Demissionair cultuurminister Ingrid van Engelshoven (D66) op een loper van posters van door corona geannuleerde voorstellingen.

Foto LEX VAN LIESHOUT / ANP

Interview

‘Ik hoop dat iedereen snapt: niet alles kan tegelijk weer open.’

Cultuurminister In de kunstwereld leeft veel onbegrip over het stappenplan waarmee het demissionair kabinet Nederland heropent. Waarom wel seks, en geen museum? Demissionair cultuurminister Ingrid van Engelshoven: „De restauranthouders zijn ook teleurgesteld.”

De persconferentie van afgelopen dinsdag leidde tot grote consternatie in de kunstwereld. De boze tweets en posts buitelen ook nu nog met tientallen over elkaar heen. Waarom wel seks, en geen museum? Waarom behandelt het demissionair kabinet de intrinsiek en economisch wezenlijk belangrijke cultuursector met zoveel dédain?

Lees ook deze analyse over de de late heropening van de cultuursector

Aan de telefoon verklaart Ingrid van Engelshoven, demissionair minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (D66), dat er volgens haar helemaal geen sprake is van dédain voor de kunst, al vallen kunstuitingen dan in de categorie ‘niet-essentieel’.

Musea mogen pas bij stap 3 open, „omdat niet alles tegelijk kan”, vat de minister samen. „Van vorige zomer hebben we geleerd dat als je te veel tegelijk doet, je ook weer snel terug bij af kunt zijn. Iedereen vindt voor zichzelf dat hij in ‘stap 1’ moet zitten, en dat begrijp ik, maar dit is een puzzel die je als kabinet moet maken. Restauranthouders zijn nu ook teleurgesteld. Als je geen terras hebt, kun je ook niets. Cultuur-beoefening wordt door ons heel belangrijk gevonden, en is nu weer mogelijk, net als naar de sportschool gaan. Wat dat betreft lopen ze parallel: amateurbeoefening kan weer, net als sporten. Maar naar sportwedstrijden mag je nog niet live kijken, net zo min als dat je naar musea of het theater kan.”

Het gaat niet alleen om cultuurbeoefening, maar om de mentale gezondheid die cultuur meebrengt.

„Ja dat is ook belangrijk, maar niet alles kan tegelijkertijd. Je kijkt ook naar reisbewegingen.”

Dat argument gaat niet meer op nu we weer mogen reizen, ook naar het buitenland.

„Ja, maar ik hoop dat iedereen snapt dat niet alles tegelijk kan. We doen het stap voor stap. De musea zitten in de volgende stap, en met testen kijken we juist voor de podiumkunsten of we dingen eerder en voor meer mensen kunnen doen.”

Wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen een groot festival en een avond voor beperkt publiek?

„Bij kleine bijeenkomsten gaat het om een man of dertig, bij grote theaterzalen wil je meer mensen. Met de evenementenbranche zijn we vanaf het begin in gesprek geweest om dat mogelijk te maken met behulp van testen, omdat die sector snapt dat zolang niet iedereen gevaccineerd is, testen nodig is, wil je een festival door laten gaan. Voor de theaters geldt: we gaan stap voor stap open. Willen theaters eerder open voor meer mensen, dan kunnen ze gebruik maken van testen voor toegang. Het is een keuze voor een theater om dat wel of niet te doen.”

Jamal Ouariachi schreef dinsdag dat het museum het verloren heeft van ‘neuken’. Heeft hij een punt?

„Weet je, ik ben ook minister van emancipatie en ik heb gezien hoe zwaar corona ook voor sekswerkers is geweest. Volgens mij wordt niemand er wijzer van als we naar elkaar gaan wijzen met de vraag waarom x belangrijker is dan y. Daar gaat het helemaal niet om, cultuur ís belangrijk. Maar eerlijk gezegd vind ik het voor een groep die het ook zo moeilijk heeft gehad pijnlijk dat dit zo tegenover elkaar wordt gezet.”

Blijft de vraag: waarom cultuur zó laat?

„Dat klopt niet helemaal: zelf cultuur beoefenen kan straks al wel weer, en met theaters kijken we hoe snel er iets kan voor grotere groepen. We voeren de verkeerde discussie als er wordt gezegd: uit dat beleid spreekt dédain. Cultuur vinden we juist ook in deze tijd belangrijk. En dat hebben we ook laten zien als je kijkt hoe cultuur financieel gesteund is, in totaal inmiddels 1,6 miljard.”

Als Hugo de Jonge stelt: als je niet naar het theater kan, zet je maar een dvd-tje op, dan spreekt daar toch minachting voor cultuur uit?

„Ik ga niet over de woorden van Hugo de Jonge, die kiest hij zelf.”

Zegt u na afloop van zo’n vergadering dan tegen hem: ik schaam me voor je?

„Ik ga niet in op wat ik binnenskamers tegen Hugo de Jonge zeg, maar we weten allemaal dat een beleving in een theater wezenlijk anders is dan op de bank naar een dvd kijken.”