Laatste nieuws coronacrisis

RIVM wijzigt advies: alle zwangeren vaccineren met Pfizer en Moderna

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus van woensdag 28 april is gesloten. Volg het laatste nieuws in het nieuwe blog:

Laatste nieuws Covid-19 Tijdelijk geen waarschuwingen via CoronaMelder wegens privacyprobleem

Dit was het belangrijkste nieuws van woensdag:

  • Er ging een reeks versoepelingen in. Op verschillende plekken in Nederland stonden lange rijen voor winkels, waar mensen sinds woensdag weer zonder afspraak terecht kunnen. De heropende terrassen waren volgens brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland „goed gevuld” en de sfeer was „positief en gemoedelijk”.
  • Demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus (CDA) toonde zich kritisch over de drukte en onrust die op Koningsdag op meerdere plekken in Nederland ontstond. Feestvierders die de drukte opzochten, waren volgens Grapperhaus „helemaal verkeerd bezig”.
  • Het is volgens Fieldlab veilig om sportwedstrijden en andere publieksevenementen in de buitenlucht te organiseren op basis van een halve bezetting van de bezoekerscapaciteit. Daarbij hoeven de bezoekers geen anderhalve meter afstand te houden.
  • Een miljoen Nederlanders tussen 18 en 60 jaar met een medische indicatie kan hun eerste vaccinatie één week eerder krijgen dan gepland. Het gaat hierbij om de groep mensen die jaarlijks in aanmerking komt voor de griepprik.
  • Het RIVM adviseerde in een herziene richtlijn ook om alle zwangere vrouwen te vaccineren met de vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna. Eerder gold het advies om zich in te laten enten alleen voor zwangere vrouwen met onderliggende ziektes als obesitas of hart-en longziekten.

Ernst Kuipers: avondklok heeft geen enkel effect gehad op ziekenhuisopnames

Voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg heeft in avondtalkshow Beau gezegd dat het invoeren van de avondklok „geen enkel effect” heeft gehad op de ziekenhuisopnames. Voor de invoering werd op basis van onderzoek uit het buitenland berekend dat de avondklok zo’n 10 procent zou schelen op de hoogte van het reproductiegetal (R).

„Als je kijkt naar het beloop van de ziekenhuisopnames in de tijd, zagen we zowel bij de invoering als bij het opschuiven geen enkel effect.” Volgens Kuipers was er sprake van een „ongecontroleerd experiment”, maar moest er in januari „iets” gedaan worden toen de Britse variant Nederland binnenkwam en de verspreiding daarvan sneller ging.

Twitter avatar BeauRTL BEAU „Ten aanzien van de #avondklok was de berekening dat het 10% zouden verminderen. Als je kijkt naar het beloop van de ziekenhuisopnames in de tijd, zagen we zowel bij de invoering als bij het opschuiven geen enkel effect”, aldus Ernst Kuipers. #BEAU https://t.co/rg5q3iChLd

Momenteel zitten we volgens Kuipers „op het hoogste aantal besmettelijke personen tot nu toe, ondanks dat er gevaccineerd wordt.” Hij zei bij Beau blij te zijn dat het aantal vaccinaties per week stijgt en kan uitkomen op 1,5 miljoen prikken per week „zonodig met behulp van huisartsen en ziekenhuizen”.

Voorzitter Ernst Kuipers voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer. Foto Phil Nijhuis/ANP

KHN: Gemoedelijke eerste middag op de terrassen

Branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) kijkt terug op een goede eerste dag waarop de terrassen weer open waren: „De sfeer was positief, gemoedelijk, de terrassen waren door het hele land goed gevuld”, laat de brancheorganisatie weten aan persbureau ANP. Ondernemers en medewerkers waren blij dat ze weer gasten mochten verwelkomen.

„Ook gasten waren blij, positief en hielden zich prima aan de regels”, stelt KHN. Maar alleen heropening van de terrassen is volgens de brancheorganisatie onvoldoende: „Om rendabel te kunnen exploiteren moeten ondernemers weer voluit kunnen ondernemen - zonder restricties - om zo te kunnen toewerken naar het herstel van de branche.”

Op buitenterrassen zijn maximaal vijftig mensen welkom en maximaal twee per tafeltje, tenzij het gaat om personen uit hetzelfde huishouden. Ook moet anderhalve meter afstand worden gehouden en een plekje worden gereserveerd. Dat kan ook ter plekke. Om 18.00 uur moeten de terrassen dicht.

