Laatste nieuws coronacrisis

Ook bibliotheken mogen volgende week onder voorwaarden open

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog van woensdag 12 mei over de gebeurtenissen rondom het coronavirus is gesloten.

Lees hier verder in het coronablog van donderdag 13 mei

Honderden fans De Graafschap verzameld bij voetbalstadion

Bij stadion Vijverberg in Doetinchem hebben zich woensdagavond rond 22.00 uur enkele honderden fans van De Graafschap verzameld, zo meldt persbureau ANP. De ploeg speelt daar momenteel tegen Helmond Sport de wedstrijd die moet beslissen wie naar de Eredivisie promoveert. De fans houden zich niet aan de coronamaatregelen en enkelen proberen door de hekken naar de wedstrijd te kijken.

De wedstrijd is de laatste speelronde van de Keuken Kampioen Divisie. Als het gelijkspel blijft of Helmond Sport wint, promoveert Go Ahead Eagles uit Deventer naar de Eredivisie. De Graafschap promoveert als het wint van Helmond Sport. Eerder werd de wedstrijd ruim een uur stilgelegd vanwege hevige regenval. De gemeente Doetinchem liet eerder al weten de komst van fans naar het stadion niet tegen te houden, zo meldde De Gelderlander.

Noorwegen stopt met AstraZeneca, Spanje laat weer voetbalpubliek toe

Een blik op het coronanieuws in het buitenland.

  • Noorwegen heeft besloten om de vaccinatiecampagne met AstraZeneca definitief niet te hervatten. Dat heeft premier Erna Solberg woensdag bekendgemaakt, meldt persbureau Reuters. Solberg zei ook de inentingen met het Janssen-vaccin voorlopig nog op te schorten. Een adviescommissie had de regering eerder aangeraden beide vaccins uit het vaccinatiecampagne te halen, vanwege het risico op mogelijke bijwerkingen na een inenting.
  • Griekenland versoepelt enkele coronaregels. Vanaf vrijdag is het reizen van en naar Griekse eilanden en regio’s weer mogelijk met een negatieve coronatest of een bewijs van vaccinatie. Daarnaast mogen winkels weer klanten toelaten zonder afspraak, aldus de vicepremier Akis Skertos volgens lokale media. Eerder besloot het kabinet om stranden, musea, kroegen en restaurants weer te openen.
  • De Spaanse minister van Sport José Manuel Rodríguez Uribes heeft aangekondigd dat voetbalclubs weer publiek mogen ontvangen onder strikte voorwaarden. In regio’s waar het aantal besmettingen voldoende is teruggelopen tot minder dan vijftig coronabesmettingen op honderdduizend inwoners, mogen stadions maximaal vijfduizend supporters toelaten. Daardoor kunnen de wedstrijden tussen Valencia en Eibar en Villareal en Sevilla dit weekeinde waarschijnlijk met publiek plaatsvinden.

Ook bibliotheken mogen volgende week onder voorwaarden open

Ook de bibliotheken mogen vanaf volgende week weer open, mits de daling van het dagelijkse aantal ziekenhuisopnames doorzet. Dat heeft demissionair premier Mark Rutte (VVD) woensdag tijdens een debat in de Tweede Kamer gezegd. De bibliotheken mogen per 20 mei weer een beperkt aantal bezoekers ontvangen.

Tijdens de coronapersconferentie kondigde het demissionair kabinet gister een aantal coronaversoepelingen aan. Zo mogen per 19 mei de sekswerkers weer aan de slag, kunnen de terrassen langer open en mogen culturele instellingen weer onder voorwaarden bezoekers ontvangen. Daarvoor moet het aantal nieuwe ziekenhuisopnames wel 20 procent lager liggen dan de piek in de derde golf; de versoepelingen gaan niet door als dat niet het geval is.

De Tweede Kamer drong aan dat ook de bibliotheken meegenomen zouden worden in de versoepelingen. Daarvoor is wel een aparte regeling nodig, die morgen pas naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Daarom openen de bibliotheken één dag later dan de overige versoepelingen mogelijkerwijs ingaan.

