Geheime notulen ministerraad over Toeslagenaffaire worden openbaar

Informatievoorziening Demissionair premier Mark Rutte (VVD) heeft vrijdag bekendgemaakt dat de notulen over de ministerraad waarin over de Toeslagenaffaire is gesproken vanaf maandag openbaar worden.
Demissionair premier Mark Rutte (VVD) vlak voor de ministerraad.
Demissionair premier Mark Rutte (VVD) vlak voor de ministerraad. Foto Phil Nijhuis/EPA

De geheime notulen van de ministerraad uit 2019 over de Toeslagenaffaire worden op verzoek van de Tweede Kamer openbaar gemaakt. Dat heeft demissionair premier Mark Rutte (VVD) zojuist bekendgemaakt tijdens een verklaring aan de pers. Hij benadrukte wederom dat er wat hem betreft „niets onoorbaars” is gebeurd.

Volgens Rutte is er nu de indruk ontstaan dat het kabinet om „allemaal politieke redenen” zaken achter heeft willen houden. Hij stelt dat er na de ministerraad in 2019 echter „precies is gedeeld wat we wel en niet kunnen verstrekken” en dat hij ervan „overtuigd is” dat er geen sprake was van het „toedekken” van zaken. De betreffende notulen zijn vanaf maandag te bekijken. Het demissionaire kabinet heeft het besluit tot openbaarmaking unaniem genomen.

Deze week onthulde RTL Nieuws dat het kabinet-Rutte III tijdens ministerraden in 2019 herhaaldelijk besloot om de Tweede Kamer niet volledig te informeren over de Toeslagenaffaire. Daarnaast zou minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) tijdens een vergadering hebben gezegd dat hij een vergeefse poging had gedaan om partijgenoot en Kamerlid Pieter Omtzigt te „sensibiliseren”. Bij diverse D66-bewindslieden zou ergernis zijn ontstaan over Omtzigts kritiek op toenmalig staatssecretaris Menno Snel (D66). RTL Nieuws baseerde zich op bronnen „die toegang hebben tot de notulen van de ministerraad”.

Openbaarmaking

Een deel van de Kamer eiste vervolgens de openbaarmaking van de notulen om te zien of het nieuws klopt. De verslagen van het wekelijkse kabinetsberaad moeten bij wet eigenlijk strikt vertrouwelijk blijven. Rutte reageerde woensdagavond al door te stellen dat er wat hem betreft tijdens de ministerraden „niets onoorbaars of vreemds” was gebeurd. Het Kamerdebat over de kwestie is volgende week.

De Toeslagenaffaire was voor het voltallige kabinet-Rutte III begin dit jaar reden om op te stappen. Een parlementaire onderzoekscommissie oordeelde dat de fraudejacht die het toeslagensysteem kenmerkte heeft geleid heeft tot „ongekend onrecht” voor tienduizenden gedupeerde ouders. Uit verantwoordelijkheid voor het bestuurlijk falen in alle lagen van de overheid in deze affaire besloot premier Rutte tot het ontslag van alle bewindslieden. Desondanks wilden drie bewindslieden wél door als lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen - naast Rutte waren dat Hoekstra en Kaag (D66).

Ondertussen is het vertrouwen van de Kamer in Rutte verder afgenomen. Begin deze maand werd een motie van afkeuring met een overweldigende meerderheid aangenomen. Alleen de VVD stemde tegen. Aanleiding was met name een omstreden verkennersnotitie waarop stond ‘Omtzigt functie elders’. Rutte ontkende aanvankelijk tijdens de verkenningsgesprekken over het CDA-Kamerlid te hebben gesproken, maar moest hier later van terugkomen toen de gespreksverslagen openbaar werden gemaakt.

Twitter avatar LamyaeA Lamyae Aharouay Rutte: Maandag extra ministerraad, daarna komt een brief. Notulen worden dan ook openbaar gemaakt, unaniem besluit. https://t.co/Ftki5temr9
Lees ook: Rutte III moet wéér wat uitleggen

Correctie (23 april 2021): In een eerdere versie van dit artikel stond dat de notulen van de ministerraad vertrouwelijk zijn. In werkelijkheid zijn ze staatsgeheim. Dat is hierboven aangepast.