Amazon: 0 euro winstbelasting ondanks recordomzet in Europa

Webwinkel Webreus Amazon betaalde het afgelopen jaar 0 euro winstbelasting in Europa. De vraag is: hoe lang staan overheden dit nog toe?

In 2003 sloot Amazon een geheime en lucratieve belastingdeal met Luxemburg.
In 2003 sloot Amazon een geheime en lucratieve belastingdeal met Luxemburg. Foto Brendan McDermid/Reuters

Het was een overzichtelijke belastingaanslag voor Amazon dit jaar. De Amerikaanse webwinkel boekte het afgelopen jaar in Europa een recordomzet van 44 miljard euro. Daar tegenover betaalde het bedrijf het laagst mogelijke bedrag aan vennootschapsbelasting: 0 euro. Dat bleek dinsdag uit onderzoek van de Britse krant The Guardian.

Hoe dat kan? Amazon laat al sinds 2003 het intellectuele eigendom en de omzet van bestellingen van alle Europese (en daarmee ook de Nederlandse) klanten via Luxemburg lopen. Het aldaar gevestigde Amazon EU Sarl, zoals de naam luidt van Amazons besloten vennootschap in Europa, maakte vorig jaar ondanks de recordomzet 1,2 miljard euro verlies.

Volgens een woordvoerder betaalt Amazon „alle belastingen die nodig zijn in elk land waar we actief zijn” en lijdt het bedrijf in Europa verlies vanwege de „forse investeringen”, onder meer in nieuwe distributiecentra.

Geheime deal

Luxemburg speelt een belangrijke rol in de ingewikkelde constructies die Amazon heeft opgetuigd om wereldwijd belasting te ontwijken. De laatste tien jaar maakte Amazon ruim 21 miljard euro winst, waarover het volgens actiegroep Fair Tax Foundation 12,7 procent belasting betaalde (volgens Amazon zelf is het 24 procent).

In 2003 sloot het bedrijf van Jeff Bezos een geheime en lucratieve belastingdeal met het groothertogdom - een afspraak die in 2011 werd verlengd. Het was een deal die binnenskamers bij Amazon als Project Goudhaan bekend stond, vernoemd naar de nationale vogel van Luxemburg. De afspraak bespaarde Amazon honderden miljoenen euro’s en leverde Luxemburg meer dan drieduizend banen op: het aantal werknemers op Amazons EU Sarl-hoofdkantoor.

Lees ook: Jaren na Duitsland heeft ook Nederland nu een eigen Amazon-filiaal. De Duitser, hoe digibeet ook, is verknocht aan de webshop.

De toenmalige premier van Luxemburg en latere voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker bood Amazon persoonlijk de helpende hand, vertelde Amazons hoofd belastingen Bob Comfort in 2014 tegen de Luxemburgse krant d’Lëtzebuerger Land. „Zijn boodschap was simpel”, zei Comfort. „Als je problemen tegenkomt die je niet kunt oplossen, kom dan alsjeblieft terug en vertel het me. Ik zal proberen te helpen.”

Volgens EU-commissaris Margrethe Vestager (Mededinging) deed Luxemburg door de deal aan illegale staatssteun. In 2017 maakte Vestager bekend Amazon te dwingen tot een naheffing van 250 miljoen euro (plus rente) aan de Luxemburgse fiscus. Amazon vocht de uitspraak aan bij de Europese rechter, die volgende week uitspraak doet in de zaak.

Biden: hogere belastingen

De bekendmaking komt op een moment dat ook in Amazons thuisland de Verenigde Staten belastingontwijking van grote bedrijven opnieuw op de agenda staat.

President Joe Biden presenteerde vorige maand een voorstel voor een wereldwijd minimumtarief van 21 procent winstbelasting. Techbedrijven zouden verder belasting moeten afdragen in de landen waar ze hun omzet behalen, niet in de landen waar ze gevestigd zijn. Onder meer Frankrijk en Duitsland steunden het plan.

Eén van de meest opvallende supporters van Bidens plannen: multimiljardair en Amazon-topman Jeff Bezos, die in een reactie zei het verhogen van de winstbelasting toe te juichen. „We kijken ernaar uit dat het Congres en de regering samenkomen om een juiste, evenwichtige oplossing te vinden.”