Dreigende taal van Poetin na westerse ‘provocaties’

Toespraak tot parlement Rusland zal niet tolereren dat zijn ‘rode lijnen' worden overschreden, maar Poetin laat in het midden waar die lopen.

President Vladimir Poetin tijdens zijn toespraak van woensdag voor het parlement over de staat van het land
President Vladimir Poetin tijdens zijn toespraak van woensdag voor het parlement over de staat van het land Foto Alexander Zemlianichenko

Wie Ruslands veiligheid bedreigt, zal dat betreuren zoals diegene nog nooit iets heeft betreurd. Aldus de Russische president Vladimir Poetin in zijn toespraak van woensdag voor het parlement, over de staat van het land. Vanwege de recente spanningen – Russische militaire opbouw aan de Oekraïense grens, sancties van en tegen de VS, ophef rond oppositiepoliticus Aleksej Navalny – werd de toespraak alom nauwlettend gevolgd.

Poetin sprak vooral over binnenlandse kwesties, met veel aandacht voor de coronacrisis. Hij kondigde subsidies aan voor burgers in nood, met name gericht op de zorg voor kinderen. De president maakt zich zorgen over het klimaat, het onderwijs en vooral over het lage geboortecijfer. „Het behoud van het Russische volk is onze hoogste nationale prioriteit.”

Voor buitenlands beleid reserveerde Poetin slechts het slot van zijn toespraak. Het woord ‘Oekraïne’ viel niet. Wel zei hij andere dingen die illustreren hoe slecht de relatie met het Westen is.

Lees ook dit artikel over de motieven van Poetin rond Oekraïne

1We willen echt geen bruggen verbranden. Maar als sommigen onze goede bedoelingen aanzien voor onverschilligheid of zwakte en van plan zijn om die bruggen zelf te verbranden, of zelfs op te blazen, dan zal Ruslands antwoord asymmetrisch, snel en hard zijn.

Vooral de omschrijving van Ruslands reactie op buitenlandse ‘provocaties’ trekt de aandacht en klinkt dreigend. Poetin volgt steeds dit patroon: Rusland heeft geen kwaad in de zin, maar zal terugslaan als het land wordt bedreigd. Ook al ging hij in eerdere toespraken uitgebreider in op het Russische wapenarsenaal, ook nu noemde hij diverse rakettypes die binnenkort beschikbaar zijn.

2 Ik hoop dat niemand overweegt om zogeheten rode lijnen tegen Rusland te overschrijden. En wij bepalen zelf waar die lijnen liggen, voor elke situatie apart.

Analisten wijzen op de effectiviteit van dit dreigement, omdat het geen enkel houvast biedt. De Poolse onderzoeker Lukasz Adamski vat de boodschap aan de Europese Unie en de NAVO als volgt samen: „We zeggen niet wat onze rode lijn is. We zeggen niet hoe we zullen reageren als Ruslands belangen worden geschaad. Dus wees bang voor ons.” Ook anderen vertalen de uitspraak als: sol niet met ons.

Lees ook: Massale protesten in Rusland en medewerkers Navalny aangehouden

3 Je kunt van alles vinden van Loeka-sjenko’s beleid, maar het voorbereiden van een staatsgreep en een moordaanslag op een staatshoofd gaat te ver.

Waar vooraf werd gespeculeerd over een aangekondigde ‘fusie’ tussen Rusland en Wit-Rusland, pakte Poetins verwijzing naar Wit-Rusland verrassend uit. Hij klaagde erover dat het Westen zwijgt over een verondersteld complot tegen de Wit-Russische president, dat zaterdag door Loeka-sjenko werd onthuld en door de Russische veiligheidsdienst FSB zou zijn verijdeld. Poetin besteedde veel aandacht aan de kwestie in zijn toespraak. Donderdag spreekt hij met Loekasjenko over verdere samenwerking tussen de twee buurlanden.

4 Er zijn allemaal kleine Tabaquis die rond Shere Khan hangen. Ze joelen om hun heerser te plezieren. Kipling was een groot schrijver.

Poetins verwijzing naar The Jungle Book van de Britse schrijver Rudyard Kipling (1865-1936) moet waarschijnlijk worden uitgelegd als een sneer naar Europese bondgenoten die de Verenigde Staten volgen in hun beleid jegens Rusland. Poetin noemde „onvriendelijke acties” tegen Rusland een „nieuw soort sport”. Tabaqui is de kruiperige jakhals die de grote tijger Shere Khan helpt. In The Jungle Book staat Shere Khan tegenover de goedmoedige beer Baloe, maar het is onduidelijk welk personage Poetin aan Rusland koppelt.