Lees ook: Kabinet is voorzichtiger: ‘We moeten geen fouten maken die ons weer op achterstand zouden zetten’

De hoofdvestiging van de bibliotheek in Rotterdam, aan de Hoogstraat. Foto Robin Utrecht/ANP

Helft basisscholen heeft nog geen zelftests ontvangen

Ongeveer de helft van de 6.700 basisscholen heeft vooralsnog geen zelftesten ontvangen, terwijl het ministerie van Onderwijs die voor deze week zou hebben toegezegd. De Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) zegt tegen persbureau ANP dat het ministerie heeft beloofd voor 11 mei alle basisscholen te voorzien van coronazelftesten. Door een vertraging is dat nog niet gelukt.

Het ministerie verwacht deze week 90 procent van de basisscholen van zelftesten te voorzien, zo schreef demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) gister aan de Tweede Kamer. Het restant van de testen voor docenten volgt in de week daarop. De AVS noemt de verlate leveringen „teleurstellend”. „De testen lagen bijna nog eerder in de supermarkt dan op school.”

Volgens De Jonge hebben „nagenoeg alle scholen voor voortgezet (speciaal) onderwijs” hun eerste levering testen ontvangen. De zelftesten zijn bedoeld voor docenten. Die kunnen zich daarmee twee keer per week op het coronavirus kunnen laten testen, zonder dat zij klachten hebben.

Het betreffen zogeheten antigeensneltests. Ze zijn bedoeld om de verspreiding van het coronavirus te voorkomen, doordat besmettingen eerder opgespoord kunnen worden. Het demissionaire kabinet raadt bij klachten aan geen sneltest te doen, maar een test uit te voeren bij de GGD.

Demissionair minister Arie Slob bezocht in april een school in Zwolle waar zelftests werden geleverd. Foto Sem van der Wal/ANP

Zes en acht weken celstraf voor vrouwen die RIVM-directeur Van Dissel bedreigden

Een van de vrouwen die RIVM-directeur Jaap van Dissel heeft bedreigd, is woensdag veroordeeld tot een celstraf van zes weken, waarvan vier voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. De politierechter in Den Haag sprak van een „ernstige bedreiging”, maar achtte opruiing niet bewezen. De andere verdachte is veroordeeld tot acht weken cel, waarvan de helft voorwaardelijk. De rechter vindt dat zij wel schuldig is aan opruiing, omdat ze in een chatgroep „iedereen succes” had gewenst „die naar het huis van Van Dissel gaat”.

De vrouwen hadden in een groepsapp van berichtendienst Telegram opgeroepen tot het plegen van geweld tegen de RIVM-directeur. In die chat werd ook diens huisadres gedeeld en opgeroepen om ‘met bakstenen’ naar de verjaardag van de RIVM-directeur te gaan. De twee vrouwen (53 en 54 jaar) werden eind april opgepakt en zaten sindsdien in voorarrest.

Eerder had het Openbaar Ministerie (OM) een celstraf geëist van vier maanden, waarvan twee voorwaardelijk. De twee verdachten deelden het huisadres van Van Dissel. Ook stuurden ze daarin meer dan tweehonderd foto’s van een Nederlandse vlag met daarop de tekst dat Van Dissel een pedofiel is. Op een van de video’s werd die vlag in brand gestoken. De rechter noemde dat „uitermate bedreigend”.

De eerst veroordeelde vrouw stelde te geloven in het bestaan van een satanistisch en elitair pedonetwerk, waar de RIVM-directeur bij zou horen. Ze noemde hem „een gevaar” en weigerde afstand van die uitspraak te doen. Wel beklemtoonde ze dat het nooit haar intentie was iemand daadwerkelijk te bedreigen. Bij de zaak werd ook bekend dat ze een keer bloemen is gaan leggen op een begraafplaats in Bodegraven. Complotdenkers zien dat kerkhof als plek waar slachtoffers van het in hun ogen bestaande pedonetwerk begraven liggen. Volgens hen behoren de nabestaanden ook tot het complot.

Het politieonderzoek naar de Telegram-groep loopt nog. Het OM liet eerder weten meer aanhoudingen niet uit te sluiten.

