Opinie

Sorry

Bij de presentatie van het rapport ‘Ongelijke Leggers’ keek Monique Kempff, voorzitter van de KNGU, in de camera en richtte zich tot de oud-turnsters: „Namens de KNGU zeg ik sorry.” Die avond zei Verona van de Leur, een van de slachtoffers, in de camera van Nieuwsuur: „Aan sorry hebben we niks.” Ze werd geïnterviewd bij een picknicktafel door een ploeg die het een goed idee vond om haar te filmen terwijl ze turnoefeningen uitvoerde. In een item over turnsters die hun hele jeugd mishandeld zijn in turnhallen, laten ze het slachtoffer handstand spagaat doen. Sorry.

Het beeld illustreerde in ieder geval hoe onze maatschappij met haar turnsters omgaat: het maakt niet uit of ze lijden, als ze maar turnen. Volgende keer brengt Nieuwsuur in dit format Fabio Jakobsen en Dylan Groenewegen, die op een tandem door Katowice sjezen. Maar ik dwaal af, bovendien wordt van mannen zelden dit soort visueel aantrekkelijke ongein gevraagd.

Een andere parel uit de turncommunicatie zag ik bij Beau. Daar zaten twee oud-turnsters en een van de hoofdonderzoekers. Anouk Visser-Jong heeft net uitgelegd hoe ze als klein meisje elke dag in angst leefde en voorbeelden gegeven van wat de trainer met haar deed: haar van de balk duwen, isoleren, uitschelden. De hoofdonderzoeker zegt dan over de trainers: „Ze waren technisch wel goed, ze konden jullie en jullie collega’s goed helpen, maar het ontbrak aan pedagogisch, didactisch en sociaal en empathisch vermogen”. Zo noemen we het nu kennelijk als je kleine meisjes die onder jouw verantwoordelijkheid staan traumatiseert tot ver voorbij hun dertigste: technisch oké maar gebrek aan didactische vermogens. Sorry.

Zowel de KNGU-directeuren als de onderzoekers leken tevreden met het rapport. De omvang werd vaak geroemd: vierhonderd pagina’s. Te dik om in lades te verdwijnen, grapte er een. Een van de aanbevelingen in het rapport is dat er een schadevergoeding voor de oud-turnsters zou moeten komen. Het kan dus gebeuren dat het de bond lukt de vrouwen nog een keer te krenken door ze drie stuivers voor hun trauma’s te geven. Alvast sorry.

In alle praatprogramma’s waar turnsters zaten om te reageren op het rapport, zag ik geen opluchting of blijdschap, maar jonge vrouwen die op hun hoede zijn. Er zijn al onderzoeken gedaan en rapporten geschreven en steeds zijn de trainers aangebleven. Herstel: Vincent Wevers, een coach waar veel klachten over zijn, werd in 2013 bij zijn club ontslagen met grensoverschrijdend gedrag als achterliggend motief. Prompt bood de KNGU hem de positie van bondscoach.

De rapportpagina’s moesten vorige week uit de printer aan het komen zijn, toen trainer Gerben Wiersma door een tuchtcommissie werd vrijgesproken. Er was niet genoeg bewijs van grensoverschrijdend gedrag. Als de vrouwen nog naar turnen kijken, konden ze Vincent Wevers bij de EK langs de mat zien staan – het levend bewijs dat in Nederland carrières beter beschermd worden dan meisjes. Sorry daarvoor.

Hier hangt de vlag nog niet uit voor het nieuwe rapport. Eerst zien of het niet nog een mes in de rug van de turnsters wordt, een mes van vierhonderd pagina’s, te dik voor elke lade.

Carolina Trujillo is schrijfster.