Opinie

KPN: hoe koop je een bedrijf met vitale rol?

Menno Tamminga

Hoge koersen, grote overnames. Vrijdag verraste het industriële familiebedrijf VDL met een overnamebod op Neways Electronics. Zondag bevestigde KPN maar liefst twee recente pogingen van financiers om in gesprek te komen over een overname. Dat krijg je met die hoge koersen en de verwachte hoogconjunctuur. Optimisme maakt gretig. VDL is bereid voor Neways minimaal 152 miljoen euro te betalen, voor KPN circuleren bedragen rond 13 miljard euro. Geen beurshausse zonder fusie- en overnamefestival.

Voor VDL is de overname van Neways een Brainport Eindhoven-concentratie. Neways (2.700 werknemers) levert systemen aan klanten die VDL (15.000 werknemers) goed kent, zoals chipmachinefabrikant ASML in Veldhoven.

VDL heeft al een substantieel aandelenbelang. Door de toezegging van een andere grootaandeelhouder heeft VDL zich al verzekerd van meer dan de helft van de aandelen. De minimumprijs is 12,50 euro per aandeel.

VDL laat met de overname ook zien hoe voordelig de loonkostensubsidies (de NOW-regeling) van de overheid zijn geweest voor een aantal van zijn dochterbedrijven. De werkgelegenheid bleef dankzij 103 miljoen euro NOW in stand, de financiële slagkracht van het concern eveneens. Vorig jaar boekte VDL 97 miljoen euro winst. Nu volgt deze overname. NOW is wow.

Lees ook deze column:Winst maken én steun krijgen. VDL doet het

Na de aankondiging van de overnamegesprekken steeg de koers van Neways, wat je mag verwachten bij een bod. Zo niet bij KPN. De koers daalde maandag. Verrassend, al maakt dat aandeel wel vaker onverwachte sprongen.

KPN reageerde met zijn bevestiging van twee biedingsvoorstellen op een bericht in de Financial Times. Het is al jaren een gedoodverfde overnamekandidaat. Volgens KPN (10.700 werknemers) zijn in de voorstellen geen concrete overnamebedragen genoemd, maar zij waren wél concreet genoeg voor een formele bevestiging. De standaardreactie ‘geen commentaar op marktgeruchten’ voldeed ditmaal niet.

Met de bevestiging van twee recente contacten zegt KPN ook: belt u gerust. Wilt u bieden, wees concreet. Weet dat het druk is op de lijn.

Wat kan er nu gebeuren?

KPN levert Nederland vitale infrastructuur. De overheid beschermt dat. Een Chinese koper zou niet door de ballotage komen. Wie KPN wil kopen, moet betrouwbaar en solide zijn en het concern niet leegplukken of opzadelen met excessieve schulden. Dat laatste zullen bieders niet vooraf zeggen. Dus zullen de KPN-top én de overheid een financieel plan voor drie tot vijf jaar willen zien.

Een bieder moet met zo’n plan allereerst de steun verwerven van de KPN-voorzitters: Joost Farwerck (raad van bestuur) en Duco Sickinghe (raad van commissarissen). Als zij lauw of afwijzend reageren, zoals tot nu toe, dan gebeurt er niets. Een overnamebod zonder hun steun is kansloos. Wie dat toch uitbrengt, stuit op de politiek. Elk kabinet zal tegen een bieder zeggen: als u KPN niet kunt overtuigen van uw plannen, dan ons ook niet. Tot ziens, de taxi staat buiten.

Hoe verwerf je als bieder wél steun? Met een bod dat lucratief is voor beleggers én Farwerck en zijn team genoeg financiële ruimte geeft om sneller met glasvezel te groeien. De rol van de overheid als waakhond van vitale infrastructuur geeft de top van KPN een ijzersterke onderhandelingspositie. Elke bieder weet dat, of zou dat moeten weten.

VDL bedrijft industriepolitiek in Eindhoven. Een bod op KPN is industriepolitiek in Den Haag. Daar moet een bieder meer in zijn mars hebben dan een snoepje voor beleggers. De ‘BV Nederland’ moet erbij gebaat zijn.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.