Ook was het vanaf deze woensdag weer mogelijk om te winkelen zonder afspraak. Volgens het wereldwijd opererende winkelvastgoedconcern Unibail-Rodamco-Westfield wordt de situatie in winkelcentra snel weer normaal wordt bij het versoepelen van coronabeperkingen. Dat komt vooral door de „opgekropte vraag” bij consumenten, stelt het van de grote Westfield Mall of the Netherlands in Leidschendam bekende bedrijf.

Lees ook: Het terras hoort bij Ommen – net als de jaarmarkten eeuwenlang

RIVM wijzigt advies: alle zwangeren vaccineren met Pfizer en Moderna

Het RIVM adviseert in een herziene richtlijn om alle zwangere vrouwen te vaccineren met de vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna. De voordelen wegen op tegen de mogelijke nadelen, aldus het instituut, dat met de wijziging een eerdere oproep van medisch specialisten volgt.

Tot op heden gold alleen voor zwangere vrouwen met onderliggende ziektes als obesitas of hart-en longziekten het advies om in te enten met deze vaccins, omdat zij een vergroot risico hebben om ernstig ziek te worden bij een coronabesmetting. De richtlijn gold nog niet voor iedereen omdat de vaccins nog niet bij grote groepen mensen waren getest.

Inmiddels hebben in de VS zo’n 90.000 zwangere vrouwen vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna gehad, en zijn daarbij volgens het RIVM geen ernstige bijwerkingen gemeld. Er is volgens het instituut geen reden om aan te nemen dat de vaccins schadelijk zijn voor het verloop van de zwangerschap.

Lees ook: wat weten we over mRNC-vaccins?

Grand Prix van Canada gaat ook dit jaar niet door vanwege coronapandemie

Een greep uit het buitenlandse coronanieuws:

  • De Grand Prix van Canada in de Formule 1 gaat dit jaar niet door vanwege de coronapandemie. Vorig jaar was dat ook de reden dat de Formule 1-wedstrijd op het circuit Gilles Villeneuve in Montreal niet doorging. De organisatie heeft besloten dat op de dag van de GP in Canada nu de Grote Prijs van Turkije wordt verreden.
  • De Franse president Emmanuel Macron gaat vrijdag versoepelingen van de coronamaatregelen aankondigen. In een toespraak gericht aan de bevolking zal Macron de lockdown stap voor stap afbouwen, zo stelde premier Jean Castex volgens Franse media. Waarschijnlijk openen de middelbare scholen komende week al de deuren. De avondklok zal vooralsnog waarschijnlijk wel van kracht blijven, die vervalt mogelijk pas half mei. Ook is het nog onduidelijk of Macron de Franse horeca weer gaat openen. Waarschijnlijk gebeurt dat ook in mei.
  • Britten die naar het buitenland reizen, kunnen met een al bestaande app van de gezondheidsdienst aantonen dat ze al zijn gevaccineerd tegen het coronavirus. Minister van Transport Grant Shapps zegt overleg te voeren met internationale partners om het toegangssysteem te erkennen. De app kunnen Britten nu al gebruiken om afspraken te maken bij de gezondheidsdienst. Daardoor hoeven ze geen nieuwe app te downloaden om een negatieve coronatest-uitslag of vaccinatiebewijs te laten zien.

Fieldlab: sportwedstrijden kunnen veilig met 50 procent publiek, zonder 1,5 meter

Het is veilig om sportwedstrijden en andere publieksevenementen in de buitenlucht te organiseren op basis van een halve bezetting van de bezoekerscapaciteit. Daarbij hoeven de bezoekers geen anderhalve meter afstand te houden. Als de gasten willen rondlopen, is een mondkapjesverplichting aan te raden. Dat adviseert de organisatie van de Fieldlab-evenementen woensdag op basis van de onderzoeksresultaten naar de eerste proeven met publieksevenementen.

Voor het veilig organiseren van sportwedstrijden met 75 procent gevulde stadions, adviseert Fieldlab ook om een mondkapjesplicht in te stellen - ook als de supporters alleen blijven zitten. Verder stelt de organisatie dat de sneltest voor bezoekers dicht bij huis moet zijn, zodat ze binnen 24 uur een test kunnen ondergaan. Ook raadt Fieldlab aan om een app of ander toegangssysteem te hanteren waarmee mensen hun testuitslag kunnen tonen.

Het afgelopen voetbalweekend was er voor het eerst in maanden weer eens publiek aanwezig bij de Eredivisie-wedstrijden. De stadions waren voor een deel gevuld met toeschouwers. Op sommige plekken zaten de fans dicht op elkaar en elders hielden ze anderhalve meter afstand. Fieldlab adviseert het demissionaire kabinet op basis van de proeven in februari en maart hoe sportevenementen met publiek veilig georganiseerd kunnen worden. Ook volgt er nog een advies van het Outbreak Management Team (OMT).