RIVM registreert 6.422 positieve coronatests

Het RIVM heeft het afgelopen etmaal 6.422 meldingen van positieve coronatests ontvangen. Daarnaast heeft het instituut zestien meldingen van sterfgevallen als gevolg van het coronavirus binnengekregen. Niet al deze personen overleden in de afgelopen 24 uur; meldingen van sterfgevallen komen geregeld met enige vertraging binnen bij het RIVM.

Nauru vaccineert als eerste hele bevolking, Duitsland laat gevaccineerden toe zonder testbewijs

  • Nauru is het eerste land ter wereld waar de hele volwassen bevolking een eerste prik van een vaccin tegen Covid-19 heeft gekregen. Dat heeft de regering van het eilandstaatje laten weten in een verklaring. Het eiland in de Stille Oceaan is ook een van de weinige landen ter wereld die geen enkel geval van coronavirus heeft geregistreerd.
  • De hele vaccinatiecampagne heeft een maand geduurd. In die periode ontvingen 7.392 mensen een eerste dosis, dat is ongeveer 108 procent van de volwassen bevolking. Het aantal ligt hoger dan 100 procent, omdat ook enkele niet op het eiland ingeschreven toeristen op Nauru ingeënt zijn. Het land ontving doses AstraZeneca-vaccins via het Covax-programma. „De taskforce die verantwoordelijk is voor de strijd tegen het coronavirus is verheugd over dit wereldrecord en bedankt alle inwoners voor hun bijdrage om ervoor te zorgen dat Nauru een plek blijft die door Covid wordt gespaard”, aldus de regering in een verklaring.

  • Duitsland gaat reizigers die gevaccineerd zijn, of recentelijk het coronavirus onder de leden hebben gehad, zonder testbewijs en quarantaineplicht toelaten tot het land. De Duitse regering ging woensdag akkoord met een voorstel om de regels aan te passen, meldt persbureau AP. Reizigers die uit gebieden komen waar veel besmettingen zijn met een zorgwekkende nieuwe mutant, moeten zich nog wel laten testen en preventief in quarantaine gaan. De versoepelingen zijn bedoeld om reizen in de zomer makkelijker te maken, vooral voor families waarvan de ouders wél en de kinderen niet gevaccineerd zijn.
  • Premier Boris Johnson van het Verenigd Koninkrijk kondigde woensdagmiddag een parlementair onderzoek aan naar de manier waarop de regering is omgegaan met de coronacrisis. Dat meldt persbureau Reuters. Het onderzoek zou in de lente van 2022 moeten aanvangen. Het is nog niet bekend wie het onderzoek gaat leiden. Johnson zegt „de juiste persoon” voor het „enorm belangrijke onderzoek” te willen vinden. Degene die wordt gekozen krijgt toegang tot al het noodzakelijke bewijs en mag mensen onder ede verhoren.

‘Baudet liet zich ondanks griepklachten en besmette FVD’ers niet testen’

Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet heeft zich ondanks griepklachten niet laten testen op het coronavirus, ook niet nadat was gebleken dat verschillende FVD’ers het virus wél onder de leden hadden. Dat heeft de voorman woensdag aan journalisten in de Tweede Kamer laten weten, zo melden onder meer BNR en De Telegraaf. Hoewel Baudet vandaag weer in de Kamer te vinden is, zou hij zich nog steeds niet willen laten testen op het virus.

„Griep had ik. Met koorts”, zo zei Baudet tegen journalisten. „Misschien gewone griep, misschien de coronagriep, dat weet ik niet.” Later op de dag verklaarde hij tijdens het formatiedebat in de Tweede Kamer dat hij, naar eigen weten, geen Covid-19 heeft. De FVD-voorman bagatelliseert geregeld de coronapandemie, verzet zich tegen de maatregelen daartegen en heeft Covid-19 meermaals „een seizoensgriep” genoemd.

De rechtse nieuws- en opiniesite TPO berichtte vorige week over een wijnproeverij die 15 april werd gehouden op de fractiekamers van de partij in het gebouw van de Tweede Kamer. Andere op die avond aanwezige FVD’ers zijn positief getest, zo zei Baudet tegen BNR en De Telegraaf. Desgevraagd zei Baudet inderdaad „een glaasje wijn” gedronken te hebben met collega’s.

