Het allereerste Eurovisie Songfestival van 1956

Geschiedenis Een scorebord kwam er nog niet aan te pas, bij het allereerste Eurovisie Songfestival in 1956. Er deden slechts zeven landen mee, waaronder Nederland.

Foto AFP/ Jacques Munch

Zeven landen deden mee, die eerste keer. Elk land kwam met twee liedjes – zeven waren er in het Frans, drie in het Duits, twee in het Italiaans en twee in het Nederlands. De finale vond plaats in het Kursaal theater in Lugano, op donderdag 24 mei 1956. Het gastland Zwitserland won met het liedje ‘Refrain’, gezongen door de populaire vocaliste Lys Assia. Hoe de andere dertien nummers scoorden, is nooit bekend geworden. Een scorebord kwam er die eerste avond niet aan te pas.

Het Eurovisie Songfestival, dat nu 65 jaar bestaat, was een initiatief van de enkele jaren eerder gestichte European Broadcasting Union (EBU), die door de publieke omroepen in diverse Europese landen was opgericht om rechtstreekse reportages van grote evenementen uit te wisselen. Aanvankelijk ging het vooral om bestaande evenementen als sportwedstrijden, concerten, modeshows en koninklijke huwelijken. Het idee om daaraan een liedjeswedstrijd van eigen makelij toe te voegen, werd geopperd door de Franse EBU-functionaris Marcel Baison. Zo’n festival zou naar zijn zeggen „de Europese eenheid versterken door middel van muziek” en bovendien „de mogelijkheden onderzoeken van live-televisietechnologie”.

Het voorstel werd door het EBU-bestuur met gejuich ontvangen, en voortvarend ter hand genomen. Zo voortvarend dat sommige landen het de eerste keer wegens tijdnood moesten laten afweten. Dat er in 1956 nog geen woord Engels werd gezongen, kwam omdat de BBC en de Ierse televisie niet zo snel met de benodigde liedjes naar Lugano konden komen.

Nederland behoorde wel tot de zeven pionierende deelnemers. Vanuit de grote zaal van de AVRO-studio werd een maand eerder een nationale voorronde met acht liedjes uitgezonden. Telefonisch stemmen was er nog niet bij. De kijkers konden hun voorkeur uitspreken door het opsturen van een briefkaart. Zo kon pas twee weken na de voorronde bekend worden welke twee liedjes naar de internationale finale zouden gaan.

De Zwitserse Lys Assia won in 1956 het allereerste Songfestival in Lugano met met het Franstalige nummer ‘Refrain’. Foto AFP/Jacques Munch

Voorgoed voorbij

De meeste stemmen waren voor ‘Voorgoed voorbij’, geschreven door radiocabaretier Jelle de Vries en gezongen door de pas ontdekte Corry Brokken. Het tweede liedje voor Lugano werd ‘De vogels van Holland’ door de chansonnière Jetty Paerl, op een tekst van Annie M.G. Schmidt en muziek van de destijds veelgevraagde componist Cor Lemaire. Door loting werd bepaald dat de uitzending zou worden geopend met ‘De vogels van Holland’. Dat ging zo de geschiedenis in als het allereerste lied dat ooit op de internationale finale van het Eurovisie Songfestival is gezongen.

Op de vraag hoe het de Nederlandse nummers is vergaan, blijkt niemand het antwoord te weten. Achter de schermen, zonder dat de kijkers daar iets van zagen of hoorden, deelde een jury van deskundigen uit de zeven landen punten uit aan alle inzendingen. De puntentelling werd vervolgens verricht door een groepje assistenten. Daarna liep de juryvoorzitter het podium op om mee te delen welk land had gewonnen. Dat was het. Het scorebord, dat al een jaar erna met zijn spanning en sensatie uitgroeide tot topattractie van het Songfestival, ontbrak nog.

„Met genoegen mag worden vastgesteld dat noch de twee Nederlandse inzendingen noch de beide zangeressen in dit milieu een slecht figuur maakten”, oordeelde de tv-recensent van het Algemeen Handelsblad, voorloper van deze krant, de volgende dag. „Al viel wel vast te stellen dat zij buiten de prijzen zouden vallen. Teleurstellend is echter dat de jury alleen de toekenning van de prijs bekendmaakte en geen rangorde gaf voor de overige inzendingen en artiesten.”

„Technisch en qua presentatie was de uitzending redelijk, niet geweldig”

Gematigde recensies

Veel publiciteit trok het Eurovisie Songfestival die eerste keer nog niet. De meeste tv-recensies waren gematigd van toon. „Technisch en qua presentatie was de uitzending redelijk, niet geweldig”, aldus De Telegraaf, die tevens melding maakte van „enkele korte storingen”.

Verder deden de meeste kranten het festival af in een klein aantal korte berichtjes. Geen wonder: een echt massamedium was televisie nog niet. In de loop van 1956 steeg het aantal tv-toestellen in Nederland naar 80.000. De zendtijd was tien uur per week. Hoeveel kijkers het Songfestival in Nederland trok, is niet bekend, kijkcijfers bestonden nog niet.

De EBU toonde zich tevreden over die eerste finale. Men besloot ook het daaropvolgende jaar een Eurovisie Songfestival te organiseren.