Voetbalbond KNVB liet aan het begin van de avond weten te hopen dat er dit weekend opnieuw (beperkt) publiek welkom is in de Eredivisie en daar snel een besluit over te verwachten van het kabinet. „Met toeschouwers erbij is een wedstrijd meteen honderd keer leuker”, zegt KNVB-baas Gijs de Jong tegen persbureau ANP. „Laten we hopen dat we op deze manier verder mogen.”

Lees ook: Er mag in het stadion voor één keer weer gezongen worden

Beeld van de FC Twente-supporters voorafgaand tijdens het duel met FC Utrecht. Foto Vincent Jannink/ANP

RIVM: miljoen kwetsbare mensen één week eerder geprikt

Een miljoen Nederlanders tussen 18 en 60 jaar met een medische indicatie kan hun eerste vaccinatie één week eerder krijgen dan gepland. Het gaat hierbij om de groep mensen die jaarlijks in aanmerking komt voor de griepprik. De vaccinleveringen lijken mee te zitten, en daardoor moet deze hele groep mensen begin juni hun eerste prik hebben gehad. De versnelling in het vaccinatieprogramma bevestigt het RIVM woensdag telefonisch.

De groep mensen die versneld in aanmerking komt, ontvangt vanaf volgende week geleidelijk een uitnodiging via de huisarts. Met deze uitnodiging op naam kunnen de mensen met een medische indicatie een vaccinatieafspraak maken bij hun GGD. Ze zullen dan geprikt worden met BioNTech/Pfizer of Moderna.

Op advies van de Gezondheidsraad worden de kwetsbare mensen gelijktijdig gevaccineerd met de groep 50- tot en met 59-jarigen. Volgens de Raad is het risico op ernstige gezondheidsschade door Covid-19 vergelijkbaar voor deze twee groepen.

Lees ook: Zo gaat het nu met het vaccineren

Door meevallende leveringen wordt de groep kwetsbare mensen van 18 tot 60 jaar waarschijnlijk een week eerder gevaccineerd. Foto Jerry Lampen / ANP

Kamer uit kritiek en bezwaren op quarantaineplicht, maar stemt wel in

De Tweede Kamer heeft woensdag ingestemd met het kabinetsvoorstel voor een quarantaineverplichting voor reizigers uit risicogebieden, al klonken er ook kritiek, hoongelach en praktische bezwaren over de invulling van het plan. Het demissionaire kabinet wil dat iedereen afkomstig uit risicolanden tien dagen in zelfisolatie gaat. Belteams van het ministerie van Volksgezondheid zullen controleren of mensen echt in quarantaine zijn gegaan.

Kamerleden stelden vraagtekens bij de effectiviteit van de belteams. Zo merkte SGP-Kamerlid Roelof Bisschop op dat de belteams „moeten worden opgeleid om het geluid van een grasmaaier te kunnen onderscheiden dan dat van een trein of machine”. Bisschop vroeg zich ook af hoe iemand moet controleren of het geluid van een fluitende vogel in de eigen tuin versus in een park klinkt. D66 en PvdA willen dat gevaccineerden een uitzondering krijgen op de coronaverplichting.

Elke reiziger moet zich - ongeacht het vervoermiddel - vanaf 15 mei houden aan de nieuwe regel. Bij een vermoeden dat iemand zich daar niet aan houdt, kan een burgemeester toezichthouders op pad sturen om te controleren of de zelfisolatie wordt uitgevoerd. Bij overtreding van de regel, volgt een boete van 435 euro. Pepijn van Houwelingen, Kamerlid namens Forum voor Democratie, vergeleek de quarantaineverplichting met de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. PVV-Kamerlid Fleur Agema nam daar afstand van en ook andere Kamerfracties reageerden verbolgen.

Demissionair ministers tijdens een wetgevingsoverleg over de quarantaineplicht. Foto Phil Nijhuis/ANP

RIVM registreert 8.713 positieve coronatests

Bij het RIVM zijn het afgelopen etmaal 8.713 positieve coronatests gemeld. Gisteren waren dat er nog 3.371 minder. Het relatief grote verschil kan worden verklaard doordat mensen zich gemiddeld minder vaak laten testen in het weekend, en er daardoor minder positieve tests worden vastgesteld in het eerste deel van de week.

Leiders Duitse coronaprotestclub Querdenker gevolgd door veiligheidsdienst

De Duitse binnenlandse veiligheidsdienst gaat leiders van de coronaprotestbeweging Querdenker nauwlettend in de gaten houden, meldt de Frankfurter Allgemeine Zeitung woensdag. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken vormen ze een gevaar voor de democratie en hebben ze banden met extreemrechtse groeperingen.