2.345 coronapatiënten in ziekenhuizen, afname IC-bezetting zet door

Er liggen woensdagmiddag 2.345 coronapatiënten in de ziekenhuizen. 738 van hen wordt verzorgd op de intensive care. Dat zijn er tien minder dan een dag eerder. Daarmee zet de daling van het aantal patiënten op de IC door. Dat blijkt woensdag uit de cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Op de reguliere afdelingen nam het aantal mensen met Covid-19 ook af. Dinsdag meldde het LCPS 1.732 patiënten, woensdag zijn dat er 1.607.

Fors meer meldingen van geluidsoverlast tijdens coronacrisis

Bij de politie zijn veel meer meldingen van geluidsoverlast binnengekomen sinds het uitbreken van de coronapandemie in Nederland in maart 2020. In totaal kwamen tussen maart vorig jaar en maart dit jaar ruim 182.000 meldingen binnen van geluidsoverlast bij mensen thuis. Dit is 60 procent hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dit blijkt uit cijfers van de politie, waar dataplatform LocalFocus woensdag voor het eerst over berichtte.

Sinds maart 2020 lag het aantal meldingen van geluidsoverlast elke maand hoger dan voor de coronapandemie. In februari 2021 was het aantal meldingen zelfs bijna dubbel zo hoog als een jaar daarvoor. Wel is het aantal meldingen van geluidsoverlast als gevolg van de horeca of evenementen sterk gedaald in de coronamaanden.

Kuipers: ziekenhuisbezetting blijft de komende weken hoog

Hoewel de ziekenhuisbezetting de afgelopen 24 uur is gedaald (135 opgenomen patiënten minder), zullen er met de huidige ontwikkelingen half juni nog zeker 1.500 patiënten met Covid-19 in het ziekenhuis liggen. Bij een tegenvaller in bijvoorbeeld het vaccinatieprogramma is de ziekenhuisbezetting tegen die tijd nog hoger. Dat voorspelt Ernst Kuipers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) woensdag in een briefing in de Tweede Kamer. Gisteren lagen 2.480 coronapatiënten in de ziekenhuizen. Het LCPS komt later vandaag met de cijfers over de afgelopen 24 uur.

Ook Jaap van Dissel van het RIVM sprak tijdens de briefing, en benoemde eveneens de daling van het aantal coronapatiënten op de IC. De dinsdag door het demissionaire kabinet aangekondigde versoepelingen zullen daar volgens hem weinig invloed op hebben, mits de coronamaatregelen opgevolgd blijven worden. Omdat steeds meer mensen in Nederland gevaccineerd zijn, zal de daling op de IC’s volgens Van Dissel bovendien niet zo snel weer overslaan naar een stijging.

Desondanks blijft de druk op de ziekenhuiszorg „onverminderd hoog”, aldus de Nederlandse Zorgautoriteit woensdag in de wekelijkse rapportage. 28 ziekenhuizen hebben aangegeven kritieke planbare zorg, zoals kankerbehandelingen, niet meer volledig volgens planning te kunnen leveren, twee ziekenhuizen meer dan vorige week. Dat wil overigens niet zeggen dat patiënten van wie een behandeling is vertraagd per definitie gezondheidsschade oplopen. Het kan volgens de zorgautoriteit zijn dat andere zorginstellingen bijspringen. De acute zorg, zoals spoedeisende hulp, kan nog steeds overal worden geleverd.

‘WHO en wereldleiders hadden coronapandemie kunnen voorkomen’

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en wereldleiders hadden de coronapandemie kunnen voorkomen als er aan het begin van de gezondheidscrisis doeltreffender was gehandeld. Dat stelt het door de WHO aangestelde onderzoekspanel Independent Panel for Pandemic Preparedness and Response (IPPPR) woensdag.

Het panel wijst verschillende momenten aan waarop fouten zijn gemaakt. Zo zat er volgens de experts te veel tijd tussen de melding van een cluster van longontstekingen van onbekende oorsprong in december 2019 in China tot het afkondigen van een noodsituatie in de internationale gezondheidszorg eind januari 2020. Ook hadden veel meer landen in februari 2020 maatregelen moeten nemen om de verspreiding van het coronavirus in te dammen en de „wereldwijde gezondheids-, sociale en economische catastrofe te voorkomen”, zo staat in het rapport. De meeste wereldleiders wachtten te lang met ingrijpen om te zien hoe het virus zich verspreidde.

