Facebook zet zich schrap voor datadroogte iPhones

Technologie De nieuwe versie van besturingssysteem iOS maakt het volgen van iPhone-gebruikers lastiger voor advertentiebedrijven. Apple’s privacyvoorkeuren rieken naar machtsmisbruik, vindt Facebook.

Apple store in Sydney, Australië. Door een iOS-update wordt het volgen van iPhone-gebruikers lastiger voor advertentiebedrijven zoals Facebook.
Apple store in Sydney, Australië. Door een iOS-update wordt het volgen van iPhone-gebruikers lastiger voor advertentiebedrijven zoals Facebook. Foto Brendon Thorne/Bloomberg

Vanaf deze week kunnen iPhone-gebruikers een extra pop-up zien, zodra ze een app installeren. De vraag luidt dan: ‘deze app wil jou graag volgen. Mag dat?’

Deze pop-up is al maanden de inzet van een felle strijd tussen techreuzen Apple en Facebook. In de jongste versie van iOS, het besturingssysteem van de iPhone, mogen apps niet meer volgen wat gebruikers in andere apps doen. Tenzij ze hier expliciet toestemming voor krijgen.

Door Apple’s aangescherpte privacybeleid kunnen één miljard iPhonegebruikers makkelijker ‘nee’ zeggen tegen deze vorm van dataverzamelen. En dat heeft gevolgen voor Facebook, het sociale netwerk dat groot werd met gepersonaliseerde advertenties.

Woensdag, tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers, zei Facebooks operationeel directeur Sheryl Sandberg dat het bedrijf zich schrap zet voor de Apple–update. „We moeten onze technologie aanpassen, zodat we met minder data hetzelfde resultaat kunnen bieden.”

Lees ook: In de App Store heeft Apple altijd gelijk

Facebook voerde een intensieve campagne tegen Apple. In krantenadvertenties schaarde Facebook zich achter ‘10 miljoen kleine ondernemers overal ter wereld’ die dankzij Apple’s beperkingen niet langer lokaal zouden kunnen adverteren.

‘Apple trekt diensten voor’

Maar bovenal steekt het, zoals Facebooks financieel directeur Dave Wehner het verwoordde, dat „Apple zijn eigen diensten en producten op de iPhone voortrekt.” Dat belemmert Facebook bij het uitbrengen van chat-apps op iOS, aldus Wehner.

Analisten houden er rekening mee dat de datadroogte op iPhones Facebook meer dan 10 procent omzet kan schelen in het komende kwartaal. De tweede helft van het jaar zal het groeitempo verder afremmen.

Google, de andere advertentiegigant, heeft minder last van Apple’s privacymaatregelen. Google heeft zijn eigen Android-besturingssysteem voor telefoons en biedt gebruikers de laatste tijd meer mogelijkheden om dataverzameling te beperken. Facebook heeft geen systeem als iOS of Android – vandaar dat het bedrijf nu veel investeert in eigen hardware.

Over het eerste kwartaal van 2021 pakten Facebooks resultaten nog wel goed uit: de omzet van 26,2 miljard dollar (21,5 miljard euro) was een stijging van 48 procent ten opzichte van vorig jaar. De winst verdubbelde tot 9,4 miljard dollar.

Eén druk op de knop

Privacyexperts beschouwen toestemming vooraf (opt-in) als winst voor consumenten. Apple’s App Tracking Transparency gaat een stap verder en stelt gebruikers in staat om met één druk op de knop trackingverzoeken van alle apps uit te schakelen.

Facebook is dan ook niet de enige partij die protesteert tegen Apple’s strikte privacybeleid. Europese uitgevers en advertentienetwerken maakten bezwaar tegen de iOS-update bij de Franse mededingingsautoriteit. Die gaf hen echter geen gelijk.

Apple exploiteert zelf een advertentienetwerk voor de App Store; volgens critici ‘misbruikt’ Apple het privacyargument om marktaandeel te winnen. In iOS bepaalt Apple nu eenmaal de regels, tot groeiend ongenoegen van concurrerende diensten.

Lees ook: EU morrelt aan de almacht van de App Store

Apple kreeg in de loop van vrijdag te horen van Eurocommissaris Margrethe Vestager (Mededinging) dat het Amerikaanse techbedrijf eerlijke concurrentie in de App Store verstoort en zijn markmacht misbruikt. Muziekdienst Spotify diende twee jaar geleden bij de EU een klacht in tegen Apple; de iPhonemaker dringt ontwikkelaars zijn eigen betaalwijze op, vraagt te veel commissie en trekt de eigen muziekdienst voor.

Onderzoek contactloos betalen

Er loopt ook een onderzoek naar de manier waarop Apple concurrenten verbiedt contactloze betalingen met een iPhone uit te voeren. Alleen Apple Pay kan aan de kassa ‘pinnen’. Volgens Apple is dit voor de veiligheid, maar het is ook een regeltje dat Apple in staat stelt een machtige speler op de betaalmarkt te worden.

Apple ontkent dat het zijn greep op de iOS-wereld misbruikt. Er is keuzevrijheid genoeg; wie de regels op de iPhone niet zint, kan kiezen voor een Android-toestel, redeneert Apple.

Vooralsnog stappen iPhone-gebruikers niet over – al dan niet gevangen in hun gouden iOS-kooi. Apple maakte woensdag juichende kwartaalcijfers bekend, dankzij een opleving van de iPhone-verkopen.

Het bedrijf verdiende in de eerste drie maanden van dit jaar 48 miljard dollar aan de verkoop van telefoons, 66 procent meer dan hetzelfde kwartaal een jaar eerder.

Apple’s kwartaalomzet kwam uit op 90 miljard dollar, 54 procent meer dan vorig jaar. De nettowinst verdubbelde zelfs, naar 23,6 miljard dollar. De omzet van de dienstendivisie, die verdient aan de App Store en streamingdiensten als Apple Music, bedroeg omgerekend 13,2 miljard euro.

Ter vergelijking: Spotify maakte woensdag een kwartaalomzet van 2,1 miljard euro bekend.

Update 30/04: link naar de officiële aanklacht van de EU toegevoegd.