Querdenker (Dwarsdenkers) werd vorig jaar april opgericht in Stuttgart door IT-ondernemer Michael Ballweg en organiseert door heel Duitsland grote demonstraties tegen de coronamaatregelen. Volgens de protestbeweging zijn die in strijd met de grondwet en richten ze meer schade aan dan het coronavirus zelf.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken stelt dat de beweging niet alleen bestaat uit tegenstanders van het coronabeleid en vaccineren, maar ook uit rechtsextremisten en antisemitische complottheoretici. Zij zouden het vertrouwen in staatsinstellingen en vertegenwoordigers van de staat willen ondermijnen en daarmee een bedreiging voor de veiligheid vormen. Bij het onderzoek naar hen mogen telefoons worden afgetapt en informanten worden ingezet.

Ballweg zei eerder tegen Nieuwsuur dat hij geen problemen heeft met de extreme theorieën die rondgaan binnen de beweging: „Ik noem dat vrijheid van meningsuiting. Zolang het niet illegaal of verderfelijk is, mag het van mij gezegd worden.”

Foto John MacDougall/AFP

Nederland hervat coronanoodsteun Sint Maarten na racismebeschuldiging

Nederland hervat de coronanoodsteun aan Sint Maarten, zo schrijft demissionair staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijkrelaties, CDA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. De financiële hulp werd enkele weken geleden stilgelegd nadat een groot deel van het Sint Maartense Parlement een klacht had ingediend bij de Verenigde Naties. De parlementariërs vonden de voorwaarden die Nederland stelt aan noodsteun getuigen van „racisme” en „neokolonialisme”. Met diezelfde condities was het eiland eerder overigens akkoord gegaan.

De voorzitter van het parlement van Sint Maarten, Rolando Brison, heeft half april aan staatssecretaris Knops laten weten dat de beschuldigingen van racisme „achterhaald” zijn en dat het parlement alsnog instemt met de voorwaarden van de steunregeling. Deze uitleg acht Knops „voldoende helder” om de noodhulp voort te zetten. Voor het tweede kwartaal krijgt Sint Maarten een bedrag van 39 miljoen euro uitgekeerd.

In ruil voor financiële steun dient Sint Maarten diverse hervormingen door te voeren om de economie en de samenleving „duurzaam weerbaarder te maken”. Enkele door Nederland benoemde leden controleren in hoeverre de voorwaarden worden nageleefd. Gebeurt dat onvoldoende, dan wordt de steun gestaakt. Het Sint Maartense parlement stelde in maart dat de voorwaarden een te grote inbreuk waren in de autonomie van het eiland. „Wij hebben niks te zeggen”, aldus parlementslid Grisha Heyliger-Marten toen.

Heropening winkels leidt tot lange rijen voor Primark en IKEA

Op verschillende plekken in Nederland staan woensdagmiddag lange rijen voor winkels, waar mensen sinds vandaag weer zonder afspraak terecht kunnen. Op het Amsterdamse Damrak wacht een sliert mensen tot ze naar binnen kunnen en bij de IKEA in Barendrecht staan volgens RTV Rijnmond „honderden” mensen te wachten.

Die laatste winkel heeft stickers en dranghekken geplaatst in de parkeergarage waarmee rijen worden gevormd voor het winkelend publiek. Ook in Utrecht, Rotterdam en Den Haag staan lange rijen voor kleding- en schoenenwinkels, meubelzaken en andere „niet-essentiële” winkels zoals Action en Blokker. Veel mensen zeggen blij te zijn dat ze weer een spontaan winkelbezoek kunnen brengen. Eén klant was zelfs zo verheugd dat ze spontaan naar de Action kon, dat ze een bloemetje meebracht voor de medewerkers, meldt persbureau ANP.

Winkels mogen sinds woensdag weer klanten ontvangen zonder dat die vooraf een afspraak hebben gemaakt. Per 25 vierkante meter mogen winkels één klant binnenlaten. Binnen moeten ze zich zoveel mogelijk aan de coronaregels houden en anderhalve meter afstand bewaren.

Een rij met klanten voor de Primark in Rotterdam. Foto Sem van de Wal/ANP

2.611 coronapatiënten in het ziekenhuis, 814 op IC’s

Momenteel worden er 2.611 patiënten met Covid-19 verzorgd in het ziekenhuis. Dat zijn er veertien meer dan gisteren. Van hen liggen 814 mensen op de intensive care, zes minder dan een dag eerder. Dat meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) woensdagmiddag.

