Foto Anefo

Koningsdag door de jaren heen

De verjaardag van koning Willem-Alexander wordt dit jaar opnieuw digitaal gevierd. Vorig jaar was de coronalockdown net begonnen, anders zouden hij en zijn familie naar Maastricht zijn gegaan. Net als zijn moeder Beatrix bezoekt de koning ieder jaar een andere gemeente (zij deed er twee op een dag aan). Grootmoeder Juliana ontving juist mensen op paleis Soestdijk, die in defilé langs het bordes gingen en haar cadeaus en bloemen aanboden. In die jaren ontstaat ook de traditie van de vrijmarkt.

Koninginnedag 1918 in Amsterdam. Voor Wilhelmina, die haar verjaardag viert op 31 augustus, wordt Prinsessedag verzonnen door de hoofdredacteur van het Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad. Hij was op zoek naar een feest dat de Nederlanders zou verbroederen en de verjaardag van het prinsesje leende zich daarvoor. Toen Wilhelmina koningin werd, werd het Koninginnedag. Foto ANP

Viering van Koninginnedag op Wilhemina’s verjaardag op de Dam in Amsterdam, 1926.

Ter gelegenheid van de verjaardag van koningin Wilhelmina wordt op het Malieveld in Den Haag een militaire parade gehouden, 1936. Foto ANP

Koninginnedag 1936 met straattoneel in Den Haag voor de deuren van de Bijenkorf. Foto ANP

Koningin Juliana nodigt op haar verjaardag, 30 april, Nederlanders uit in de tuin van paleis Soestdijk. In 1952 wordt daar een bloemenhulde gegeven. Foto ANP

Koninginnedag 1964: Juliana staat (met haar familie) op het bordes van paleis Soestdijk en wuift naar de vele mensen die langslopen. Foto Anefo

Eind jaren zestig worden de Koninginnedagen in Amsterdam grimmiger: op het Damrak wordt met stenen naar de politie gegooid. Uiteindelijk besluit de gemeente vrijmarkten toe te laten tot het centrum. Foto Ed van der Elsken

Koninginnedag ‘nieuwe stijl’: koningin Beatrix laat mensen niet naar haar komen, maar gaat – met haar familie – naar de mensen toe. Na haar inhuldiging in 1981 bezoekt ze onder meer Veere in Zeeland. Foto Rob Bogaerts/Anefo

Voor de meeste Nederlanders is Koninginnedag een vrije dag. Beatrix is op 31 januari jarig, maar besluit 30 april aan te houden als verjaardagsviering. Dan is het beter weer. (Nijmegen, 1986) Foto ANP

De vrijmarkt in Amsterdam wordt een steeds groter feest. In 1991 kan de NS de toeloop op de treinen niet aan. Foto Cor Out/ANP

Niet alleen kinderen proberen op 30 april hun overbodige spullen te verkopen. Vrijmarkt in Amsterdam, 1992. Foto Ruud Hoff/ANP

In 1993 bezoekt de koninklijke familie Vlieland (en Sneek). Het is met 28 graden de warmste Koninginnedag ooit. Foto Cor Mulder/ANP

Langs de route staan op Koninginnedag altijd duizenden mensen. In 1994 zijn mevrouw Westerkamp (links) en haar zus uit Canada er in Emmeloord vroeg bij om een plek met goed uitzicht te vinden. Foto Ed Oudenaarden/ANP

Koninginnedag Katwijk 2000. Foto Raymond Rutting/ANP

Beatrix zou Koninginnedag in 2013 vieren in Amstelveen en De Rijp. Maar op haar verjaardag in januari kondigde ze aan dat ze zou aftreden op 30 april. Op die dag werd haar zoon, Willem-Alexander, in Amsterdam ingehuldigd. Luchtfoto van de drukte op de Amsterdamse grachten tijdens de troonswisseling. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Voor het Paleis op de Dam in Amsterdam stroomde het publiek toe tijdens de troonswisseling in 2013: in de Mozeszaal van het Paleis ondertekende Beatrix de Akte van Abdicatie, vanaf het balkon stelde zij met een toespraak de nieuwe koning voor aan Nederland. Zo had Juliana dat in 1981 ook gedaan bij Beatrix. Foto Catrinus van der Veen/ANP

Koningsdag in 2018 in Groningen stond in het teken van de aardbevingen en de schade die die veroorzaakten. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima spraken met slachtoffers. Foto Robin Utrecht/ANP

Vanwege de lockdown was Koningsdag 2020 een digitale Koningsdag of Woningsdag. De koninklijke familie bleef thuis in Den Haag. In de Watergraafsmeer in Amsterdam werd het toch een beetje gevierd. Foto Olivier Middendorp