Terrassen weer open? ‘Dit heeft nauwelijks zin’

Versoepelingen Het kabinet gaat vanavond waarschijnlijk versoepelingen aankondigen in de horeca en de detailhandel. Hoe reageren ondernemers uit deze sectoren?

Een medewerker van een horecagelegenheid bereidt zich voor op de mogelijke heropening van de terrassen vanaf volgende week. an Putten
Een medewerker van een horecagelegenheid bereidt zich voor op de mogelijke heropening van de terrassen vanaf volgende week.

an Putten

Foto Laurens van Putten/ANP

Of hij uit de kosten komt als hij volgende week voor het eerst in ruim een half jaar weer gasten mag ontvangen? Daar hoeft Yves Mullenders niet lang over na te denken. „Het is niet rendabel”, zegt de horecaondernemer, die twee zaken heeft in Maastricht. Maar toch gaat hij open. „Een van mijn bedrijven ligt aan een drukke straat, ik heb daar een groot terras opgestapeld staan. En wat mij betreft is het geen optie die stoelen níét neer te zetten. Ondanks dat het misschien beter is.”

De aankondigingen die het kabinet dinsdagavond zeer waarschijnlijk gaat doen, zullen goed zijn voor de levendigheid in stads-en dorpscentra. Vanaf 28 april mogen de winkels weer open, en op diezelfde dag mogen ook de terrassen weer naar buiten.

Maar wel onder voorwaarden, die ervoor zorgen dat de horecabranche de versoepelingen niet met onverdeeld enthousiasme begroet. Aan elk tafeltje mogen maximaal twee personen plaatsnemen (huishoudens uitgezonderd), binnenruimtes blijven verboden terrein en om 18.00 uur moet het terras sluiten.

Bekijk ook deze fotoserie: Hier zijn de terrassen alweer geopend

Die verplichte sluitingstijd is een bron van onvrede. Restaurants en cafés moeten voorraden inkopen en personeel inhuren, terwijl ze het moeten stellen zonder het lucratiefste deel van de dag, de avond. Drukkere dagen in het weekend zijn in veel gevallen niet voldoende om alsnog in de zwarte cijfers te komen.

„Iedereen is tot 17.00 uur aan het werk”, zegt Patrick Beijk, de eigenaar van twee pubs en een restaurant in Groningen. „Het is fijn dat er een lichtpuntje is, maar met die twee mensen die tot 18.00 uur langs komen, kan je op geen enkele manier winst maken. We moeten overwegen of het wel de moeite waard is om open te gaan. Normaal gesproken draaien we 80 tot 90 procent van onze omzet in de avond.” Herman Hell, die negen stadscafés en restaurants heeft in en om Rotterdam, twijfelt ook. „We zullen met sommige locaties opengaan zodat ons publiek er even uit kan, maar ik kan me voorstellen dat andere locaties gesloten blijven.”

„En wat gaan de mensen doen als wij om zes uur de tapkraan dicht doen en geen bitterballen meer serveren?”, vraagt Mullenders zich af. „Gaan ze dan als groep thuis verder? Dan kan je ze net zo goed gereguleerd op het terras laten zitten.”

Uitbaters moeten zelf ervoor zorgen dat hun terras om 18.00 uur leeg is. Hoe vroeger, hoe lastiger dat is, zegt Hell. „Zeker als de zon nog op het terras staat, gaan mensen om 18.00 uur niet direct naar huis. De verleiding is groot om rond te blijven hangen. Daar wordt de ondernemer dan verantwoordelijk voor gehouden.”

Heropening te beperkt

De belangrijkste kritiek vanuit de sector gaat niet zozeer over de vroege sluitingstijd, maar over de reikwijdte van de heropening. Die is veel te beperkt, vinden cafébazen en restauranteigenaren. Het is volgens hen cruciaal dat naast terrasbezoek ook bezoek binnen weer toegestaan wordt. Alleen horecazaken met heel grote terrassen kunnen rendabel draaien als ze enkel buiten mogen serveren – maar zelfs zij zijn dan nog afhankelijk van het weer. Kleinere bedrijven met weinig of geen terrasruimte kunnen al helemaal weinig zonder dat ze bezoekers binnen mogen toelaten.

