‘Ze behandelen ons als beesten’

Arbeidsmigranten Met corona besmette arbeidsmigranten worden zonder geld of eten bij gezonde collega’s gezet. „Ze hoesten over elkaar heen.”

De 22 jarige Idriss uit Spanje in zijn caravan, die hij deelt met andere arbeidsmigranten.
De 22 jarige Idriss uit Spanje in zijn caravan, die hij deelt met andere arbeidsmigranten. Foto’s Merlin Daleman

De 20-jarige Vitor uit Portugal kreeg koorts en dacht: „Dit is niet goed.” Hij testte positief op corona en moest van zijn uitzendbureau in quarantaine, met nog vier anderen, toen hij bij Bol.com werkte. Omdat hij niet meer werkte, kreeg hij niet meer betaald zegt hij. „We kregen zeventig euro om te eten, maar dat was na drie dagen op. En als je geen geld hebt, kun je niet eten.”

Zelf had hij nog wat op zijn rekening staan, maar zijn huisgenoten waren blut. Vitor, die niet met zijn achternaam in de media wil, hoort ze praten over het idee voedsel uit de supermarkt te stelen. Hij zegt dat ze zo’n drie dagen nauwelijks hebben gegeten en uiteindelijk via een Portugese hulporganisatie aan voedsel zijn gekomen. Inmiddels is hij van uitzendbureau veranderd. „Ik wil dit vertellen omdat ik vind dat er iets moet veranderen. Want deze bedrijven zijn gewoon niet klaar voor corona.”

Arbeidsmigranten kunnen zich moeilijk aan de quarantaineregels houden, zegt Bart Plaatje, bestuurder bij de FNV. „We kennen tientallen gevallen waarbij gezonde arbeidsmigranten en besmette mensen bij elkaar in quarantaine zitten, zonder geld en genoeg eten.”

Lees ook: Directeur uitzendbranche: ‘Nederland is bij arbeidsmigranten uit de gratie’

Oud SP-leider Emile Roemer, die namens het kabinet onderzoek deed naar de coronamaatregelen voor arbeidsmigranten, adviseerde in juni vorig jaar plekken te regelen voor arbeidsmigranten waar ze alleen op een kamer kunnen slapen. Een jaar later blijkt daar in de praktijk weinig van terecht gekomen, zegt de FNV. „Dat is voor geen meter geregeld”, zegt Plaatje. „Mensen delen slaapkamers met elkaar en liggen over elkaar heen te hoesten. Vervolgens staan die besmette mensen bij jou en mij in de rij in de supermarkt.”

Met vier anderen

El Mahdi komt uit Marokko, maar heeft de Spaanse nationaliteit. De 19-jarige werkt sinds 2019 in Nederland. Ook hij werkte voor Bol.com en kreeg in maart corona. Hij vertelt dat hij toen naar een hotel werd gebracht, in Moerdijk in Noord-Brabant. Volgens El Mahdi werd hem gevraagd, vanwege een positieve test, in zijn kamer te blijven, maar liepen er wel geregeld mensen in en uit. Hij zegt dat hij niemand in het hotel mocht vertellen dat hij positief was getest. Daarna kwam hij terecht in een hotel in Breda en vervolgens in een huisje op een vakantiepark van Roompot.

In het Roompothuisje zit hij met vier anderen, waarvan er eentje geen corona heeft. Ze houden die dagen afstand, zo goed en kwaad als het kan, uiteindelijk besmetten ze hem niet. Hij vertelt dat hij en zijn huisgenoten niet meer betaald krijgen. „We hadden vijftig euro per persoon om te eten, maar konden alleen eten bestellen, dan is dat zo op.” Hij leent geld van zijn huisgenoten, want, zegt hij, anders had hij gewoon niks gehad. Na een week krijgt hij salaris gestort.

