Het versoepelingsplan van het kabinet stokt bij stap twee

Coronamaatregelen In het ‘openingsplan’ uit april zouden volgende week pretparken tot sportscholen weer opengaan. Dat lijkt nu al niet meer door te gaan.

Bezoekers bij de giraffen in Artis. Het lijkt erop dat dierentuinen, pretparken, sportscholen, zwembaden en muziekscholen niet opengaan op 11 mei zoals eerst nog de bedoeling was in het ‘openingsplan’.
Bezoekers bij de giraffen in Artis. Het lijkt erop dat dierentuinen, pretparken, sportscholen, zwembaden en muziekscholen niet opengaan op 11 mei zoals eerst nog de bedoeling was in het ‘openingsplan’. Foto Sem van der Wal/ANP

Het demissionaire kabinet-Rutte III had er in het weekend zelfs geen overleg voor nodig in het Catshuis: het besluit over verdere versoepelingen van de coronamaatregelen en de gebruikelijke persconferentie die daarop volgt zijn met een week uitgesteld. De IC’s en ziekenhuizen liggen volgens het kabinet nog te vol om de volgende stap „verantwoord te kunnen zetten”.

Daardoor lijkt het erop dat dierentuinen, pretparken, sportscholen, zwembaden en muziekscholen niet opengaan op 11 mei zoals eerst nog de bedoeling was in het ‘openingsplan’ dat half april werd gepresenteerd door demissionair premier Mark Rutte (VVD) en demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA). Lijkt, want in het weekend was nog onzeker of het besluit zelf of alleen het momént van het besluit is uitgesteld. Als deze week zou blijken dat de cijfers van de besmettingen en ziekenhuisopnames ineens „gigantisch naar beneden gaan”, zegt een betrokkene, kan het mogelijk toch nog anders worden. Maar die kans is klein.

Lees ook: De vier onzekerheden van het stappenplan van het kabinet

Tot nu toe werden zulke besluiten steeds ruim een week van tevoren genomen om sectoren de mogelijkheid te geven zich voor te bereiden op de heropening – die steeds onder voorwaarden is. De brancheorganisaties waar het nu om gaat, zoals de Vereniging van Dierentuinen, rekenen er niet op dat het besluit anders uitpakt dan nu de bedoeling lijkt te zijn. Ze reageerden in het weekend teleurgesteld.

Geen signaalwaarden

Met dit besluit komt nu al ‘stap twee’ te vervallen in het allernieuwste stappenplan van het kabinet. Meteen al bij de presentatie daarvan was er kritiek. In de voorloper van het ‘openingsplan’, de zogenoemde ‘routekaart’, zaten nog ‘signaalwaarden’ over besmettingen en ziekenhuisopnames. Pas als die onder een bepaald niveau zaten, kon er worden versoepeld. Het huidige stappenplan richt zich niet op signaalwaarden, maar op concrete datums, terwijl er door het soms grillige verloop van de pandemie geen garanties zijn dat die ook kunnen worden gehaald. Zo organiseerde het kabinet al bij voorbaat de teleurstelling.

Lees ook: Kabinet organiseert eigen teleurstelling

Het uitstel heeft volgens betrokkenen niets te maken met het wetsvoorstel over toegangstesten, waarvan de behandeling door de Tweede Kamer is uitgesteld. Die (tijdelijke) wet zou het juridisch mogelijk moeten maken om een testbewijs te vragen bij de ingang van bijvoorbeeld stadions, theaters en musea.

Het OMT vond stap één te vroeg. Bij stap twee volgt het kabinet de experts wel

‘Stap één’ van het heropeningsplan kwam er vorige week wel: de avondklok verdween, winkels en terrassen gingen weer open, ook al vonden de adviseurs in het Outbreak Management Team (OMT) dat niet verstandig en waarschuwden ze voor een „snelle en grote toename” van het aantal coronabesmettingen. Rutte had het in zijn persconferentie van 20 april over een „balanceeract”, hij noemde die stap toen „heel spannend”. Duidelijk was dat die beslissing werd genomen onder grote maatschappelijke druk.

Nu volgt het kabinet het OMT wel, maar daardoor stokt ook het openingsplan, meteen al bij stap twee. Het kabinet liet weten dat „de cijfers over de piek heen raken”, maar dat „de daling nog niet voldoende zichtbaar” is voor de volgende stap. Door een storing bij de GGD’s was in het weekend niet duidelijk wat de laatste stand van zaken is.