Hoe gaan Bill en Melinda Gates hun tientallen miljarden verdelen?

Echtscheiding Na hun verrassende aankondiging uit elkaar te gaan, is de boedelscheiding van multimiljardairs Bill en Melinda Gates in gang gezet. Hoe verdelen de filantropen hun enorme vermogen? En wat gaat Melinda Gates met haar deel doen?

Melinda en Bill Gates in New York, september 2018.
Melinda en Bill Gates in New York, september 2018. Foto Ludovic Marin

De wereld heeft er een onafhankelijke multimiljardair bij: filantroop Melinda French Gates is bezig zelfstandig een van de rijkste vrouwen op aarde te worden. De scheidend echtgenote van Microsoft-mede-oprichter Bill Gates, de op drie na rijkste man ter wereld, is begonnen aan een opmars op de ranglijst van de allerrijksten nu de twee wegens hun scheiding de bezittingen verdelen.

Vorige week passeerde haar persoonlijke vermogen 3 miljard dollar (2,5 miljard euro), door een overdracht van 2,25 miljoen aandelen in de Amerikaanse producent van landbouwapparatuur Deere & Co. uit de beleggingsportefeuille van de familie Gates. Eerder deze maand ontving French Gates al belangen in andere bedrijven ter waarde van 2,4 miljard dollar.

Hoe het totale privévermogen van de ex-partners, door zakentijdschrift Forbes geraamd op ongeveer 130 miljard dollar, uiteindelijk wordt verdeeld, is nog onbekend. Maar zelfs als Melinda een beperkt deel van het vermogen ontvangt, gaat dat om een fortuin dat haar een speler van betekenis maakt in de wereld van de filantropie. Het echtpaar heeft eerder toegezegd het grootste deel van hun vermogen weg te geven, en heeft 36 miljard dollar afgestaan aan hun liefdadigheidsorganisatie, de Bill and Melinda Gates Foundation.

De scheiding van het echtpaar Gates, dat samen leiding geeft aan die stichting, een van de grootste liefdadigheidsorganisaties ter wereld, werd begin deze maand bekendgemaakt. Daarbij werd gesuggereerd dat er verder niet veel zou veranderen. De 56-jarige Melinda en 65-jarige Bill Gates, die 27 jaar getrouwd zijn en drie volwassen kinderen hebben, „geloven niet meer dat we als echtpaar samen kunnen groeien in de volgende fase van onze levens”, lieten ze weten in een gezamenlijke verklaring.

Prioriteiten

De financiële gevolgen van de breuk zijn echter groot, wordt nu gaandeweg duidelijk. Hoewel het paar zegt te blijven samenwerken bij de Foundation, die beschikt over een vermogen van ongeveer 50 miljard dollar, rijst de vraag of er niet toch meningsverschillen ontstaan over prioriteiten voor de ongeveer 5 miljard die de stichting jaarlijks weggeeft. Dat geld gaat onder meer naar de bestrijding van ziekten en armoede in ontwikkelingslanden.

Lees ook: Wankelt na het huwelijk ook de filantropie bij Bill en Melinda Gates?

Daarnaast heeft de scheiding de aandacht gevestigd op het persoonlijke vermogen van het paar. Als Forbes gelijk heeft, ligt dat hoger dan het nationale inkomen van 133 landen, waaronder Oekraïne, Marokko en Ecuador. De duizelingwekkende 130 miljard dollar, een fortuin dat losstaat van de Foundation, wordt evenals het fonds beheerd door Cascade Investment, een investeringsmaatschappij die is opgezet door Gates en die wordt geleid door zijn vermogensbeheerder Michael Larson.

Het vermogen van Bill Gates vloeit voort uit het belang van 45 procent in Microsoft dat hij bezat bij de beursgang van de softwaregigant in 1986. Sindsdien is zijn belang geleidelijk teruggebracht tot 1,3 procent, dat nu zo’n 25 miljard dollar waard is. Daarnaast bezit hij land en onroerend goed, privévliegtuigen, luxe auto’s en belangen in een groot aantal andere bedrijven. Ook is er een collectie kunst, waaronder het notitieboek Codex Leicester van Leonardo da Vinci.

Zo is Gates de grootste privébezitter van landbouwgrond in de VS, met bijna duizend vierkante kilometer, verspreid van Arizona tot Louisiana. Tevens bezit hij via Cascade een belang van 45 procent in de luxe hotelketen Four Seasons Hotels. Ook is er een belang van een derde in het aanmerkelijk minder chique Republic Services, de op één na grootste afvalverwerker van de VS, en een kleiner belang in de grootste, Waste Management Inc.

Verder bezit het echtpaar Gates vastgoed, waaronder hun hoofdwoning, een landgoed aan een meer nabij Seattle in de noordwestelijke staat Washington. Daarnaast hebben ze woningen in Florida, twee in Californië en een ranch in Wyoming.

Boedelscheiding

Hoe wordt dat vermogen verdeeld? In de aanvraag van de echtscheiding die Melinda Gates indiende bij een rechtbank nabij Seattle heeft ze de rechter verzocht de bezittingen te splitsen volgens de eigen overeenkomst van het paar over de boedelscheiding. Zo’n akkoord wordt doorgaans opgesteld als een echtpaar al uit elkaar is, maar nog niet formeel gescheiden. De details daarvan zijn niet openbaar gemaakt. Over huwelijkse voorwaarden wordt in de aanvraag niet gerept.

Al op de dag dat het paar de scheiding aankondigde, werd Melinda Gates onafhankelijk multimiljardair. Ze ontving aandelenpakketten in diverse beursgenoteerde bedrijven, waaronder spoorwegmaatschappij Canadian National, AutoNation, de grootste autoverkoopketen in de Verenigde Staten, de Mexicaanse frisdrankbottelaar Coca-Cola Femsa en het Mexicaanse mediabedrijf Grupo Televisa.

Het was het startsein van een boedelscheiding waarvoor nauwelijks precedenten bestaan. Alleen de echtscheiding in 2019 van Amazon-topman Jeff Bezos en zijn vrouw MacKenzie Scott draaide om meer geld. Bezos, de rijkste man ter wereld, had op dat moment een vermogen van 137 miljard dollar. Scott ontving een kwart van zijn belang van 16 procent in Amazon. Dat kwart was toen ongeveer 36 miljard dollar waard. Bezos voert de ranglijst van ’s werelds rijksten nog altijd aan, inmiddels met een geraamd fortuin van zo’n 188 miljard. Scott staat op plek 22, met naar schatting ruim 57 miljard.

Bill en Melinda Gates hebben volgens CNBC advocaten in de arm genomen die ook betrokken waren bij de echtscheiding van Bezos en Scott, eveneens in de staat Washington. Scott, nu de op drie na rijkste vrouw ter wereld, heeft haar filantropische activiteiten in 2020 voortgezet, onder meer ter verbetering van de positie van vrouwen. Naar verwachting zal ook Melinda Gates daar een grotere nadruk op leggen, via haar eigen organisatie Pivotal Ventures. Grote vraag is of zij haar deel van het vermogen nog in gelijke mate zal schenken aan de Bill and Melinda Gates Foundation, of aan haar persoonlijke prioriteiten.