In de VS en Canada worden kinderen ingeënt, waar wacht Nederland op?

Kindervaccinatie Kinderen worden nauwelijks ziek van Covid-19, waarom besluiten sommige landen dan toch om ze te vaccineren?

Kinderen tussen 12 en 15 wachten buiten tot ze aan de beurt zijn voor een prik van Pfizer in de Amerikaanse plaats Tustin, in Californië.
Kinderen tussen 12 en 15 wachten buiten tot ze aan de beurt zijn voor een prik van Pfizer in de Amerikaanse plaats Tustin, in Californië. Foto Jae C. Hong/AP

In Canada en de VS kunnen kinderen vanaf 12 jaar nu ook een prik van fabrikant Pfizer krijgen tegen Covid-19. Canada besloot daartoe op 5 mei, en de VS begin deze week na een zogeheten emergency use authorization (EUA) van de Amerikaanse medicijnautoriteit FDA. Sinds eind april ligt er een verzoek tot goedkeuring van dit vaccin voor 12- tot 16-jarigen bij het Europese EMA. Dat beslist naar verwachting over een paar weken. Intussen pleit Károly Illy, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde, alvast om kinderen ook in te enten tegen de ziekte. Zeven vragen over het vaccineren van kinderen tegen Covid-19.

1Waarom zou je kinderen inenten? Ze worden toch nauwelijks ziek van Covid-19?

Lees ook: Kinderen en tieners voorlopig niet gevaccineerd, al duizenden afspraken

„De kans dat kinderen ernstig ziek worden van het coronavirus is inderdaad erg klein”, zegt Patricia Bruijning, kinderarts-epidemioloog van het UMC Utrecht. „En er zijn steeds meer aanwijzingen dat ze ook verminderd vatbaar zijn voor het virus. Maar de ruim 3,3 miljoen kinderen in Nederland vormen samen zo’n 20 procent van de bevolking, dus ze kunnen toch een aanzienlijke rol spelen in de virusoverdracht.”

2Helpen de vaccins daar dan ook tegen?

„Onder gevaccineerden zijn er aanzienlijk minder mensen die het virus met zich meedragen”, zegt Bruijning. „En gevaccineerde zorgmedewerkers in het VK die toch nog besmet raakten, bleken hun gezinsleden veel minder aan te steken.” Dus het vaccin verlaagt de kans dat je het virus oploopt, en áls je het oploopt, dan ben je minder besmettelijk – waarschijnlijk omdat je er minder van meedraagt.

3Waarom zou je kinderen níét tegen Covid-19 vaccineren?

Een belangrijke reden is schaarste: zolang er niet voldoende vaccins zijn, is het verstandiger eerst volwassenen te vaccineren, omdat zij de grootste kans lopen op een ernstig ziekteverloop.

„Een ander argument is de mate waarin het vaccineren voor het individuele kind van belang is”, zegt Bruijning. „Je gaat gezonde kinderen niet vaccineren als het belang daarvan alléén bij anderen ligt, namelijk om de volwassenen te beschermen. Die balans moet wel in evenwicht zijn.”

Hoe die balans gaat uitpakken, is volgens Bruijning nu nog niet goed in te schatten. „Dat hangt onder meer af van het verloop van het aantal besmettingen en van de invloed van nieuwe coronavarianten. Als we het virus eronder kunnen krijgen door volwassenen te vaccineren, dan is er geen directe noodzaak om kinderen te vaccineren en levert dit voor hen ook weinig gezondheidswinst op. Zo niet, dan ligt die balans anders.”

Het kán dus nuttig zijn kinderen tegen Covid-19 te vaccineren, maar Bruijning vindt het daarvoor in Nederland nog te vroeg. „Tenzij een kind, of een van de ouders, een kwetsbare gezondheid heeft”, merkt ze op. „Dan is er wel een direct nut voor het kind zelf.”

4Kunnen kinderen specifieke bijwerkingen verwachten?

„Nee, daar is geen enkele aanwijzing voor”, zegt Bruijning. „Bij kinderen is het vaccin net zo veilig en effectief als bij volwassenen. Ik kan ook geen reden bedenken waarom kinderen er gevoeliger voor zouden zijn.”

5Hoe zijn de coronavaccins bij kinderen onderzocht?

Pfizer is de eerste die klinisch onderzoek heeft gepresenteerd. Moderna staat op het punt dat te doen; trials van AstraZeneca en Janssen zijn voorlopig onder jongeren gestopt, vanwege de zeer zeldzame bijwerking – waaronder sinustrombose – bij volwassenen. „In de VS heeft Pfizer een placebo-gecontroleerde studie gedaan onder ruim tweeduizend kinderen van 12 tot 16 jaar”, vertelt Bruijning. „De kinderen hadden veel antistoffen in hun bloed, wat laat zien dat hun immuunsysteem erop reageert zoals het zou moeten doen. En in de placebogroep kregen 18 kinderen corona, in de gevaccineerde groep nul.”

Pfizer rapporteert zelf op basis van deze studie dat het vaccin bij 12- tot 16-jarigen 100 procent effectief is en een „robuuste antistoffenrespons” opwekt, die zelfs beter is dan die bij 16- tot 25-jarigen.

Lees ook: Wie krijgt wanneer welk vaccin?

6En jongere kinderen?

Pfizer is in maart begonnen met een trial onder kinderen van 6 maanden tot 12 jaar. „Maar de uitkomsten daarvan zullen echt nog even op zich laten wachten”, zegt Bruijning. „Uiteindelijk zullen ze het vaccin ook bij baby’s gaan testen.”

7Waar wacht Nederland nog op?

Allereerst op goedkeuring door het EMA, naar verwachting uiterlijk half juni. Daarna zal de Gezondheidsraad zich erover uitspreken. „Ook daar zal nog wel wat tijd overheen gaan.”

Naarmate meer landen kinderen zullen gaan vaccineren, zullen er meer data beschikbaar komen. „We gaan in Europees verband onderzoeken of tieners ook met een lagere dosis toe kunnen”, vertelt Bruijning.

Een andere vraag is of je de prik tegelijkertijd kunt geven met die tegen andere kinderziekten en hoelang die werkzaam blijft. „Er liggen nog legio vragen die we moeten beantwoorden om het gebruik bij kinderen te kunnen finetunen.”