Muurschildering Jeangu Macrooy

Foto Khalid Amakran

Hoe krijgt het Songfestival betekenis voor Rotterdammers?

Er is het ‘Jong Roffa Songfestival’, waarbij scholieren op Rotterdamse basisscholen hun eigen Eurovisie Songfestivallied maken. Van schrijven tot uitvoering. Er is ‘Rotterdam Zingt’, met vijftig zingende Rotterdammers die door meerdere fotografen zijn vastgelegd op de plek waar zij het liefst zingen. De foto’s zijn door de hele stad te zien. Er is ‘Open Up Noord’, waarbij kinderen in Rotterdam-Noord een knutseltas kunnen ophalen om een vlaggenlijn te maken. Die ze thuis of op school kunnen ophangen. Na twee jaar voorbereiding is het komende week zover: het Songfestival vindt voor het eerst sinds 1980 (destijds in Den Haag) weer in Nederland plaats.

Op dinsdag en donderdag zijn de halve finales en op zaterdag de finale – allemaal in Ahoy. Hoe krijgt een mondiaal festijn, dat de gemeente ruim 22 miljoen euro heeft gekost, betekenis voor de Rotterdammers zelf? Wat is naast alle citydressing en citymarketing de waarde van het evenement voor de stadsbewoners? Hierover spraken we met Rotterdammers in de omliggende wijken van Ahoy. En we vroegen het cultuurwethouder Said Kasmi en Renske Satijn, directeur van Rotterdam Festivals, dat in opdracht van de gemeente een stadsprogramma organiseert.

Muziekwedstrijden

„Je maakt het een evenement voor de Rotterdammers zelf door ze erbij te betrekken”, zegt Satijn. Ruim vijftig lokale organisaties en ondernemers dragen bij aan het stadsprogramma met kunstprojecten, muziekwedstrijden en optredens in wijken. Rotterdam Festivals ontving vorig jaar tweehonderd voorstellen van Rotterdammers met plannen om op hún manier het Songfestival te beleven. 75 werden uitgekozen. „Dat waren ideeën waarvan we dachten: hey, dat zegt iets over Rotterdam, hoe divers en creatief we zijn.” Waaronder de initiatieven Jong Roffa, Rotterdam Zingt en Open Up Noord. Rotterdam Festivals ondersteunde deze plannen, soms ook financieel. „We hebben vanaf het begin gezegd dat het een feest van en voor iedereen moet zijn”, vertelt wethouder Kasmi.

In die strategie past de Celebrate Together-actie. Rotterdammers met een kleine portemonnee konden zich aanmelden voor gratis vrijkaartjes. „Inkomen is het allerbelangrijkste criterium waar we naar hebben gekeken.” Hiervoor zijn 1.900 tickets beschikbaar – op een totaal van minimaal 31.000 bezoekers. Die vrijkaartjes werden via loting toegewezen. „Het is echt een dagje uit. We regelen ook vervoer, eten en drinken. En ze mogen iemand meenemen.” Dus in totaal is er plek voor 3.800 mensen via deze actie. Kasmi zegt dat ze er alles aan doen om het festival „zo toegankelijk mogelijk te maken voor alle Rotterdammers”.Het evenement is te volgen via Eurovision Village, een soort online fanzone. Dat had eigenlijk een festival moeten zijn op de Binnenrotte, maar door corona kon dat niet.

Lees over de citymarketing:Kosten: 50 miljoen. Baten: onbekend

Inge Schippers (58) is saxofonist en cultureel muziekprogrammeur. Ze woont in Vreewijk, op een kwartier lopen van Ahoy. Samen met bewoners van de Afrikaanderwijk haalde zij het Songfestival naar het Afrikaanderpark met het evenement Afri Opens Up. Foto Khalid Amakran

Inge Schippers, saxofonist: ‘Ik ben niet zo van de grote evenementen’

„Ik ben een rasechte ‘Zuiderling’. Ik ben geboren op Rotterdam-Zuid en wil er ook sterven. Door de pandemie kon ik niet werken of uitgaan, waardoor ik plannen ben gaan schrijven voor wijkevenementen op Rotterdam-Zuid. Ik ben niet zo van de grote evenementen zoals het Songfestival. Daarom schrijf ik plannen voor evenementen in wijken op Zuid, die wijken zijn rijk aan kunst, cultuur en muziek.

„Ik ben wel enorm trots op Jeangu Macrooy want hij gaat straks op het podium van het Eurovisie staan als Surinamer. Dat vind ik geweldig want mijn man is ook Surinaams. De boodschap van zijn nummer weerspiegelt dan ook weer de Rotterdamse karakter: je breekt me niet. Een Rotterdammer laat zich niet zo snel breken. We hebben hier de bombardementen gehad en we hebben de stad weer opgebouwd. „Ik stond dertig jaar op het podium als saxofonist maar ik richt me de laatste jaren op evenementen en feesten in wijken. Ik ken veel mensen hier in het stadsdeel Feijenoord, want ik loop hier al 35 jaar rond. Zo kregen we het als initiatiefnemers van Afri Opens Up voor elkaar om een band in de moskee te laten optreden. In de gebedszaal van de Birlik-moskee werd Anasheed-muziek, oftewel religieuze lofzang, gespeeld. Hier staan mensen voor elkaar open. Zo gaat de derwisj van de Turkse gemeenschap ook even in de kerk kijken hoe het daar gaat.”