Fors minder besmettingen Curaçao, Belgische scholieren op reis naar Turkije

  • Op Curaçao heeft het aantal geregistreerde coronabesmettingen een fikse daling ingezet. Dat blijkt uit informatie van het RIVM (pdf). Er zijn nu 700 geregistreerde besmettingen op het eiland, een week eerder waren dat er nog 2.268 en twee weken geleden zelfs 4.167. Ook het aantal coronapatiënten dat is opgenomen in het ziekenhuis daalt. Dinsdag lagen er 60 coronapatiënten in het ziekenhuis, van wie 29 op de IC. Twee weken eerder lagen er nog 109 coronapatiënten in het ziekenhuis. Eind maart liep het aantal besmettingen op het eiland zo hard op dat het enige ziekenhuis op het eiland vol raakte en Covid-19-patiënten die dringend medische hulp nodig hadden naar Aruba gevlogen moesten worden.
  • Twee docenten van een middelbare school in het Belgische Vorst zijn begin deze maand met twaalf leerlingen op schoolvakantie naar Turkije geweest. In België gold tot 19 april een uitreisverbod, alleen in uitzonderlijke gevallen mochten inwoners het land uit. De directie van de school zegt niet op de hoogte geweest te zijn van de schoolreis. Dat melden Belgische media.

    De reis was oorspronkelijk gepland in 2020, maar kon toen vanwege de coronapandemie niet doorgaan. Voor vertrek deden de leraren en leerlingen een PCR-test en bij terugkomst ging iedereen zeven dagen in quarantaine. „Het kon niet terugbetaald worden, dus we zijn vertrokken”, zegt een van de leerlingen die mee was op reis tegen de Belgische omroep RTBF. „Ik wist dat het verboden was, maar ik heb besloten het risico te nemen”, zegt een ander. Een van leraren heeft spijt betuigd en zegt in het belang van de leerlingen gehandeld te hebben. De school zegt de zaak hoog op te nemen. Of de leraren geschorst of ontslagen worden is nog niet duidelijk.

  • Sporters worden tijdens hun verblijf in Tokio voor de uitgestelde Olympische Spelen dagelijks getest op het coronavirus. Dat heeft de organisatie van de Spelen woensdag laten weten. Alle deelnemers moeten bovendien twee coronatests afleggen voordat ze naar Japan komen. De Olympische Spelen staan voor 23 juli tot en met 8 augustus 2021 gepland. In juni wordt definitief beslist of er toeschouwers aanwezig mogen zijn bij de wedstrijden. In verschillende landen, waaronder Nederland, België en de Verenigde Staten, krijgen Olympische sporters voorrang bij de coronavaccinatie, zodat ze ingeënt naar Tokio kunnen.

De ingang van het CMC Ziekenhuis op Curaçao. Foto Selwyn de Wind

Vier extra meldingen van zeldzame bloedstolselcombinatie na AstraZeneca

Bijwerkingencentrum Lareb heeft in twee weken tijd vier extra meldingen ontvangen van mensen die te maken kregen met een vorm van trombose in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) nadat zij geprikt waren met het coronavaccin van AstraZeneca. Dat heeft het centrum woensdag bekendgemaakt. Het gaat om meldingen die tot 25 april binnenkwamen. In totaal heeft Lareb nu twaalf meldingen binnengekregen van deze zeldzame bijwerking na een vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin.

De twaalf meldingen kwamen van vrouwen tussen de 23 en 65 jaar oud en de klachten ontstonden tussen de zeven en twintig dagen na vaccinatie. Ook van het middel van Janssen is bekend dat het in uitzonderlijke gevallen de ernstige bijwerking veroorzaakt. De farmaceuten van beide prikken moeten de zeldzame combinatie op hun bijsluiters vermelden.

Lareb heeft tot nu toe dergelijke meldingen niet ontvangen na prikken met het Janssen-vaccin. Dat komt mogelijk doordat er nog niet zoveel prikken van zijn gezet; de eerste inenting met het middel vond vorige week woensdag plaats. Het kabinet besloot eerder het AstraZeneca-vaccin enkel toe te dienen aan zestigplussers; het Janssen-vaccin is vooralsnog wel bestemd voor de gehele volwassen bevolking.

Injectiespuiten worden geprepareerd met het coronavaccin van AstraZeneca. Foto Sander Koning/ANP

FNV: ProRail had drukke treinen kunnen voorkomen

Vakbond FNV vindt dat ProRail verantwoordelijk is voor de drukte die vanochtend in verschillende treinen is ontstaan. Dat laat een woordvoerder van FNV woensdag weten. Door een staking was woensdagochtend tussen 06.00 uur en 08.00 uur het treinverkeer in de regio’s Utrecht, Amersfoort, Amsterdam en Alkmaar ernstig ontregeld, waardoor het later op de ochtend op sommige trajecten zo druk was dat reizigers zich niet meer aan de geldende coronamaatregelen konden houden. Op sociale media klaagden reizigers over volle treinen. „ProRail had dit kunnen voorkomen”, zegt de FNV-woordvoerder daarover.

