Grondruil bevoordeelde wethouder

Integriteit Het Waterschap Limburg trok wethouder Jan Loonen (Venray, CDA) voor bij een grondruil. Zijn partij blokkeert nader onderzoek.

Het Loobeekdal in Venray.
Het Loobeekdal in Venray. Foto Paul van Hoof

De Venrayse wethouder Jan Loonen (CDA, Grondzaken) en zijn familie zijn in 2016 bevoordeeld bij een grondruil met het Waterschap Limburg. Dat blijkt uit onderzoek van het recherchebureau Hoffmann.

Het dagelijks bestuur van het waterschap erkent in een reactie op het Hoffmann-rapport dat de deal „niet goed” was. Dat bleek woensdag tijdens een vergadering van het algemeen bestuur van het waterschap. „Dit had niet moeten kunnen en dit zouden wij nooit meer doen zo”, aldus Arnold Jansen, lid van het dagelijks bestuur.

Het onderzoek van Hoffmann volgde op een publicatie van NRC eerder dit jaar. Het recherchebureau – ingeschakeld door het dagelijks bestuur – constateert dat de familie Loonen voor elke hectare grond die zij inleverde om de Loobeek bij Venray weer te laten meanderen 2,05 hectare grond terugkreeg. Anderen die met dit doel grond ruilden, kregen niet meer dan 1,2 hectare. En met bezwaren van een ambtenaar van het waterschap tegen de „slechte deal voor het waterschap” is niets gedaan.

Wethouder Loonen deed in 2016 onder vier ogen zaken met waarnemend dijkgraaf Ger Driessen, een partijgenoot, in strijd met wat bestuurlijk gangbaar is. Hoffmann constateert dat Loonen en Driessen elkaar goed kenden. Loonen was eerder namens het CDA lid van Provinciale Staten, toen Driessen gedeputeerde was.

De integriteitscommissie van het Waterschap Limburg concludeert dat de deal volgens de toenmalige integriteitsregels correct is verlopen, maar ook te weinig transparant was, te haastig is gesloten en zonder voldoende checks and balances.

Meerdere leden van het algemeen bestuur van het waterschap vinden het advies van de integriteitscommissie te zwak. Volgens hen bestaat er verschil tussen wettelijke regels en bestuurlijke moraliteit. Bovendien zou Loonen door de deal mogelijk 1 miljoen euro erop vooruit zijn gegaan. Het dagelijks bestuur weigert echter de grondruil terug te draaien.

Gemeld bij Remkes

De VVD in Limburg wil nu weten hoeveel geld Jan Loonen heeft verdiend aan de omstreden grondruil. Het door het CDA gedomineerde waterschapsbestuur hield woensdag zo’n onderzoek tegen, waarop de VVD zich meldde bij het dinsdag door commissaris van de koning Johan Remkes geopende integriteitsmeldpunt.

Het CDA heeft een meerderheid in het dagelijks bestuur van het waterschap. In het algemeen bestuur wordt het CDA vertegenwoordigd door negen regionale partijen, allen onder de naam ‘Lokaal Waterbelang’.

Deze partijen hebben, zo blijkt uit het handelsregister, allemaal dezelfde bestuurders: (ex-)wethouders en medewerkers van het CDA. Vicevoorzitter van alle negen partijen is Jan Loonen, de wethouder die bevoordeeld werd met de gronddeal.

Lokaal Waterbelang heeft veertien van de dertig zetels in het algemeen bestuur. Met de aan het CDA gelieerde agrarische zetels hebben de christendemocraten de controle over de besluitvorming van het waterschap.

„Wij luiden de noodklok”, zegt VVD’er Guiseppe Noteborn, lid van het algemeen bestuur. Hij hoopt op ingrijpen van Remkes. Dat het CDA financieel onderzoek naar hun partijgenoot tegenhoudt, noemt hij „gewoon belangenverstrengeling”.

Loonen is, hangende het onderzoek en de besluitvorming bij het waterschap, niet teruggetreden als vicevoorzitter van Lokaal Waterbelang. Volgens Noteborn is dat tekenend voor „het gebrekkige integriteitsbesef” bij het CDA in Limburg.

Remkes stelde het meldpunt dinsdag in, als onderdeel van een groot onderzoek naar mogelijke misstanden bij het provinciebestuur, de 31 gemeenten en een waterschap. Via het meldpunt kan iedereen de komende maanden integriteitskwesties doorgeven aan een onafhankelijke commissie.

Loonen wilde niet reageren op de bevindingen van Hoffmann en het advies van de integriteitscommissie van het waterschap.