Europese 'betaalkampioen' moet in 2022 de strijd aangaan met PayPal, Mastercard en Visa

Betaalnetwerk Het idee is dat consumenten met een Europese betaalkaart kunnen betalen in alle fysieke en online winkels in de EU. Brussel wil zich ontdoen van de Amerikaanse overheersing die het Europese betaalnetwerk „kwetsbaarder” maakt.

Europese banken werken aan een Europees betaalnetwerk als alternatief voor de netwerken van de Amerikaanse partijen Mastercard en Visa.
Europese banken werken aan een Europees betaalnetwerk als alternatief voor de netwerken van de Amerikaanse partijen Mastercard en Visa. Foto Benoit Tessier / Reuters

Als het aan dertig grote Europese banken ligt, komt er een Europees betaalalternatief voor de Amerikaanse partijen Maestro en Visa V-Pay. Dat blijkt uit een interview met Joachim Schmalzl, voorzitter van de zogenoemde European Payment Initiative (EPI) met de Financial Times deze maandag.

Bij het EPI zijn onder meer Deutsche Bank, BNP Paribas en Santander aangesloten. Vanuit Nederland behoort tot nu toe alleen ING tot de initiatiefnemers.

In het interview zegt Schmalzl dat de partijen achter het EPI komende september als een belangrijke deadline hebben gesteld: dan moet er een solide basisplan liggen om in 2022 tot een werkend betaalnetwerk te kunnen komen. Om dat voor elkaar te krijgen, is door de bijdragende banken tot nu toe 30 miljoen euro geïnvesteerd, waarmee ongeveer veertig betaalexperts aan het werk zijn. „Het plan is om een Europese betaalkampioen te bouwen die de strijd aankan met PayPal, Mastercard, Visa, Google en Apple”, zegt Schmalzl in de FT.

Risico’s

Het idee is dat Europese consumenten via een EPI-kaart, net als met Maestro (van eigenaar Mastercard) en met V-Pay (van eigenaar Visa), kunnen betalen in alle fysieke en online winkels in de Europese Unie. Ook moet met de kaarten geld kunnen worden opgenomen uit geldautomaten. Het EPI-netwerk moet het ook mogelijk maken om makkelijk over de grens betalingen te kunnen doen van consument naar consument – zoals in Nederland iDeal tikkies mogelijk heeft gemaakt – of van Nederlandse consument naar bijvoorbeeld een Italiaans nutsbedrijf.

Een belangrijke deadline voor het plan is komende september: dan moet er een solide basisplan liggen

Het huidige plan voor een Europees betaalnetwerk, in jargon vaak card scheme genoemd, ontstond al in 2019. Toen begonnen bijna twintig Europese banken aan de Pan European Payment Solution Initiative, inmiddels omgedoopt tot European Payment Initiative. Het plan kreeg al direct steun vanuit de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank. Zij zien risico’s in de huidige Amerikaanse overheersing van het Europese betaalnetwerk. „Afhankelijkheid van niet-Europese wereldspelers kan ervoor zorgen dat de Europese betaalmarkt kwetsbaarder is voor externe dreigingen, zoals cyberaanvallen”, zei toenmalig ECB-bestuurslid Benoît Cœuré in 2019 in reactie op het initiatief. „Ook kan het gebeuren dat dienstverleners met mondiale marktmacht niet altijd handelen in het belang van Europese stakeholders.”