De vakbond heeft leden gevraagd het werk neer te leggen, omdat overleg over een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst is vastgelopen. ProRail en FNV worden het onder andere niet eens over de looptijd van de cao, loonsverhoging en een regeling voor werknemers die eerder stoppen dan de AOW-leeftijd. „We staken natuurlijk niet graag, maar ProRail heeft ons ultimatum laten verlopen. We hebben onze acties twee weken geleden al aangekondigd.” Ook donderdag en vrijdag wordt het treinverkeer tussen 06.00 en 08.00 uur op andere plekken gedeeltelijk stilgelegd. Zaterdag volgt dan een 24-uursstaking. FNV roept reizigers op zelf verantwoordelijkheid te tonen en niet in treinen te stappen die te druk zijn.

Een woordvoerder van spoorbeheerder ProRail laat weten dat er „van beide kanten iets nodig” is om een einde aan de staking te maken. Hij noemt de geplande acties „fel”, omdat reizigers er last van hebben en „die in principe helemaal buiten dit conflict staan”. Ook de timing van de acties, nu in het openbaar vervoer nog steeds coronamaatregelen van kracht zijn, vindt hij „onhandig”.

Beide partijen zeggen nog met elkaar in gesprek te zijn om tot een oplossing te komen. NS roept mensen op om voor vertrek de dienstregeling te raadplegen en indien mogelijk later op de dag te reizen.

De volle treinen zorgden voor veel boze reacties op sociale media.
Foto Ramon van Flymen/ANP

Horecaondernemers mogen hun terrassen weer openen

Vanaf 12.00 uur mogen cafés en restaurants weer bezoekers ontvangen op hun terrassen – de eerste versoepeling voor de branche sinds alle horecaondernemingen in oktober op slot gingen. De terrassen moeten voorlopig wel om 18.00 uur sluiten, om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.

In het licht van de versoepelde maatregelen doen demissionair minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid (CDA), de Belgische minister Annelies Verlinden van Binnenlandse Zaken en de ministers van Binnenlandse Zaken van de Duitse deelstaten Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen, Herbert Reul en Boris Pistorius, een „klemmende oproep” aan hun inwoners om de komende weken niet de grens over te steken. „Dit is helaas niet de tijd voor gezelligheid, vriendenbezoek of winkelen over de grens”, aldus Grapperhaus. „Nederlanders, Belgen en Duitsers moeten even afstand van elkaar houden.”

Ook burgemeester Annemarie Penn-te Strake van Maastricht hoopt dat Belgische bezoekers vanaf woensdag niet naar terrassen in haar gemeente komen. „In normale omstandigheden zijn wij gastvrij, maar de situatie is nu anders”, zegt ze tegen 1Limburg.

Lees ook deze reportage over de logistiek achter de coronaversoepeling: Alle cafés moeten ineens bier hebben

Terrasgangers in Amsterdam bestellen een drankje bij de heropening van de horeca. Foto Remko de Waal/ANP

Grapperhaus: feestvierders op drukke plekken ‘helemaal verkeerd bezig’

Demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus (CDA) is kritisch over de drukte en onrust die op Koningsdag op meerdere plekken in Nederland ontstond. Feestvierders die de drukte opzochten, waren volgens Grapperhaus „helemaal verkeerd bezig”. „Dit moeten we echt niet willen”, zo heeft de bewindsman woensdag tegen persbureau ANP gezegd. „Laten we nou alsjeblieft, nu er weer geleidelijk aan wat dingen mogelijk zijn, ons nog steeds de hoofdregels aan blijven trekken.”

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam noemt het „jammer en zorgelijk” dat het op veel plekken in haar stad te druk was en handhavers te maken kregen met agressie. „De politie en de ME hebben op verschillende plekken moeten ingrijpen, er was agressie en parken moesten dicht”, aldus Halsema tegenover ANP. „Geweld tegen de politie en handhaving is onacceptabel. Maar ik heb ook voldoende plekken gezien waar de sfeer gemoedelijk was en mensen voldoende afstand hielden.” Een woordvoerder van de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb zegt tegen het persbureau dat mensen in Rotterdam zijn aangesproken als het te druk werd. „Die gaven daar gehoor aan.”

Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet uitte zich juist positief over de drukte op veel plekken. „Trots op iedereen die vandaag heeft staan feesten! #breekdelockdown”, aldus Baudet. De partijleider strijdt al langer tegen de coronamaatregelen en bagatelliseert de ernst van het coronavirus geregeld.