Het IPPPR doet een aantal aanbevelingen aan de WHO. Zo zou er zo snel mogelijk een bijeenkomst van vaccinproducerende landen en -fabrikanten moeten plaatsvinden om tot afspraken te komen over het openbaren van licenties en het delen van technologie. Om bij toekomstige gevaarlijke virusuitbraken beter te kunnen handelen dringt het panel bovendien aan op een hervorming van de wereldwijde preventie- en responssystemen voor pandemieën.

Lidstaten van de WHO hadden eind vorig jaar gevraagd om een onafhankelijk onderzoek naar de afhandeling van de coronapandemie. In het panel zitten onder anderen oud-premier Helen Clark van Nieuw-Zeeland en Nobelprijswinnares Ellen Johnson Sirleaf, de voormalige leider van Liberia. Wereldwijd zijn inmiddels zeker 3,3 miljoen mensen overleden aan de gevolgen van een besmetting met het coronavirus.

Nepalese militairen ontsmetten hun handen nadat ze lichamen van coronadoden bij een crematorium in Kathmandu hebben afgeleverd. Foto Narendra Shrestha/EPA

Officiële dodental India passeert 250.000, Giro555 begint inzamelingsactie

In India is het aantal dodelijke slachtoffers als gevolg van de coronapandemie woensdag de 250.000 gepasseerd. Dat meldt persbureau AFP. De afgelopen 24 uur werden 4.205 doden en 348.482 nieuwe coronabesmettingen gemeld in het land, dat zich in een diepe crisis bevindt door een heropleving van de pandemie.

De crisis in India is mede veroorzaakt door het opduiken van een nieuwe en besmettelijkere variant van het coronavirus. Deze mutatie is inmiddels in 44 landen vastgesteld, meldde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dinsdag in een rapport. De variant is aangemerkt als „zorgwekkend”.

Intussen maakt de internationale gemeenschap zich steeds meer zorgen over de situatie in het Zuid-Aziatische land. Verschillende landen hebben noodhulp gestuurd, ook zijn er meerdere inzamelingsacties opgezet. Zo hebben Nederlandse hulporganisaties woensdag noodnummer Giro555 geopend om geld in te zamelen om de pandemie in India en in andere kwetsbare landen te bestrijden. Het geld dat wordt opgehaald is bedoeld voor het mogelijk maken van vaccinaties en voor medische noodhulp aan coronaslachtoffers.

Tekorten in ziekenhuizen
Indiase ziekenhuizen hebben al weken te weinig zuurstof en capaciteit om alle zieken te verzorgen en ook crematoria kunnen het aantal doden niet meer aan. Zelfs voor brandstapels voor de crematie van lichamen zou te weinig hout zijn, waardoor tientallen lijken in de Ganges-rivier zijn gegooid en langs de oevers zijn aangespoeld.

Balram Bhargava, het hoofd van de Indiase Gezondheidsraad, zegt woensdag in gesprek met persbureau Reuters een lockdown van zes tot acht weken te willen in districten waarin meer dan tien procent van de bevolking besmet is. De Indiase premier Narendra Modi zag tot nu toe af van een landelijke lockdown vanwege de economische gevolgen en liet de beslissing aan regionale bestuurders. Bhargava is de eerste hooggeplaatste ambtenaar die zich uitspreekt over de noodzaak van langdurige lockdowns om de crisis te bestrijden. Of de regionale lockdowns daadwerkelijk worden ingevoerd, is nog onduidelijk.

Lichamen van Indiase coronaslachtoffers worden gecremeerd op een buitenplaats in Bengaluru, Foto Aijaz Rahi/AP Photo

Sportscholen: 30 procent klanten zegde abonnement op tijdens coronacrisis

Sinds het begin van de coronapandemie heeft zo’n 30 procent van de klanten van Nederlandse sportscholen hun abonnement opgezegd. Dat stelt branchevereniging NL Actief woensdag op basis van eigen onderzoek. Veel opzeggingen zouden komen door onzekerheid over wanneer de sportclubs weer open mogen. Ook zouden veel klanten buitensport ontdekt hebben.

