Recensie

Recensie Film

‘Promising Young Woman’: verkrachtingswraak geserveerd in zuurstokkleurtjes

Zwarte komedie ‘Promising Young Woman’ heeft een wrange boodschap over verkrachting, maar verpakt die op onderhoudende wijze. Met hyperstilering en overdrijving kaart de film misstanden aan, met aan het einde een zeer realistische mokerslag.

Cassie (Carey Mulligan) doet ieder weekeinde alsof ze straalbezopen is om daarna ‘lieve jongens’ te confronteren met hun gedrag, in ‘Promising Young Woman’.
Cassie (Carey Mulligan) doet ieder weekeinde alsof ze straalbezopen is om daarna ‘lieve jongens’ te confronteren met hun gedrag, in ‘Promising Young Woman’.

Een snoepjeskleurige film met een wrange boodschap over verkrachting. Het is een opmerkelijke combinatie, maar in Promising Young Woman werkt het. De film opent met enkele van zijn sterkste beelden. Zo zien we hoofdpersoon Cassie (Carey Mulligan) eenzaam en schijnbaar straalbezopen in een bar. Een vriendelijk uitziende jongen stelt voor haar veilig thuis te brengen. Al snel laat deze behulpzame lieverd echter de taxi bij hem thuis stoppen, waarna hij Cassie nog een glas alcohol serveert en niet veel later haar slipje naar beneden wurmt. Na wat tegensputteren met dubbele tong, gaat ze rechtzitten en vraagt ze broodnuchter wat hij eigenlijk aan het doen is. Vervolgens zien we haar in het ochtendlicht huiswaarts wandelen, met een staalharde blik in de ogen en rode smeren op de benen. Cassie, ooit succesvol medicijnenstudent en nu barrista, blijkt wekelijks ‘lieve jongens’ te confronteren met hun gedrag.

Op onderhoudende wijze benadrukt Promising Young Woman dat verkrachters echt niet alleen vieze mannetjes zijn die vrouwen in bosjes sleuren, maar ook aardige jongens die het niet nauw nemen met toestemming. Mannen die zichzelf nooit in het hokje ‘fout’ zouden plaatsen. Maar de film richt niet alleen de schijnwerpers op daders. In het tweede deel gaat Cassie op een doelgerichte wraakmissie. Tijdens confrontaties met mensen uit haar studententijd hoor je de ene na de andere persoon grensoverschrijdend gedrag goedpraten met excuses die je geregeld in het echte leven hoort.

Om haar punt over te brengen, grijpt debuterend regisseur Emeral Fennell niet naar realisme, maar naar hyperstilering en overdrijving: van het soms theatrale acteerwerk, de Barbiehuis-achtige settings tot Cassies vrij cartooneske personage. Enerzijds is ze een wraakgodin, anderzijds een roze truiendragende en op snoepslierten sabbelende verschijning.

Lees ook: De opmerkelijke renaissance van de rape-revenge-films

We krijgen flarden mee van wat haar heeft gemaakt tot wraakengel – een verkrachte jeugdvriendin met wie het niet goed is afgelopen. Menselijker maakt het haar niet, daarvoor evolueert ze te weinig (in tegenstelling tot bijvoorbeeld de hoofdpersoon in die andere recente over the top rape revenge-satire I May Destroy You). Cassie lijkt kort te beseffen dat ze met haar wraakobsessie vooral zichzelf schaadt als ze iets begint met voormalig medestudent Ryan (Bo Burnham). De verliefdheid blijkt voor Fennell vooral een excuus om ook romkomclichés te parodiëren.

Burnhams personage onderstreept uiteindelijk, net als alles in de film, dat ook goede jongens niet te vertrouwen zijn.

Promising Young Woman ontving veel lof, een Oscar voor beste originele scenario én kritiek. Talloze vrouwelijke kijkers hebben een traumatische ervaring met onvrijwillige seks onder invloed. Bovendien was het jarenlang normaal om in films mannelijke personages seks te laten hebben met half comateuze, dronken vrouwen. Nu deze misstanden eindelijk worden aangekaart, lijken sommigen meer te verlangen dan zwart-witpersonages in een zuurstokkleurige omgeving.

Lees ook een interview met regisseur Emerald Fennell en hoofdrolspeelster Carey Mulligan over ‘Promising Young Woman’

De criticasters hebben een punt. Hoewel Fennells over-the-top-stijl voordelen heeft – met rauw-realisme zou dit verhaal zwaar worden en waarschijnlijk minder kijkers trekken – voelt de film soms een beetje te veel van het goede. Zo is van de enorm aanwezige soundtrack niet altijd duidelijk wat exact de bedoeling is, behalve afleiden van de visuele snoepwinkel op het scherm. Sommige elementen in de overvolle plot zijn ook minder goed uitgewerkt, zo verwijst Fennell gretig naar het bloedige rape-revengefilmgenre, maar komen we er niet echt achter wat Cassie nu exact doet met haar vroege ‘slachtoffers’.

Tegelijkertijd weet de film op onderhoudende wijze zijn punt over te brengen. En met een mokerslag te eindigen door het slotgedeelte, waar Fennell het realisme juist niet schuwt. Als het erop aankomt, delven vrouwen meestal het onderspit bij een fysieke confrontatie met een mannelijke dader, daar veranderen #metoo, rechtszaken of meer genuanceerde wraakfilms niets aan. Dat is een realiteit die, juist als je hem in zuurstokkleuren presenteert, bitter blijft en binnenkomt.