Duits Hof laat EU-herstelfonds toch passeren

Karlsruhe Vorige maand zette het Constitutioneel Hof het EU-steunfonds in de ijskast. Vertraging van 750 miljard aan coronahulp is nu voorlopig afgewend.

Het Constitutionele Hof in Karlsruhe.
Het Constitutionele Hof in Karlsruhe. Foto via www.imago-images.de

Brussel haalt opgelucht adem: de Duitse gijzeling van het coronaherstelfonds is alweer voorbij. Deze woensdagochtend oordeelde het Duitse Constitutioneel Hof dat president Frank-Walter Steinmeier gewoon zijn handtekening onder de afspraken over het fonds mag zetten, waardoor gevreesde vertraging is afgewend.

Eind maart zette het Bundesverfassungsgericht in Karlsruhe een voorlopige streep door de Duitse goedkeuring van het Europese coronaherstelfonds. De uitspraak was een reactie op bezwaren van een groep Duitse burgers die stelden dat het herstelfonds in strijd is met de Europese verdragen en dat de schuldopname ongeoorloofde risico’s voor de Duitse schatkist oplevert. In afwachting van nadere bestudering gebood ‘Karlsruhe’ de goedkeuring te bevriezen.

Lees ook: Een ding is duidelijk aan de coronamiljarden van de EU: het is voor niemand een feestje

Die nadere bestudering is nu voltooid, waardoor Duitsland het fonds alsnog mag goedkeuren. Dat fiat is cruciaal: voordat de Europese Commissie de kapitaalmarkten op kan om de 750 miljard euro voor het fonds te lenen, moet alle afzonderlijke lidstaten daarmee officieel hebben ingestemd.

In reactie op het besluit van het Duitse Hof groeide in Brussel de afgelopen weken de vrees voor vertraging. Het liefst wil de Commissie het volledige ratificatieproces vóór juli afronden, waardoor de eerste uitkeringen nog deze zomer mogelijk zijn. Vooral in Zuid-Europa wordt reikhalzend naar de EU-gelden uitgekeken.

Niet wachten

Het Duitse Hof heeft in zijn oordeel de grote gevolgen meegewogen voor heel Europa van eventuele vertraging. Tegelijk betekent het besluit niet dat de bezwaren van de klagende burgers ongegrond zijn verklaard. De mogelijkheid dat ‘Karlsruhe’ in een later stadium – na een lange, uitgebreide procedure – alsnog negatief oordeelt over het fonds blijft bestaan. Maar het Hof erkent dat Europa daar niet op kan wachten en laat het fonds daarom nu passeren.

De Duitse ratificering betekent dat het herstelfonds een nieuwe, cruciale horde heeft genomen. Maar uit de gevarenzone is het nog niet. Met Duitsland erbij zouden nu 18 van de 27 lidstaten hun goedkeuring hebben gegeven. Zorgen zijn er vooral nog over Polen, waar het fonds inmiddels onderdeel is van een felle coalitiestrijd. Ook de Nederlandse Eerste Kamer moet het fonds nog doorlaten, en wachtte daarbij op het oordeel van het Duitse Hof. De stemming in de senaat zal nu naar verwachting snel plaatsvinden.