De brancheorganisatie verwacht dat sportscholen de komende tijd nog verlies draaien, maar dat het beter zal gaan als de coronamaatregelen komen te vervallen. Als de versoepelingen doorgaan zoals gepland mogen sportscholen volgende week woensdag weer open. „Het punt waarop sportscholen break-even draaien ligt erg hoog omdat er veel vaste lasten moeten worden betaald”, zegt Ronald Wouters, algemeen directeur van NL Actief, tegen NU.nl. „Bij de meeste fitnesszaken ligt dat op achthonderd klanten per maand en dat wordt moeilijk te halen op dit moment.”

Volgens NL Actief vrezen fitnessclubs niet voor een personeelstekort zodra ze weer op mogen starten, omdat door de NOW-steun de meeste werknemers tijdens de lockdown konden aanblijven. Uit cijfers van NOC*NSF blijkt dat zo’n 4,5 miljoen Nederlanders minder sporten wanneer hun sportclub dicht is.

Een leeg filiaal van Anytime Fitness. Foto Koen van Weel/ANP

NS biedt nieuwe kortingen op treinkaartjes om reizigers te trekken

NS probeert meer reizigers te trekken door nieuwe soorten korting aan te bieden op treinkaartjes. Door de coronapandemie kiest „een aanzienlijk deel van onze vaste reizigers” momenteel niet voor de trein, staat in een woensdag door de vervoerder gepubliceerd persbericht. Met de lagere prijzen hoopt de NS het reizen per trein „weer aantrekkelijk” te maken en „na corona weer meer reizigers te kunnen ontvangen”. De bezettingsgraad in de treinen schommelt nog altijd rond de 35 procent.

De vervoerder introduceert drie nieuwe kaartjes, allemaal voor in de daluren. Hiervoor is gekozen omdat NS overvolle treinen tijdens de spitsuren wil voorkomen en „afscheid wil nemen van de hyperspits”. De voordelen variëren van 10 tot 20 procent korting op individuele kaartjes. Ook versoepelt NS de regels voor groepstickets en zijn deze voortaan beschikbaar vanaf twee in plaats van vier personen.

Verder worden zakelijke abonnementen aangepast op het reisgedrag. „Voorheen reisden veel mensen vijf dagen per week naar hun werk en konden wij daarom met vaste tarieven werken”, staat in het persbericht. „Omdat we nu weten dat thuiswerken een blijvertje is, willen werkgevers alleen betalen voor ritten die ook daadwerkelijk gemaakt worden.” De NS verwacht de veranderingen vanaf de zomer „stapsgewijs” door te voeren.

Lees ook: Topvrouw NS: ‘De treinreiziger moet terugkomen. Dat is het belangrijkste’

OMT pleit voor terughoudendheid met nieuwe versoepelingen

Het Outbreak Management Team roept op terughoudend te zijn met de versoepelingen van de coronamaatregelen die het kabinet dinsdagavond aankondigden. Dat schrijven de deskundigen in een brief die dinsdag naar de Tweede Kamer is gestuurd. Volgens het OMT is het aantal besmettelijke personen nog altijd hoog, ook ten opzichte van andere landen. Bovendien zal het terugdraaien van versoepelingen, mocht dat nodig zijn, „welhaast onmogelijk zijn”.

Met het advies reageert het OMT op de versoepelingen die demissionair premier Mark Rutte (VVD) en gezondheidsminister Hugo de Jonge (CDA) dinsdagavond aankondigden tijdens de persconferentie over de coronamaatregelen. Het kabinet wil, mits het aantal ziekenhuisopnames verder daalt, vanaf 19 mei de coronamaatregelen verder afschalen. Buitenlocaties als pretparken, dierentuinen en openluchtmusea gaan dan weer open en buiten mag in groepen tot dertig man worden gesport. Ook kunnen sportscholen en zwembaden open, sekswerkers weer aan de slag en mogen terrassen van 06.00 uur tot 20.00 uitgestald worden.

