaar. Die resolutie roept Shell op zich te houden aan de afspraken uit het Klimaatakkoord van Parijs. Naast PFZW steunden ook onder meer Achmea en Nationale Nederlanden deze oproep.

Eerder kregen soortgelijke resoluties van Follow This bij oliebedrijven BP en ConocoPhillips ook al relatief veel steun van aandeelhouders. Het past in de trend waar grote beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars bedrijven in hun portefeuilles onder druk zetten om duurzamer te worden. Vaak doen zij dit op verzoek van hun klanten.

De tegenstem van PFZW bij Shell is meer dan een ritueel gebaar. Het toont aan dat het fonds steeds scherper wordt op klimaatdoelen, al was het maar omdat ook het eigen strategisch beleid van PFZW de komende jaren hogere duurzaamheidsdoelen stelt. Tegelijkertijd wil PFZW ook niet plotseling uit Shell stappen, dat zou de klanten van het fonds (pensioengerechtigden) duperen. Die continue belangenafweging maakt dat PFZW zichzelf als ‘een kritische vriend’ van Shell omschrijft.

Toch is het maar de vraag hoe lang beleggen in fossiele brandstoffen überhaupt nog past in een duurzaam beleggingsprofiel. Juist deze week kwam het internationaal energieagentschap IEA met een alarmerend rapport, een routekaart voor de mondiale energiesector. Daarin staat onomwonden dat er onmiddellijk een einde moet komen aan het zoeken naar nieuwe olie- en gasvelden. Ook kunnen er geen nieuwe kolencentrales meer worden gebouwd. Alleen dan is het volgens het IEA mogelijk om voor 2050 de uitstoot van broeikasgassen terug te brengen naar ‘netto-nul’ en zo de opwarming van de aarde te beperken tot anderhalve graad.

Zo bezien is de fase van vriendelijk vragen eigenlijk al een gepasseerd station. De keuze voor beleggers als PFZW wordt in die zin makkelijker. Ofwel Shell laat zien dat het een modern energiebedrijf is dat ook zonder fossiele brandstoffen een rol wil spelen in een toekomstige energiemix. Dat betekent: afscheid van olie en gas, en vol inzetten op zon en wind. Ofwel PFZW (en andere beleggers die duurzaam claimen te zijn) nemen afscheid van hun aandelen in deze sector. Financieel misschien pijnlijk, maar wel eerlijk.