Op deze manier is het heel erg moeilijk je aan alle regels te houden, zegt El Mahdi. „Het is voor mij ook moeilijk om te weten wat wel of niet mag. Maar het is nog lastiger als je nauwelijks eten hebt en met meerdere mensen in een huisje zit. Ze hebben ons als beesten behandeld. Het kan ze gewoon niks schelen.”

De ervaringen van de arbeidsmigranten worden bevestigd door verschillende direct betrokkenen bij de GGD, die niet hun naam willen zeggen. Zij stellen dat de GGD een reactief beleid voert en geen prioriteit geeft aan de situatie van arbeidsmigranten.

Volgens de GGD is er geen specifiek quarantainebeleid voor arbeidsmigranten, „Arbeidsmigranten zijn een moeilijk bereikbare doelgroep”, schrijft een woordvoerder van de GGD-GHOR. Wel is er extra aandacht voor de groep binnen het bron- en contactonderzoek. Zo hebben verschillende GGD-regio’s een speciaal team dat aandacht heeft voor arbeidsmigranten. Voor het toezicht op de opvolging van de quarantaine- en coronaregels zegt de GGD niet verantwoordelijk te zijn.

Lees ook: Arbeidsmigranten: afstand houden op werk onmogelijk
Foto Merlin Daleman
Foto Merlin Daleman
Foto Merlin Daleman

Bovendien zijn er problemen met het bron- en contactonderzoek rondom arbeidsmigranten, zegt de woordvoerder. Er zijn namelijk in verschillende regio’s met veel positief geteste arbeidsmigranten weinig of geen tolken beschikbaar. „Hierdoor kan het voorkomen dat de uitvoering van een bron- en contactonderzoek vertraging oploopt”, zegt de woordvoerder.

De 22-jarige Spanjaard Idriss pakte fruit in voor een uitzendbureau, toen hij ziek werd. Het bleek corona. Hij verbleef in een voormalig hotel in Well in Gelderland, dat nu voor arbeidsmigranten wordt gebruikt, samen met een kamergenoot. Na zijn positieve test belde hij zijn teamcoördinator, vertelt hij. „Die zei: je moet in je kamer blijven. Ik zei: wie brengt mijn eten dan? Daar werd niet op geantwoord.” Uiteindelijk kreeg hij eten van zijn kamergenoot. Hij zegt niet betaald te zijn tijdens zijn ziekte. Toen zijn kamergenoot verkaste, kreeg hij een nieuwe, ook iemand die het virus niet had. „Die moest een masker op en afstand houden.”

Niemand nam op

Hij zegt een keer gebeld te zijn door de GGD, maar dat toen hij terugbelde, er niemand opnam. En dat er twee jonge vrouwen op bezoek kwamen bij zijn kamergenoot, die later ziek werden. „Ik denk dat dit niet de manier is waarop je met dit virus moet omgaan”, zegt Idriss. „Niemand maakt het iets uit. Niemand kan het iets schelen.”


Aanvulling (21 mei 2021): In een reactie, die tot stand kwam na publicatie van het artikel omdat NRC bol.com niet om wederhoor heeft gevraagd, laat bol.com weten direct onderzoek te hebben uitgevoerd naar de uitlatingen van de twee medewerkers in het artikel. Volgens bol.com zijn deze onjuist. Hoewel deze medewerkers niet in dienst zijn bij bol.com zelf, geeft het bedrijf aan via hun opdrachtgeverschap met het logistieke bedrijf en het via hen betrokken uitzendbureau, te zorgen voor goede beloning, huisvesting en werkomstandigheden. Zo stelt bol.com dat medewerkers die in quarantaine gaan volgens wettelijke regels worden doorbetaald en van het uitzendbureau boodschappen krijgen bezorgd of een bedrag krijgen om zelf boodschappen te bestellen. Medewerkers die positief getest zijn op corona gaan volgens het bedrijf op een aparte locatie in quarantaine zodat ze medewerkers die geen corona hebben niet kunnen besmetten. Volgens bol.com is dat ook bij deze medewerkers gebeurd.