Volgens het OMT kan het te snel versoepelen het perspectief op een zomerperiode met minder maatregelen teniet doen. De deskundigen benadrukken dat het merendeel van de huidige besmettingen weliswaar onder de jongere bevolking plaatsvindt en jongeren minder snel in een ziekenhuis worden opgenomen, maar dat dit in een latere fase kan leiden tot meer gevallen van langdurige gezondheidsklachten als gevolg van Covid-19.

Als de ziekenhuiscijfers het toelaten, mag de Efteling vanaf 19 mei weer open. Foto Merlin Daleman

Ruim twee keer zoveel meldingen voor Inspectie SZW in coronajaar

De Inspectie SZW kreeg afgelopen jaar ruim twee keer zoveel meldingen over werksituaties binnen als in andere jaren. In totaal ging het om 15.300 klachten en signalen, waarbij bijna de helft direct gerelateerd was aan corona. Dat staat in het jaarverslag van de Inspectie SZW dat woensdag gepubliceerd is. De meldingen over corona varieerden van collega’s die zich niet ziek durfden melden bij klachten tot kantines die te vol zitten. Bij ruim 2.200 gevallen heeft de inspectie actie ondernomen om het werk „coronaproof” te maken.

De gevolgen van corona troffen met name mensen die laagbetaald werk verrichten, regelmatig op flexibele basis. De inspectie zag dat de meldingen over besmettingsrisico’s op de werkvloer voor een „onevenredig groot deel” over arbeidsmigranten ging. In 2020 en in het begin van dit jaar kwam ook al in het nieuws dat het werk van arbeidsmigranten ervoor zorgt dat het lastig is om de coronaregels na te leven. In de eerste maanden van het coronajaar kwamen daarnaast veel meldingen uit de zorg binnen, zoals over het gebrek aan persoonlijke beschermingsmiddelen voor medewerkers in de thuiszorg of in verpleegtehuizen.

Doordat er meer thuis werd gewerkt en sommige sectoren een aantal maanden stil lagen, waren er wel minder meldingen over arbeidsongevallen. In totaal kwamen er 3.655 meldingen binnen, 18 procent minder dan in 2019. Wel zijn er evenveel dodelijke arbeidsongevallen geregistreerd bij de Inspectie. Door het toegenomen aantal maaltijdbezorgingen in 2020 was dit ook een sector waarin maaltijdbezorgers veel risico liepen, van te weinig betaald krijgen tot betrokken raken bij zeer ernstige ongevallen. De Inspectie SZW ontdekte bij alle werkgevers die in deze sector geïnspecteerd werden overtredingen, zoals jongeren die te laat of te lang werkten en buitenlanders die zonder werkvergunning aan het werk waren.

Kabinet: bonus voor alle zorgmedewerkers

Het demissionaire kabinet wil dat alle medewerkers uit de zorg dit jaar een bonus krijgen. Het gaat dan om eenmalige netto-uitkering van 200 tot 240 euro. Dat schrijft minister Hugo de Jonge (CDA, Volksgezondheid) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Vorig jaar werd een bonus van 1.000 euro uitgekeerd aan zorgmedewerkers.

De bonus is bedoeld voor alle zorgmedewerkers die maximaal twee keer modaal verdienen. Iedereen die in de zorg werkt en voldoet aan de inkomenseis kan aanspraak maken op het extraatje, niet alleen medewerkers die veel met corona te maken hebben gehad. Hier vallen bijvoorbeeld ook fysiotherapeuten, verloskundigen, schoonmakers, zzp’ers en uitzendkrachten onder.

„De gezamenlijkheid waarin alle zorgprofessionals hard werken binnen de sector vraagt om een onderlinge solidariteit. Dat brengt met zich mee dat ik een bredere doelgroep laat voorgaan op een beperkte stijging van het bonusbedrag”, laat De Jonge weten. Het kabinet heeft 720 miljoen euro uitgetrokken voor de bonussen.

