Jim Taihuttu op de set van ‘De Oost’.

Interview

Jim Taihuttu, regisseur van ‘De Oost’: ‘Ik durf nu weer van mijn film te houden’

Jim Taihuttu regisseur

Jim Taihuttu vergelijkt het maken van ‘De Oost’ met het besturen van een logge olietanker. Het filmen op Java was zwaar, er waren veel logistieke hobbels en de coronapandemie legde de productie tijdelijk stil.

De kans dat Jim Taihuttu (39) nog een keer zo’n groots epos maakt als De Oost acht hij klein. „Ik denk dat ik persoonlijk meer plezier haal uit een kleiner project als Wolf, als de crew meer flexibel is, dat je tijdens het draaien ook dingen kan uitproberen. Deze film was meer een soort olietanker: als die eenmaal onderweg is, is het heel lastig om nog te wenden.”

Het grootste deel van de opnames vond plaats op Java, waar cast en crew in het voorjaar van 2019 drie maanden neerstreken. Logistiek waren er veel hobbels: visums van acteurs werden niet verlengd toen het land tijdelijk op slot ging rond de presidentsverkiezingen, een deel van de set spoelde weg na hevige regenval. De laatste opnames moesten worden uitgesteld toen in maart 2020 de coronacrisis uitbrak. „Inmiddels kan ik weer met afstand naar het project kijken en durf ik weer te houden van de film”, zegt Taihuttu. „De eindmontage ging voorspoedig, daar hebben we de juiste keuzes gemaakt. Maar je kan het vergelijken met de opbouw van een Ikea-kast. Als je dat in één ruk kan doen, ben je blij met de kast. Maar als het een jaar duurt, met tussenpozen van een paar maanden, terwijl die halve kast de hele tijd in je huiskamer staat, dan heb je veel minder plezier in het eindresultaat.”

Het eerste idee voor de film diende zich al in 2010 aan bij de regisseur. „Ik ontdekte dat ik eigenlijk niets wist van de oorlog in Indonesië; op school was het amper een zin in de geschiedenisboekjes. En dat terwijl dat land de geschiedenis van zoveel Nederlanders heeft beïnvloed.” Zijn eigen overgrootvader sneuvelde er in 1949 als KNIL-soldaat; het Molukse gezin Taihuttu verhuisde daarna naar Nederland. „Ik heb De Oost niet gemaakt als politiek statement om Nederland ter verantwoording te roepen. Maar ik denk dat het wel belangrijk is dat we weten wat voor link we met Indonesië hebben en wat we toen – en de afgelopen eeuwen – hebben gedaan.”

De tijd was tien jaar terug nog niet rijp voor De Oost, denkt Taihuttu. „Er is ondertussen veel veranderd. Zwarte bladzijden in de geschiedenis worden tegen het licht gehouden. Standbeelden worden omgetrokken, politiegeweld dat men vroeger accepteerde wordt nu bediscussieerd. De koning heeft excuses gemaakt voor wat er gebeurd is in Indonesië. Nu kunnen mensen onze film zien om beter te snappen waarover hij het had.”