„Het Eurovisie Songfestival vind ik niet zo belangrijk maar het stadsprogramma biedt wel de kans om een mooi evenement neer te zetten in de Afrikaanderwijk, ondanks dat het organiseren lastig ging door de coronamaatregelen. Maar zonder die maatregelen zou ik nooit op creatieve ideeën voor Afri Opens Up zijn gekomen. In het Gemaal op Zuid, het wijkgebouw waar een muziekoptreden werd opgenomen, mochten zangers niet binnen zingen en de muzikanten niet buiten spelen. Dus ik dacht: ik zet de muzikant binnen en het podium voor het raam. Ik open het raam en hij zingt naar buiten maar zit binnen. Je kan me niks maken. Creativiteit ontstaat vaak doordat je problemen hebt en moet nadenken over een oplossing om te overleven.

„Mijn huis zit vol zelfgemaakte spullen. Waarom maak ik zulke mooie meubeltjes? Omdat ik ooit geen poen had om een tafel te kopen en zelf iets maakte. Nu kan ik best een nieuwe tafel kopen, maar ik hoef het niet meer.”

Ed Rust (67) is zanger in de band @Six en woont vlak bij winkelstraat Beijerlandselaan. Hij droeg bij aan het evenement Afri Opens Up dat onderdeel is van het stadsprogramma met een zangoptreden voor de camera. Foto Khalid Amakran

Ed Rust, zanger: ‘Veel andere dingen aan ons hoofd’

„Ik kom uit Suriname en ik heb mijn heil gevonden in Rotterdam, ik woon al ruim dertig jaar op Zuid. Er worden vaak evenementen en activiteiten in de wijk georganiseerd en ik doe graag mee. Ondanks dat ik met mijn band in heel Nederland optreed, doe ik dat het liefst hier, op Zuid. Met de band maken we verschillende soorten feestmuziek zoals disco en reggae, maar ook Surinaamse en Latijns-Amerikaanse muziek. Voor Afri Opens Up stond ik dit keer helaas wel in mijn eentje, zonder band. De ruimte was te klein om de coronamaatregelen na te kunnen leven. Ik voelde me net een ‘lonesome cowboy’. Ik zong alleen op een podium en werd gefilmd. Het was leuker geweest als het op het Afrikaanderplein kon, met allemaal mensen erbij die konden genieten. Nu was het anders, alsof het een tv-show was. Nu voelde het niet als een optreden van en voor de wijk.

„De mensen die het Eurovisie Songfestival presenteren en organiseren krijgen ervoor betaald maar veel Rotterdammers zitten krap bij kas en hebben niks aan het evenement. Ik denk dat de meeste mensen hier op Zuid veel andere dingen aan hun hoofd hebben dan het Songfestival. Nu wordt het festival alleen maar gehouden zodat de stad kan zeggen dat het Eurovisie ook eens in Rotterdam is georganiseerd. Maar de ondernemers zien weinig terug van het evenement. Er zijn geen toeristen die hotels boeken of een terras opzoeken. Ik ga wel kijken naar de shows want ik ben een muziekliefhebber. Ik vind het nummer van Jeangu Macrooy heel mooi. Hij zegt: ‘Yu no man broko mi.’ In de Surinaamse taal Sranantongo betekent dat ‘je kunt me niet breken’. De zin is afgeleid van een Surinaams gezegde: ‘mi na afu sensi, no wan man e broko mi’. De vertaling hiervan is ‘ik ben een halve cent, je kunt me niet breken’. In Suriname was de halve cent vroeger het kleinste betaalmiddel en daarom kon je een halve cent letterlijk niet breken. Deze boodschap is zeker nodig in deze tijd. Kijk maar naar de slachtoffers van de Toeslagenaffaire; die mensen zijn zover in de schulden gejaagd dat ze geen eten meer konden kopen.”

Lees ook: Jeangu Macrooy geeft ooit verboden taal Sranantongo groot podium

Thea van Gils (53) is vrijwilliger voor het Eurovisie Songfestival en helpt mee bij de opbouw en voorbereidingen in Ahoy. Foto Khalid Amakran

Thea van Gils, vrijwilliger: ‘We zijn één grote familie’

„Rotterdammers zullen mooie herinnering overhouden aan het Songfestival. Ik vind het gebeuren heel speciaal omdat ik dicht bij Ahoy woon. Ik woon al meer dan dertig jaar op Zuid en ben getrouwd met een rasechte Rotterdammer. Ik ben zó trots dat we als stad zo’n groot en mooi evenement mogen organiseren.”

„Op een muur tegenover Ahoy is een metershoge schildering gemaakt van Jeangu Macrooy door de Rotterdamse kunstenaar Tymon de Laat. Die is erg mooi maar ik vind wel dat Duncan Laurence ook een muurschildering had kunnen krijgen. Hij heeft er voor gezorgd dat Nederland won in 2019 en dat het Songfestival hier wordt gehouden, daarom had hij een eerbetoon moeten krijgen. In Ahoy is er wel een ingang vernoemd naar de Nederlandse Songfestivalwinnaar: de Duncan-door. Dat maakt het nog een beetje goed.”

„Afgelopen drie weken heb ik meegeholpen bij de opbouw en voorbereidingen. Nu ontvang ik de delegaties van de deelnemers en maak ik ze wegwijs naar Ahoy. Tijdens de shows ga ik toezicht houden op de naleving van de coronamaatregelen.”

„Ik ben niet zozeer een superfan van de artiesten. Het mooiste vind ik hoe alles achter de schermen wordt opgebouwd, wat er allemaal bij komt kijken.

„Vorig jaar was ik al geselecteerd als city host. Er waren meer dan duizend aanmeldingen en er werden selectierondes gehouden.

„Ik leer veel van mijn ervaringen als vrijwilliger. Je krijgt tot in detail mee hoe zo’n evenement wordt georganiseerd. En het voelt ook alsof we één grote familie zijn met alle vrijwilligers. Het is enorm gezellig en er heerst een gevoel van saamhorigheid.”