Lees ook: SER-advies: verhoog salarissen in de zorg structureel

Demissionair minister Hugo de Jonge. Foto Bart Maat/ANP

Nederlandse overheidsfinanciën minder verslechterd dan in omringende landen

De coronacrisis heeft vorig jaar een flinke bres geslagen in de overheidsfinanciën van Europese landen, maar Nederland staat er ten opzichte van omringende landen het minst slecht voor. Dat blijkt uit cijfers van het CBS die woensdag zijn gepubliceerd. De Nederlandse uitgaven liepen vanwege de ruime inkomensondersteuning weliswaar relatief sterk op, maar de inkomsten daalden minder sterk dan in andere West-Europese landen.

De stijging van de overheidsuitgaven bedroeg in Nederland 13 procent, terwijl het Verenigd Koninkrijk in 2020 met bijna 20 procent de grootste uitgavenstijging kende van de onderzochte landen Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Italië en het VK. De neergang van het Nederlandse bbp was met -1,3 procent veel minder groot dan de economische achteruitgang in Frankrijk (-6,1 procent) en Italië (-7,8 procent), maar ook dan in Duitsland (-3,4 procent), België (-5,3 procent) en het Verenigd Koninkrijk (-4,8 procent). Daarmee viel de verslechtering van de overheidsinkomsten ook erg mee.

Ten opzichte van de andere landen is de Nederlandse schuld als percentage van het bbp met 5,7 procentpunt het minst gestegen.

Welkom in een nieuw blog

In dit blog houdt NRC de laatste ontwikkelingen rondom de coronapandemie in binnen- en buitenland bij. Dit waren de belangrijkste ontwikkelingen van maandag 11 mei:

  • Op woensdag 19 mei gaan versoepelingen in van het coronabeleid, mits de ziekenhuiscijfers het toelaten. Dat hebben demissionair minister-president Mark Rutte (VVD) en demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) dinsdag bekendgemaakt tijdens een coronapersconferentie. Onder meer sekswerkers mogen vanaf 19 mei weer aan de slag en volwassenen mogen weer in teamverband buitensporten. Het is de tweede stap in het heropeningsplan van de samenleving van het demissionaire kabinet.
  • Demissionair premier Mark Rutte (VVD) maakte op de persconferentie ook bekend dat „alleen al in Amsterdam” zeventien „grote clusters” zijn aangetroffen, die herleidbaar zijn naar Koningsdag. „Dat gaat niet om kleine groepjes mensen, maar om grote groepen”, benadrukte Rutte op de persconferentie van het kabinet over het coronabeleid. De virusclusters bestaan uit tientallen mensen die vervolgens weer anderen aansteken.
  • Vanaf komende zaterdag 15 mei zal het kabinet per land of gebied inventariseren of het daar veilig genoeg is voor vakantie. De veranderingen per land zijn op internet te volgen. Demissionair gezondheidsminister De Jonge zei dat als een land op „geel” staat, iedereen daar „in principe” op vakantie kan. Als een land op „oranje” staat, kunnen mensen hier alleen een noodzakelijke reis naartoe maken, waar vakantie niet onder valt.
  • De Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met de testwet, die mogelijk maakt dat publieksevenementen of horeca bezoekers kunnen toelaten op basis van een negatief testbewijs. Aanvankelijk wilde het demissionaire kabinet een eigen bijdrage van 7,50 euro vragen aan bezoekers van publieksevenementen, maar de Kamer heeft dat idee weggestemd. Volgens verschillende partijen maakt het vragen van een financiële bijdrage de toegangstesten voor minima niet toegankelijk.
  • Bij het RIVM zijn in de afgelopen zeven dagen 10 procent minder positieve coronatests gemeld dan in de week daarvoor. Van 5 mei tot 11 mei werden 47.108 nieuwe positieve tests geregistreerd, ruim vijfduizend minder dan in de zeven dagen daarvoor. Het percentage positieve tests steeg wel, van 11,7 procent naar 12,3 procent de afgelopen week.
  • België staat de ook onder Nederlanders populaire muziekfestivals Pukkelpop en Tomorrowland toe in augustus. Als de coronacijfers het toelaten mogen de festivals vijfduizend tot mogelijk tienduizend mensen ontvangen die zijn gevaccineerd of een bewijs van een negatieve PCR-test kunnen overleggen.

Lees hier het hele coronablog van dinsdag 11 mei terug