Recensie

Recensie Theater

Steek een sigaret op, leun achterover en bekijk deze film bedachtzaam

Film In de film A Smoker’s Theater, een onsamenhangende verzameling scènes van kunstenaars Caz Egelie (1994) en Jesse Strikwerda (1991), is alles een rookgordijn.

Beeld uit de film A Smoker’s Theater.
Beeld uit de film A Smoker’s Theater. Kunsthuis SYB

Stel je voor hoe het is als je rookt (je hoeft niet per se te roken). Neem een trek, leun achterover, blaas langzaam uit, laat je hand rusten op de leuning van een stoel, neem opnieuw een trekje, en kijk bedachtzaam. Voor je ogen speelt zich een soort van film af. Die film is niet zoals je gewend bent dat een film is: met een kop, een staart, een climax en dan: zoom uit.

Nee, A Smoker’s Theater is een verzameling scènes die weinig met elkaar te maken hebben, behalve dat het episch theater van Bertolt Brecht, dat hij ook wel aanduidde als ‘verhalend rooktheater’, leidend is. Het publiek leunt (rokend) achterover en bekijkt de vertoning kritisch. Kunstenaars Caz Egelie (1994) en Jesse Strikwerda (1991) maakten de scènes de afgelopen anderhalve maand tijdens een werkperiode in Kunsthuis SYB in Beetsterzwaag. Egelie is van huis uit performer en met veel succes afgestudeerd aan de HKU in Utrecht, Strikwerda komt van Artez in Zwolle. De periode in SYB wordt komend weekeinde afgesloten met de vertoning van de film te midden van maskers, felkleurige fantasiekostuums, verlepte bloemen, een aardappelsculptuur, sprookjesachtige aquarellen en andere decorstukken. Een bard neemt de kijker mee op een hobbelige weg.

Voordat het zover is kan alles nog veranderen in A Smoker’s Theater, ook door toedoen van bezoekers die – op afspraak – tijdens de werkperiode mogen meespelen. Ik bevind me op de begane grond van de kunstruimte, die is omgebouwd tot losstaande filmsets. Die sets volstaan om een mens of twee een scène te laten spelen. Dat kan een gestileerde diefstal van een aardappel zijn op een middeleeuws aandoende aardappelmarkt; een in kakelbonte lak opgetrokken schavot met een vogelspotter die op zoek gaat naar een paradijsvogel; een triomfboog met afvalbloemen waar een door Egelie geschreven, nog niet voltooide tekst wordt voorgedragen. Af en toe fladderen er kunsthistorische referenties langs: aan een huishouden van Jan Steen, De aardappeleters van Van Gogh, een schilderij dat praat zoals de schilderijen op Harry Potters Zweinstein. Ook herinneringen van toevallige acteurs kunnen een rol spelen.

De multimediale Egelie en Strikwerda zijn aan elkaar gewaagd wat betreft hun hang naar anarchistische creativiteit. Geen materiaal blijft onbenut: taal, performance, verf, klei, textiel, film en gewoon afval worden met veel visueel vernuft ingezet ter ondersteuning van een scène. Alles is een constructie, gezien door de camera en gevat in een surrealistisch kader. Alles is een rookgordijn.