Opinie

Rotterdam is de drugshub van Europa – rederijen moeten snel in actie komen

Criminaliteit Moederbedrijven van Rotterdamse reders moeten werknemers weerbaar maken tegen corruptie. Anders moet de overheid ingrijpen, meent .
Illustratie Hajo

Rotterdam heeft een van de grootste havens van Europa en de modernste van de wereld. De ‘wereld’ achter die haven is echter klein. Vooral de containerwereld: een beperkt aantal bedrijven heeft nagenoeg de gehele markt in handen en de personen die werkzaam zijn binnen deze bedrijven schuiven van de ene rederij naar de andere.

Nederlandse diepzee-containerrederijen bestaan niet meer. De rederijen die volgens een artikel in NRC (26/4) zijn geïnfiltreerd door drugscriminelen, zijn in principe bijkantoren van bijvoorbeeld Franse, Duitse en Zwitserse rederijen.

Helaas kent iedereen in de containerwereld wel een of meer oud-collega’s die van hun bed zijn gelicht en als verdachte zijn aangehouden in een drugsgerelateerde zaak. „Dat kan niet waar zijn”, hoor je dan, of: „Het is vast een misverstand”.

Betrokken bedrijven hullen zich vervolgens in stilzwijgen. Dit is namelijk een taboeonderwerp en niemand wil hiermee geassocieerd worden. Zand erover, een nieuwe persoon aannemen en weer door. Ondertussen zijn die paar honderd vierkante meters aan kantoorruimte waar deze reders gevestigd zijn een potentieel risico voor de nationale veiligheid.

Lees ook: Criminelen infiltreren in rederijen in de Rotterdamse haven

Piramidestructuur

Om het probleem goed te begrijpen, moet men een blik werpen op de piramidestructuur van containerrederijen. Vanuit Europese steden als Marseille, Hamburg, Genève en Aziatische steden als Taipei en Beijing worden de Rotterdamse kantoren aangestuurd. Deze bijkantoren in Rotterdam zijn hier voor commercieel-operationele doeleinden: ze moeten de containertransport operationeel in goede banen leiden en het eerste aanspreekpunt zijn voor de lokale ondernemingen die daarbij betrokken zijn. Veel meer bevoegdheden hebben zij niet.

Treedt een bestuurder van een Rotterdamse afdeling buiten zijn bevoegdheden, bijvoorbeeld door op te treden tegen fout handelen van een werknemer, dan kan dit arbeidsrechtelijke gevolgen hebben met als gevolg dat hij – in ieder geval op korte termijn – een hoge functie binnen de maritieme wereld op zijn buik kan schrijven. Ondernemingen zitten namelijk niet te wachten op een activist aan het roer.

De gedachte vanuit de hoofdkantoren is dat criminaliteit en (staats)veiligheid niet hun verantwoordelijkheid zijn, maar thema’s voor de overheid. Hierbij wordt geen rekening gehouden met het feit dat Rotterdam niet de eerste beste haven is: Rotterdam is samen met Antwerpen de drugshub van Europa. Aangezien de drugs in de containerschepen vanuit Latijns-Amerika in Rotterdam aankomen, zijn criminaliteit en staatsveiligheid bij uitstek thema’s waar ook de rederijen zich in Rotterdam mee moeten bezighouden.

Rotterdam is samen met Antwerpen de drugshub van Europa

Deze rederijen hebben meerdere teams van juristen die zich vanuit het hoofdkantoor richten op thema’s als compliance (naleving van wet- en regelgeving). Deze juristen verzuipen in het werk en staan niet te wachten op grootschalige drugsprojecten bij het bijkantoor in Rotterdam.

Bovendien hebben zij geen goed beeld van de situatie in Nederland. De Rotterdamse bijkantoren hebben zelf geen compliance-team en tot enkele jaren geleden hadden zij zelfs geen juristen in dienst. Werknemers van de importafdeling of van de operationele afdeling werden kort getraind om ladingschadezaken te behandelen en pakten ook juridische dossiers op.

Ik was zo’n beetje de eerste en de enige jurist binnen de diepzee-containerrederijwereld. Er was veel werk aan de winkel. Na ruim een jaar actief lobbyen, was het ontstaan van de eerste echte juridische afdeling binnen de containerrederijwereld in Nederland een feit. Ik heb een paar jaar geleden het bedrijf verlaten om mijn eigen onderneming op te zetten, maar de juridische afdeling bij die organisatie is inmiddels verder gegroeid.

Enkele andere rederijen deden of doen een poging om ook een juridische afdeling of een compliance-afdeling op te zetten, met wisselend succes. In feite is er de afgelopen decennia fundamenteel en structureel weinig veranderd.

Lees ook: 50 jaar criminaliteit in de Rotterdamse haven: het begon met de zeecontainers

Dubieuze verzoeken

De laatste jaren worden de organisaties wel transparanter, waarbij bij sommige rederijkantoren in Rotterdam de HR-afdeling een (iets) prominentere rol krijgt. Het ontstaan van juridische afdelingen is ook een positief teken. Dit is echter niet voldoende. Er moet meer geld en tijd worden geïnvesteerd in het weerbaar maken van werknemers tegen dubieuze verzoeken van derden.

Er moeten meer informatiebijeenkomsten worden georganiseerd, de werving- en selectieprocedures moeten beter, er moet een betere (preventieve) samenwerking met politie en justitie komen, het managementteam moet diverser (zo is de man-vrouwverhouding in de managementteams scheef, terwijl er voldoende vrouwelijke kandidaten zijn) en de werksfeer moet beter.

De HR-afdeling en de juridische afdeling zullen een cruciale rol moeten spelen in deze transitie, waarbij zij de nodige steun moeten krijgen vanuit de lokale leiding. Deze leidinggevenden hebben vooral de taak om de hoofdkantoren bewust te maken van de noodzaak van deze ontwikkelingen.

Het is vijf voor twaalf voor de Rotterdamse haven als het gaat om de bestrijding van drugscriminaliteit. Lukt het de rederijen niet om het probleem fundamenteel aan te pakken, dan moet politiek Den Haag in actie komen omdat uiteindelijk de staatsveiligheid in het geding is.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.