Reportage

Hoe gaat het grootschalig vaccineren? Eerst een prik, dan een selfie

Prikhal Bij een GGD-locatie in Leeuwarden lopen mensen opgetogen langs een selfiemuur naar buiten. „Onder dit kapje zit een brede grijns.”

Rienet Toering (47) heeft al Covid-19 gehad, maar mild. „Dus toch maar een prik.”
Rienet Toering (47) heeft al Covid-19 gehad, maar mild. „Dus toch maar een prik.” Foto Folkert Koelewijn

Vrijdagmiddag, de GGD-locatie in Leeuwarden. Vandaag worden 1.350 mensen gevaccineerd op acht ‘priklijnen’: zes met het Pfizer-vaccin, twee met AstraZeneca. Via de hoofdingang – naast de grote Jumbo-supermarkt – worden mensen met pijlen door de prikhallen geleid en komen er aan de achterkant, geprikt en wel, weer uit. Daar lopen ze door het smalle paadje naar het parkeerterrein, afgeschermd met hekken waarop in het Nederlands, Engels en Fries ‘Ik ben gevaccineerd’ staat, bedoeld als achtergrond voor mensen die daar een selfie willen maken. Zijn de mensen zo blij dat ze een foto maken? Is er op deze lelijkste vijftig meter Friesland vaccinvreugde te vinden?

„Onder dit kapje zit een brede grijns”, zegt Brenda Delea (52). Zij heeft haar eerste dosis Pfizer gekregen en is blij toe. Ze begeleidt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in een atelier in Sneek. En ook al is het aantal cliënten tijdens de coronacrisis teruggebracht naar zeven, het blijft lastig om iemand te helpen verven zonder fysiek contact. Rinet Toering (47) is gastouder voor twee kinderen van 3 en 6 en werkt daarnaast als ‘woonondersteuner’ in het verzorgingstehuis. Ze heeft getwijfeld, zegt ze. „Het vaccin was er wel heel snel, en is het dan wel veilig?” Een paar maanden terug was ze zelf ziek – Covid, ja.

„Maar heel erg mild.” Zo mild dat ze vast nog niet immuun is. „Dus vooruit maar.”

Lisanne van der Wal (22) wordt eerder geprikt dan haar moeder Hiltje van der Wal (48).
Foto Folkert Koelewijn
Marion is net gevaccineerd in Leeuwarden in Friesland.
Brenda Delea (52) is blij dat ze zich nu, thuis en op het werk, vrijer kan bewegen.
Foto Folkert Koelewijn
Foto’s Folkert Koelewijn

Cocktail

In de eerste week van mei waren thuiswonende mensen geboren rond 1960 aan de beurt voor de eerste van twee vaccinaties. Marion Brink, eigenaar van een kledingzaak in Burgum, komt uit 1961 maar kreeg maar geen oproep, dus heeft ze er zelf „achteraan gebeld”. Natuurlijk is ze blij dat ze nu geprikt is. De winkel is open, nu moet de wereld nog open.

De zoons van Johan van der Leij (67) hadden hem afgeraden een vaccin te nemen, want je „weet nooit wat het teweegbrengt”. Hij haalt zijn schouders op. Feit is wel, zegt hij, dat je als gezond mens bij de GGD binnenloopt en maar moet afwachten wat er daarna gebeurt. Vooralsnog vindt hij het „hartstikke gezellig, een prikkie halen”. Eindelijk weer eens onder de mensen.

„Gele koorts, hepatitis, malaria”, somt Robert Laurens (75) op. Een vaccin meer of minder maakt hem weinig uit. Hij werkte vroeger voor rederij KNSM, en zat maanden op zee naar Amerika, Canada, de Caraïben. „Voor je vertrok werden we, hop hop, een voor een ingespoten met een cocktail.”

Klaas Visser (67) heeft door jarenlang werken als schilder COPD. Hij voelt zich nu veiliger.
Foto Folkert Koelewijn
Elly Kuypers (75) bracht buurvrouw Marie-Louise Spruijt (76) naar Leeuwarden voor een prik.
Foto Folkert Koelewijn
Johan van der Leij (67) wordt op de foto gezet door Jan Arendz van de GGD.
Foto Folkert Koelewijn
Foto’s Folkert Koelewijn

Prikbus

GGD Friesland wil binnenkort met een prikbus de provincie in. Hopelijk komen de 65-plussers die eerder niet kwamen opdagen dan alsnog een vaccin halen. Voor veel mensen in afgelegen dorpen is vervoer een probleem, zegt Jan Arendz van de GGD.

Elly Kuypers (75) uit Oenkerk, gisteren voor de tweede en laatste keer gevaccineerd, heeft vandaag Marie-Louise Spruijt (76) uit Giekerk opgehaald en naar Leeuwarden gebracht voor haar laatste prik. Ze zijn de enigen die de selfiemuur gebruiken om een foto van elkáár te maken.

Klaas Visser (67) is nu ook volledig gevaccineerd, en opgelucht, want hij is best bang geweest dit jaar. Na veertig jaar werken als schilder heeft hij zoveel rommel ingeademd dat hij COPD heeft gekregen, een longziekte. Het zou fijn zijn, zegt hij, als hij zijn vrijwilligerswerk weer kon doen – bij het toneel en bij de bingo. En bij meer dan één of twee man op visite, dat lijkt hem ook een verademing.

Lisanne van der Wal (22) is eerder aan de beurt dan haar moeder Hiltje (48), die heeft zondag pas een afspraak. Lisanne studeert nog – ‘social work’ – maar zorgt als bijbaan ook voor een autistische jongen van 14 en krijgt daarom voorrang in het vaccinatieprogramma. Ze is bang voor naalden, zegt ze, dus nam ze haar moeder mee. Ze doet haar mondkap af en lacht. Niks gevoeld, zegt ze. „Het was de beste vaccinatie ooit.”