Johnson verstrikt in web van affaires

Britse premier Een stofzuigermagnaat, een wraakzuchtige ex-adviseur én zijn eigen levenspartner spelen een rol in schandalen rond premier Johnson.

Boris Johnson en zijn vroegere topadviseur en campagneleider Dominic Cummings (links), in 2019.
Boris Johnson en zijn vroegere topadviseur en campagneleider Dominic Cummings (links), in 2019. Foto Victoria Jones/Hollandse Hoogte/PA Images

Politiek Londen is in de ban van een robbertje vechten tussen twee voormalige politieke vrienden. Een is premier Boris Johnson, de ander diens voormalige adviseur Dominic Cummings. Op de achtergrond zou ook Carrie Symonds een rol spelen, de partner van Johnson, met wie Cummings al langer een vete heeft.

Johnson en de Conservatieven worden al enige tijd achtervolgd door een slechte pers. Zo bleek dat voormalig premier David Cameron te amicaal was in zijn contacten met de regering tijdens lobbywerk voor de gevallen bankier Lex Greensill. Er werd gesuggereerd dat Johnson niet zelf heeft betaald voor de renovatie van zijn appartement in Downing Street.

En maandag meldde een aantal Britse media dat Johnson in een opwelling gezegd zou hebben dat „de lijken zich nog eerder bij duizenden zouden opstapelen” dan dat hij voor een nieuwe lockdown zou opteren. Johnson ontkende dat gezegd te hebben.

Vorige week onthulde de BBC een WhatsApp-gesprek tussen Johnson en de zakenman Sir James Dyson. In het begin van de Covid-paniek waren de twee in gesprek over de levering van beademingsapparatuur. Dyson voelde daar wel voor, maar vroeg Johnson om hulp bij een belastingkwestie. Johnson appte terug dat hij er naar zou kijken: „I will fix it tomo”.

Labour-leider Keir Starmer zag in de appjes bewijs voor corruptie. Johnson zei dat hij alles had gedaan om de gevolgen van de pandemie zo snel mogelijk de baas te worden en dat er niets onoorbaars was voorgevallen. Stofzuigermagnaat Dyson ontwikkelde de apparatuur voor eigen rekening, maar leverde uiteindelijk niet aan de overheid.

Daarmee leek dit relletje te vervliegen. Vraag was nog wel: hoe waren die appjes in de openbaarheid gekomen? Drie Britse kranten wezen vervolgens oud-adviseur Cummings aan als bron. En het was Johnson die hen op dit spoor had gezet. Volgens sommige media zou hij zelfs persoonlijk met een aantal hoofdredacteuren hebben gebeld. Klaarblijkelijk was de Dyson-kwestie voor Johnson de befaamde druppel geweest.

Nam Cummings wraak na congé?

Cummings was in 2015 en 2016 de leider van de succesvolle Brexit-campagne en bedenker van de vermaarde slogan Take back control. Toen Johnson premier werd volgde Cummings hem naar Downing Street als diens belangrijkste adviseur. Binnen de kortste keren kreeg hij het daar aan de stok met minister Sajid Javid van Financiën, die al snel het veld moest ruimen. In mei vorig jaar kwam Cummings in opspraak omdat hij de lockdown-regels had overtreden door zijn ouders te bezoeken. In november vertrok hij als adviseur.

Probeerde Cummings zijn vroegere chef via het Dyson-lek een hak te zetten, zoals Johnson leek te suggereren?

Nee, schreef Cummings op zijn blog, ik was niet de bron van het appverkeer. Ik heb die berichten niet eens. Maar dat was niet het enige. Cummings blogde ook over politieke pikanterieën waarin Johnsons levenspartner Carrie Symonds een rol speelt én over de vraag wie de verbouwing van het appartement van de premier aan Downing Street eigenlijk heeft betaald. Het blog, schreef The Guardian, heeft „thermonucleaire” lading.

Vorig jaar ontstond enige commotie toen uitlekte dat er een nieuwe lockdown op til was. Johnson was boos en gelastte een onderzoek naar het lek – een kwestie die bekend werd als ,,the chatty rat story”.

Lees ook: Kampeeruitje legt relatie tussen Britse overheid en bedrijfsleven bloot

Toen het onderzoek in de richting wees van een van Symonds beste vrienden, vroeg Johnson aan Cummings of ze dat onderzoek niet beter konden stopzetten. „Dit gaat me serieuze problemen met Carrie opleveren”, zou Johnson hebben gezegd. Cummings schrijft nu dat hij het niet ethisch vond het onderzoek te laten staken en onderstreept dat het onderzoek later uitwees dat hijzelf niet het lek was.

Dan is er het appartement. Volgens Cummings zou Johnson vorig jaar van plan zijn geweest politieke donoren te laten betalen voor de verbouwing. „Ik zei hem [dat zijn plannen] onethisch waren, idioot, mogelijk illegaal en zeker tegen de regels voor het openbaar maken van politieke donaties”, blogt Cummings. De verbouwing, schreven Britse media, zou 58.000 pond hebben gekost. Johnson zei maandag desgevraagd dat hij openheid van zaken zou geven.

De twist tussen de premier en zijn oud-adviseur is pikant, maar niet onmiddellijk een bedreiging voor Johnson. Tien dagen voor lokale en regionale verkiezingen doen zijn Conservatieven het goed in de peilingen. De kiezers zijn blij met de voorspoedige vaccinatiecampagne. „De Britten willen maar twee dingen: een prik en zo snel mogelijk naar de pub”, zei een politicoloog vorige week, „en de regering-Johnson maakt dat mogelijk.” Maar uit een opiniepeiling voor de Observer bleek ook dat 37 procent van de kiezers denkt dat Johnson corrupt is, vergeleken met 16 procent die dat denkt over Starmer.

En ook van Cummings zijn de Conservatieven nog niet af. Hij eindigde zijn blog met een waarschuwing. Eind volgende maand moet Cummings voor een parlementaire commissie verschijnen, waar hij „alle vragen zal beantwoorden zolang de parlementariërs dat willen”.

Cameron en Greensill pagina E2-3