Recensie

Recensie Muziek

Onlinevoorproefje ‘Donizetti Queens in Concert’ is een boeiend schouwspel

Klassiek De Nationale Opera schoof Donizetti’s Tudor-trilogie een jaartje door. Voor nieuwsgierigen is er zondag alvast een online voorproefje met highlights uit de opera’s: ‘Donizetti Queens in Concert’.

De streamvoorstelling ‘Donizetti Queens in Concert’ is een voorproefje van Donizetti’s Tudor-trilogie die De Nationale Opera geprogrammeerd heeft vanaf volgend jaar. Foto Ben van Duin
De streamvoorstelling ‘Donizetti Queens in Concert’ is een voorproefje van Donizetti’s Tudor-trilogie die De Nationale Opera geprogrammeerd heeft vanaf volgend jaar.

Foto Ben van Duin

Belcanto-repertoire zou meer aandacht gaan krijgen in de programmering van De Nationale Opera (DNO), zo maakte artistiek directeur Sophie de Lint vorig jaar bekend in haar eerste seizoenspresentatie. Het was februari, vlak voordat corona het muziekleven volledig op slot gooide.

Inmiddels werd het eerste grote belcanto-project, Donizetti’s Tudor-trilogie verdeeld over drie seizoenen, een jaar uitgesteld. De eerste opera, Anna Bolena, stond oorspronkelijk gepland voor deze maand, maar is doorgeschoven naar 2022. Maria Stuarda en Roberto Devereux volgen in 2023 en 2024. Voor nieuwsgierigen is er zondag alvast een online voorproefje met highlights uit de opera’s.

Donizetti Queens in Concert heet de stream die nog tot en met dinsdag beschikbaar is. Essentieel is hier het woord ‘concert’, want afgezien van een setting in stemmig kaarslicht zijn regie en enscenering tot een minimum beperkt in deze productie. Noodgedwongen wellicht, want wat valt er helemaal te regisseren in anderhalvemeteropstelling, zonder decor en kostuums?

Je kunt je afvragen wat er van opera overblijft in zo’n nadrukkelijk niet-scenische mishmash van hoogtepunten. Gaat dat niet ten koste van verhaallijn, drama en uitdieping van de personages? Maar dat is buiten de muziektheatrale competenties van regisseur Jetske Mijnssen en Enrique Mazzola gerekend. Beiden debuteren met deze Tudor-cyclus bij DNO en weten van Donizetti Queens in Concert toch een boeiend schouwspel te maken.

Psychologische schetsen

Het vernuft zit in de selectie van de scènes, die niet alleen vocaal vuurwerk garanderen, maar tevens op zichzelf kunnen staan als psychologische schetsen van de hoofdpersonages. Slimme toevoeging zijn de tussengeschoven repetitiescènes waarin Mijnssen de kijker bijpraat over achtergronden en buiten beeld gebleven plotverwikkelingen.

Over achtergronden gesproken: Gaetano Donizetti (1797-1848) baseerde zijn Tudor-opera’s op de zestiende-eeuwse Engelse koninginnen Anne Boleyn, Mary Stuart en Elisabeth I. Strikt genomen componeerde hij geen drieluik, al zijn de intriges die hij toonzette opmerkelijk consistent: onmogelijke liefde, (vermeende) ontrouw en koninklijke wraakzucht, die in elk van de opera’s eindigt op het hakblok.

Neem de slotscène van Anna Bolena. De door haar echtgenoot ter dood veroordeelde Anne gaat er haar executie tegemoet op een koddige bruidsmars: de muziek die het tweede huwelijk van manlief Hendrik VIII opluistert. De sterk debuterende sopraan Marina Rebeka maakte Anne’s ontzetting voelbaar met een bloedstollend ‘tacete, cessate’. Ook als Elisabeth en Mary Stuart leverde Rebeka (technisch feilloos, doorvoeld, warme hoogte) een goed visitekaartje af, evenals haar tegenspeelster, de krachtige Amerikaanse mezzo J’Nai Bridges.

De mannenrollen zijn uitstekend bezet met de Spaanse tenor Ismael Jordi en de Italiaanse bas Roberto Tagliavini. Mooi hoe laatstgenoemde Hendrik VIII niet enkel portretteerde als wrede bruut, maar ook diens paranoia invoelbaar maakte.

Dat dirigent Enrique Mazzola te boek staat als een uitgelezen belcanto-specialist bleek uit dynamisch opgepookte ensemble-finales en de wijze waarop hij het orkest soepel rond de stemmen plooide. Laat die Tudor-trilogie maar komen.