Studenten in Utrecht vieren Koningsdag. Foto Merlin Daleman

‘Kwart van ouders laat kind niet testen bij besmetting in de klas’

Een kwart van alle ouders is niet bereid hun kinderen te laten testen wanneer een klasgenoot besmet is met het coronavirus. Deze ouders kiezen liever voor een quarantaine van tien dagen, concludeert belangenorganisatie Ouders & Onderwijs woensdag op basis van een peiling onder 1.437 ouders van schoolgaande kinderen. Nog eens een kwart van de ouders laat hun kind enkel testen wanneer hij of zij zelf klachten heeft. De organisatie heeft geen onderzoek gedaan naar de reden voor de onwil bij de ouders; mogelijk heeft dit te maken met het feit dat de tests als onprettig worden ervaren.

Het ministerie van Onderwijs maakte eerder bekend dat vanaf april zelftests beschikbaar komen voor het onderwijs. Het idee daarvan is dat onderwijspersoneel zich preventief kan laten testen. Op middelbare scholen kunnen zelftests bovendien ‘risicogericht’ worden ingezet, om leerlingen en leraren te testen in geval van besmetting op school. Van de ondervraagde ouders met een kind in het voortgezet onderwijs is 27 procent tegen het inzetten van zelftesten op school; hetzelfde geldt voor 45 procent van de ondervraagde ouders van een of meer kinderen in het basisonderwijs.

Ongeveer 60 procent van de ouders maakt zich zorgen dat hun kind op school besmet raakt met het coronavirus. In de zomervakantie lag dat percentage op 40 procent. Eveneens drie op de vijf ondervraagde ouders zeggen sinds de heropening van de scholen een kind thuis te hebben gehad. Bij kinderen op de basisschool was dat meestal omdat het kind zelf coronasymptomen vertoonde (in 30 procent van de gevallen). Leerlingen van middelbare scholen bleven het vaakst thuis omdat leraren uitvielen (34 procent).

Lees ook over zelftesten in het hoger onderwijs: ‘Een stok in mijn neus? Nee’ Studenten voelen weinig voor zelftesten

Leerlingen op basisschool IKC Groenewei in Groningen op hun eerste schooldag in augustus 2020. Foto Siese Veenstra/ANP

200.000 coronadoden in India, Spanje laat gevaccineerden toe vanaf juni

Een greep uit het nieuws van over de grens.

  • De Indiase mutatie van het coronavirus is in zeker zeventien landen aangetroffen. Dat heeft de Wereldgezondheidorganistatie (WHO) donderdag bekendgemaakt (pdf). De variant is door de WHO nog niet aangemerkt als zorgwekkend, al wijst voorlopig onderzoek wel uit dat deze mutatie besmettelijker is dan andere varianten van het coronavirus. De meeste gevallen van de Indiase mutatie komen voor in India zelf, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Singapore. De afgelopen dagen is de variant ook geregistreerd in België, Italië en Zwitserland.
  • In India zijn inmiddels meer dan 200.000 mensen overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Het Indiase ministerie van Volksgezondheid meldde in de afgelopen 24 uur een record van 3.293 Covid-19-sterfgevallen in één dag, waarmee het totale aantal dodelijke slachtoffers in het land op 201.187 komt. India heeft zo’n 1,4 miljard inwoners en is het vierde land dat de grens van 200.000 coronadoden passeert, na de Verenigde Staten, Brazilië en Mexico. Experts denken dat het werkelijke aantal coronadoden in India hoger ligt, omdat sterfgevallen soms niet geregistreerd worden, of met een andere doodsoorzaak.
  • Wie is gevaccineerd is deze zomer welkom in Spanje. Het land wil vanaf juni toeristen toelaten met een digitaal certificaat. Dat heeft de Spaanse staatssecretaris van Toerisme Fernando Valdés laten weten. Valdés hoopt reizigers hiermee „fundamentele zekerheid” te geven over hun vakantieplannen. In Spanje wordt momenteel gewerkt aan het ontwikkelen van een digitaal vaccinatiepaspoort zodat toeristen aan de grens kunnen laten zien dat ze ingeënt zijn tegen Covid-19. Het systeem wordt vanaf volgende maand getest. Onder meer Italië en Portugal zijn bezig met vergelijkbare coronapaspoorten.

