Europese onenigheid dreigt 'coronapaspoort' te vertragen

Zomervakantie Brussel wilde reizen binnen de EU deze zomer makkelijk maken met één digitale coronapas. Het ene na het andere twistpunt doemt op.

De Acropolis is weer te bewonderen sinds de Griekse overheid in maart archeologische openluchtlocaties heropende. Vooral Zuid-Europese landen hopen op een zo normaal mogelijk hoogseizoen.
De Acropolis is weer te bewonderen sinds de Griekse overheid in maart archeologische openluchtlocaties heropende. Vooral Zuid-Europese landen hopen op een zo normaal mogelijk hoogseizoen. Foto Louisa GOULIAMAKI / AFP

Komt de zomer voor Europa te vroeg? Het tijdpad richting de ‘grote vakantie’ was al krap, maar toenemende onenigheid maakt een snelle introductie van een Europees 'vaccinpaspoort’ steeds onwaarschijnlijker. Woensdag presenteerde het Europees Parlement (EP) een aantal voorwaarden voor de reispas die de onderhandelingen in Brussel niet makkelijker maken. Terwijl Europarlementariërs een laagdrempelig en eenduidig reisbewijs willen, vrezen sommige lidstaten juist zeggenschap over hun grensbeleid te verliezen.

Ondertussen groeit het risico op fragmentatie, nu onder andere Spanje en Portugal alle gevaccineerde reizigers in juni al willen ontvangen.

In maart presenteerde de Europese Commissie haar plan voor een zogeheten ‘groen certificaat’, een digitaal reisdocument waarmee EU-burgers deze zomer de grens weer over kunnen. Het zou een eind moeten maken aan de lappendeken aan reisregels die er sinds de uitbraak van het virus zijn. Het certificaat zou niet alleen voor gevaccineerden beschikbaar worden, maar ook kunnen vermelden of iemand recent negatief testte of een corona-infectie doormaakte.

Lees ook: Deze zomer met een coronapas op vakantie?

Voor zo'n certificaat is brede steun. Maar sommige lidstaten willen iedereen met een Europees certificaat direct binnenlaten, terwijl anderen er op staan de mogelijkheid te houden inkomende reizigers alsnog een verplichte quarantaine op te leggen.

Dat laatste wil het EP niet uitsluiten. „Waarom zouden we moeite doen voor dit certificaat als lidstaten alsnog extra maatregelen mogen opleggen”, zegt de Spaanse sociaal-democraat Juan Fernando López Aguilar.

Een ander twistpunt zijn vaccins die niet door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) of de WHO zijn goedgekeurd, maar wel in sommige lidstaten gebruikt worden. Mag je met een Spoetnik-vaccin in de arm bijvoorbeeld op reis? Lidstaten willen dat zelf graag beoordelen, waardoor zulke reizigers in sommige landen wel en in andere niet welkom zijn. Vooral Hongarije eist dat het certificaat ook ruimte biedt voor niet door EMA-gecertificeerde vaccins.

Het Europarlement pleit juist voor eenduidigheid. „We hebben niet voor niets een gezamenlijke medicijnautoriteit”, zegt Sophie In ’t Veld (D66). „Als landen alsnog bilateraal akkoordjes kunnen sluiten over welke vaccins ze wel en niet accepteren hou je alsnog een lappendeken.”

Tenslotte wil het EP ook dat een PCR-test om te reizen in alle EU-lidstaten gratis wordt, of op z’n minst een maximumprijs krijgt. Het parlement meent: als vaccins gratis zijn, moeten tests om te reizen dat ook zijn.

Terwijl de zomer nadert, volgen de komende weken nog moeilijke onderhandelingen. Eurocommissaris Didier Reynders (Justitie) waarschuwde woensdag voor „fragmentatie” en de opkomst van „vervalste bewijzen” als de EU er niet in slaagt het eens te worden. Een akkoord garandeert een soepele introductie niet. Uiteindelijk moeten lidstaten er ook nog in slagen zelf een werkend en veilig systeem op te tuigen, waarna alle 27 aan elkaar gekoppeld worden.