Triomf voor SpaceX: megalomane raket kan rechtop landen

Ruimtevaart Test, vlieg, misluk, repareer, herhaal: dat is de methode van SpaceX. Vorige week lukte het een Starship-raket om verticaal te landen.

Op 5 mei koos Starship SN15 het luchtruim bij Boca Chica in Texas – én wist succesvol te landen.
Op 5 mei koos Starship SN15 het luchtruim bij Boca Chica in Texas – én wist succesvol te landen. Foto AFP PHOTO / SPACE X

Het laatste stukje was het spannendst: zestien seconden voordat de plat liggende, naar beneden vallende Starship-raket de grond zou raken, schakelde hij zijn drie raketmotoren aan en richtte zich op. Horizontaal werd verticaal.

De landing vond plaats in een wolk van opgeblazen stof, maar toen die wegtrok stond de glimmende metalen cilinder fier overeind. En daarna – eigenlijk het belangrijkste – gebeurde er niets. Acht van de negen eerder geteste Starships waren geëxplodeerd, waarvan één acht minuten na de (te harde) landing.

De geslaagde landing van SN15 op 5 mei, na een vlucht naar tien kilometer hoogte, is een triomf voor het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf SpaceX. De reeks testvluchten moet leiden tot de grootste, krachtigste raket in de geschiedenis, inzetbaar voor alle mogelijke ruimtevaartdoelen, van satellietlanceringen tot de eerste bemande Marslanding.

Herbruikbare raket

Bovendien moet Starship volledig herbruikbaar zijn, anders dan de meeste huidige raketten. Die herbruikbaarheid moet de lanceerkosten zo laag maken dat Starship de goedkopere optie wordt voor vrijwel iedere lancering.

Nu stranden futuristische ruimtevaartplannen nogal eens in uitstel en technische en financiële problemen, maar de man achter Starship en SpaceX is Elon Musk, die eerder van zijn Falcon 9-raket het werkpaard van de westerse ruimtevaart wist te maken: goedkoop en betrouwbaar, met 115 succesvolle vluchten op het cv, waaronder twee bemande vluchten naar het Internationaal Ruimtestation.

Eén van de sleutels is herbruikbaarheid: de eerste trap van de Falcon 9 vliegt na gebruik terug, en landt op een platform in zee of gewoon op land, om opnieuw gebruikt te worden.

De ontwikkeling van die landende rakettrap, aanvankelijk weggelachen door ruimtevaartexperts, verliep net als die van Starship nu: door het, voor het oog van de wereld, net zo lang te proberen tot het lukte.

De eerste Falcon 9-trappen stortten in zee, crashten, of kantelden na de landing om alsnog te eindigen in een vuurzee. Musk wijdde er een laconieke tweet aan, noemde de test geslaagd, verbeterde zijn ontwerp, en probeerde het opnieuw, tot het lukte. Test, fly, fail, fix, repeat, is het motto van SpaceX: test, vlieg, misluk, repareer, herhaal.

Maar de ambitie van Starship gaat nog een stuk verder dan de Falcon 9. Het vijftig meter hoge, negen meter brede ontwerp is alleen nog maar de tweede trap. Uiteindelijk moet die op een 72 meter hoge booster gemonteerd, de Super Heavy, die na gebruik ook terugkeert en landt. De gehele combinatie, verwarrend genoeg ook Starship genaamd, wordt ruim 120 meter hoog, hoger dan de Saturn V-raket van de maanlandingen.

De megalomane afmetingen vertalen zich in een transportcapaciteit van meer dan honderd ton naar een lage baan om de aarde, vergelijkbaar met die van de Saturn V-maanraket. Maar dit getal vertelt niet het hele verhaal. Starship moet er namelijk komen in verschillende versies, waaronder een tanker-versie, die als lading brandstof en zuurstof naar de ruimte brengt. Een volgende Starship kan dan zijn lege tanks bijvullen, waarna die zijn reis kan vervolgen.

Landen op Mars

Andere geplande versies zijn een vrachtversie, die satellieten in een baan om de aarde kan afleveren, en bemande versies met ruim plaats voor astronauten. Deze ruimteschepen moeten de terugkeer naar de aarde kunnen overleven, waarbij het ruimteschip verhit wordt door het remmen in de atmosfeer. De eerste Starships met hitteschild-tegels zijn al gesignaleerd. Andere Starship-versies moeten landen op de maan en zelfs Mars, aangezien Musk ervan overtuigd is dat de mensheid Mars moet koloniseren.

En al is SpaceX nog lang niet zo ver, NASA vertrouwde de plannen blijkbaar genoeg om in april aan te kondigen dat Starship het ruimteschip wordt waarmee Amerikanen in de loop van de jaren 20 weer landen op de maan.

De volgende testvlucht staat nog niet vast. SpaceX geeft weinig technische details, al twittert Elon Musk af en toe zelf wat gegevens (vaak als antwoord op vragen, tussen een eindeloze stroom nerdgrappen). Daarnaast zijn de raketten ruim voorzien van videocamera’s. Voor de buitenwereld is het vooral uniek dat de bouw-het-en-test-het-aanpak zich grotendeels in het openbaar afspeelt. Starship-raketten worden in de buitenlucht in elkaar gelast op het lanceerplatform in het Texaanse plaatsje Boca Chica.

De informele informatiestroom heeft geleid tot een klein leger aan bloggers, youtubers en journalisten dat Starship op de voet volgt, en die gretig wachten op iedere volgende aankondiging van Elon zelf. Die kwam twee dagen na de landing: ‘Might try to refly SN15 soon’, twitterde Musk. Misschien binnenkort SN15 nog eens laten vliegen.