Een Indiase vrouw krijgt zuurstof toegediend in een tent. Foto Prakash Singh/AFP

Feestjes, drukte, onrust en arrestaties tijdens Koningsdag

Op meerdere plekken in het land maakten handhavers in de avond van en nacht na Koningsdag een einde aan feestjes, met op sommige plekken onrust en arrestaties tot gevolg. Bij de beëindiging van een feest in het bos bij het Friese Oudemirdum, waar ook brand zou zijn gesticht, werden zeven mensen opgepakt. Meerdere politieauto’s werden vernield en een agent raakte gewond, zo heeft de politie bekendgemaakt.

Ook in de grote steden was het onrustig. Zo maakte de politie in Rotterdam een einde aan een huisfeest met zo’n honderd mensen. Daarbij werden twee mensen opgepakt, meldt de lokale omroep RTV Rijnmond. In Amsterdam moest de mobiele eenheid (ME) op meerdere plekken optreden wegens drukte en ongeregeldheden. Daar werden gedurende de dag zeker vijftig mensen opgepakt, van wie negen voor openlijke geweldpleging. Ook in Breda moest de ME ingrijpen. Zeker twee mensen werden daar opgepakt. In steden als Arnhem en Haarlem was het overdag ook druk op straat.

Marion Koopmans, viroloog en lid van het OMT, zei dinsdag bij het programma Nieuws en Co van NPO Radio 1 de drukte op verschillende plekken zowel zorgelijk als begrijpelijk te vinden. „We merken aan alle kanten dat er wat ruimte moet zijn voor wat meer activiteiten”, aldus Koopmans. „Maar het is echt nog zorgelijk, want we kunnen ons niet echt veel permitteren.”

In Amsterdam werd de ME op meerdere plekken ingezet. Foto Evert Elzinga/ANP

Coronamaatregelen versoepeld, avondklok afgeschaft

Een aantal coronamaatregelen wordt vanaf woensdag losgelaten. Zo mogen de terrassen vanaf vandaag weer open tussen 12.00 uur en 18.00 uur, hoeven winkelbezoekers niet langer een afspraak te maken voor het shoppen en is meer bezoek welkom bij uitvaarten. Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen biedt bovendien weer theorie-examens aan en het advies om thuis bezoekers te ontvangen, is verruimd van één naar twee bezoekers per dag.

Ook de avondklok is dinsdagavond om 22.00 uur voor het laatst ingegaan, om 4.30 uur liep deze af. Bij het van kracht worden van de avondklok vonden enkele dagen rellen plaats door heel Nederland. Hoewel het kabinet bij de invoering ervan beloofde de maatregel zodra het kon als eerste weer af te schaffen, bleef deze drie maanden van kracht.

Lees ook: ‘Als het weer omslaat wil je gasten behaaglijk binnen kunnen zetten’

Een ondernemer maakt een terras aan het Leidseplein in Amsterdam schoon. Foto Evert Elzinga/ANP

Welkom in dit blog

De redactie van NRC houdt iedere dag de ontwikkelingen bij rond het coronavirus en de pandemie. Dit was het belangrijkste nieuws van Koningsdag, dinsdag 27 april:

  • Gemeenten en autoriteiten riepen mensen op om Koningsdag zoveel mogelijk thuis te vieren. Mede door het lekkere weer werd het toch druk in parken en op straat. Meerdere grote steden riepen mensen in de loop van de dag op drukke plekken te mijden of zelfs helemaal niet meer naar de stad af te reizen. In Breda en Amsterdam moest de ME optreden omdat grote groepen mensen zich niet aan de coronamaatregelen hielden.
  • In de afgelopen week zijn ruim 55.000 mensen positief getest op het coronavirus. Dat is een lichte stijging ten opzichte van de zeven dagen daarvoor, toen het aantal positieve tests uitkwam op 53.981. Dat bleek dinsdag uit de weekcijfers van het RIVM. Ook het percentage positieve tests op het in totaal afgenomen aantal tests nam iets toe, van 10,1 procent naar 10,6 procent.
  • In het advies aan het ministerie van VWS spreekt het Outbreak Management Team (OMT) van het inbouwen van de mogelijkheid tot een noodstop bij de versoepelingen. Dat zou noodzakelijk zijn op het moment dat het aantal opnames op de IC’s weer „fors” toeneemt.
  • De Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch heeft dinsdag een noodverordening afgekondigd voor zijn stad uit vrees voor ongeregeldheden rondom een demonstratie tegen het coronabeleid van het kabinet. De gemeente had „aanwijzingen” gekregen dat hardekernsupporters van FC Twente en NEC naar Arnhem willen reizen voor een confrontatie met Vitesse-hooligans. Ook zou „een groot aantal” zogenoemde Defend-groepen naar de stad willen komen. Deze waren eerder betrokken bij uit de hand gelopen coronademonstraties.

Lees ook het blog van dinsdag 27 april terug