Opinie

De binnenvaart heeft een eigen ‘Seaspeak’ nodig

Communicatie Spraakverwarring op de Europese binnenwateren kan leiden tot ongelukken. Met compact Engels los je dat op, pleit .
Binnenvaartschepen op het Twentekanaal.
Binnenvaartschepen op het Twentekanaal. Foto Rob Voss

Hoewel nog moet worden onderzocht wat de exacte oorzaak is van de aanvaring tegen de Gerrit Krolbrug in Groningen, afgelopen weekeinde, wordt de al langer sluimerende roep om het standaard gebruik van Engels in de binnenvaart steeds luider. De belangrijke verbinding van het Van Starkenborghkanaal is door het ongeluk geheel gestremd; de Tsjechische schipper zou niet onder invloed zijn geweest.

De binnenvaart zou er goed aan doen het voorbeeld te volgen van de zeescheepvaart, waar al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw Seaspeak wordt gebruikt. Deze compacte vorm van de Engelse taal, ofwel Essential English for International Maritime Use, werd ontwikkeld in het VK.

Taalmisverstanden

Het was en is vooral bedoeld voor het verbeteren van de radiocommunicatie tussen schip en wal of haven én tussen schepen onderling, in navolging een aantal scheepsongelukken waarbij taalmisverstanden een rol speelden.

Seaspeak bevat duidelijke procedures voor het beginnen, onderhouden en afronden van gesprekken door middel van standaarduitdrukkingen. Deze Engelse ‘scheepvaarttaal’ bevat een aanbevolen woordenschat, (beperkte) grammatica en structuur van de radioboodschappen over een breed scala aan (maritieme) onderwerpen. De grammatica is heel simpel gehouden.

Dit nautische Engels wordt nu wereldwijd onderwezen aan (toekomstige) zeevarenden als English for Specific Purposes (ESP) en gebruikt op de bruggen en in de machinekamers van zeeschepen op alle wereldzeeën en in havens. Het is officieel erkend door de IMO (International Maritime Organization) van de Verenigde Naties. Dit duidelijke en heldere Engelse taalgebruik heeft het aantal ongelukken op zee en in havens door communicatiestoornissen en Babylonische spraakverwarringen flink teruggebracht. Ook het NAVO-spellingsalfabet (Alfa, Bravo, Charlie, etc.) draagt bij aan deze duidelijkheid.

Europese richtlijn

In 2022 wordt een Europese richtlijn (wet) van kracht inzake het afleggen van een praktijkexamen voor toekomstige stuurlieden en kapiteins in de binnenvaart, waarvan communicatie een belangrijk onderdeel vormt. Maar er is daarin (nog) niets afgesproken over een standaardtaal voor die communicatie.

Het Duits is, begrijpelijk gezien de belangrijkste vaarroutes van de binnenvaart in Europa, een belangrijke taal in die binnenvaart. Maar het verdient zeker aanbeveling om over te schakelen op een vorm van Engels, zoals Seaspeak. Net als in de zeescheepvaart zijn de bemanningen op de binnenvaartschepen ook steeds internationaler, met een grote variatie in taalkennis en taalniveau, of het nu Engels of Duits betreft.

Nu er ook Filipijnen worden ingeschakeld, die over het algemeen het Engels goed beheersen door de lange maritieme traditie van de Filipijnen, als bemanning op zeeschepen, geldt dit des te meer. Die speciale beheersing van de taal geldt trouwens niet alleen voor het nautische Engels, maar ook voor het technisch Engels; ook daar zijn duidelijke taal en standaarduitdrukkingen heel belangrijk voor een veilige werkomgeving voor het internationale personeelsbestand.

De binnenvaart kan daarom putten uit genoeg voorbeelden om ook in die wereld over te schakelen op een standaard gebruik van het Engels op hun schepen en in de havens.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.