Dat de binnengedeelten dicht moeten blijven, levert volgens ondernemers bovendien ook allerlei praktische problemen op. Bijvoorbeeld als mensen naar de wc moeten, of als er plotseling een hoosbui losbarst. Beijk: „Dan zitten er vijftig man buiten. Die kan je niet binnen tien minuten allemaal laten afrekenen. En ze mogen niet naar binnen.”

Lees meer over het versoepelingsbeleid van het kabinet: Vier onzekerheden van het stappenplan om uit de lockdown te komen

Branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) is teleurgesteld over de versoepelingen. „Dit heeft nauwelijks zin, behalve dat het symbolisch misschien goed voelt, als eerste stap”, zegt voorzitter Robèr Willemsen. KHN pleit al een paar maanden voor een ruimere heropening van de horeca. De organisatie is ervan overtuigd dat de besmettingscijfers daardoor niet opgestuwd worden, zolang bezoekers binnen maar anderhalve meter afstand houden. Buiten zouden helemaal geen maatregelen nodig zijn.

Willemsen voerde maandag nog overleg met de demissionaire ministers Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) en Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA), maar slaagde er niet in de bewindslieden te winnen voor het KHN-voorstel. „Ik merk dat zij het steeds lastiger vinden om iets uit te leggen wat niet uit te leggen is”, zegt Willemsen. „Wij willen natuurlijk ook dat de besmettingen en ziekenhuisopnames naar beneden gaan. Maar we denken dat het beter is als ze ons deel van de oplossing laten zijn.”

Ramp

Ook in de retailsector zijn versoepelingen aanstaande. Zoals het nu lijkt, mogen klanten vanaf volgende week woensdag zonder afspraak winkelen. Het maximale aantal van één klant per 25 vierkante blijft gelden. De afgelopen twee maanden moesten klanten eerst een afspraak maken voor ze bij een winkel langs mochten komen.

Het winkelen op afspraak was een ramp, zegt een woordvoerder van brancheorganisatie IN-retail. Het was het einde van impulsief koopjesjagen. De helft van de tijdslots werd niet geboekt, zegt de IN-retail-woordvoerder. Bij winkelafspraken die wel gemaakt werden, kwam een vijfde niet opdagen. De versoepeling is, zegt hij, „een belangrijke stap voorwaarts, maar we juichen niet”.

Een woordvoerder van HEMA is positief, al heeft ze enig voorbehoud, omdat er al vaker beloftes zijn gedaan, zegt ze. „Het zou héél véél uitmaken als er weer zonder afspraak gewinkeld mag worden.” HEMA moet het bij uitstek hebben van impulsieve kopers, zegt ze: „Je komt langs voor een kaars en gaat weg met een mandje met spullen.” Leidt dit weer tot chaotische rijen voor de winkels? Daarvoor is de HEMA-woordvoerder niet bang: „Klanten weten inmiddels hoe je winkelt in coronatijd en houden zich aan de regels. En voor de lockdown hebben we laten zien dat we rijen heel goed kunnen managen.”

Rob van der Geest, die onder meer sportzaken bezit in Roelofarendsveen en Nieuw-Vennep, verwacht dat er niet ontzettend veel zal veranderen door de versoepeling. Hij mag momenteel zo’n twaalf personen in zijn zaak ontvangen, maar dat aantal haalt hij eigenlijk nooit. Het winkelen op afspraak werkt „uitstekend” vindt hij. Hij draait momenteel zo’n 70 procent van onze normale omzet, zegt hij. Met name oudere klanten blijven weg. „Die vinden zo’n afspraak inplannen te veel gedoe.”

Voor ondernemers in de horeca zal het, alle kritiek daargelaten, uiteindelijk ook een verademing zijn om gewoon hun werk weer te kunnen doen. „De ondernemer in mij weet dat het financieel geen zin heeft om beperkt open te gaan”, zegt Herman Hell. „Maar als horecaman en liefhebber ben ik er heel blij mee. Van dicht naar open is een grote stap, het is goed dat we het doen.”

Yves Mullenders denkt er hetzelfde over. „Ik zie het zo: als we nu dit mogen, dan mogen we over twee weken waarschijnlijk meer.”