Profiel

Annalena Baerbock, mogelijk opvolger Merkel: ‘Het klimaat beschermen is de opdracht van onze tijd’

Annalena Baerbock, lijsttrekker Duitse Groenen

Na het vertrek van Angela Merkel krijgt Duitsland een nieuwe bondskanselier. Kanshebber is Annalena Baerbock van de Groenen.

Annalena Baerbock presenteerde zichzelf maandag als de kandidaat-bondskanselier voor de Duitse Groenen.
Annalena Baerbock presenteerde zichzelf maandag als de kandidaat-bondskanselier voor de Duitse Groenen. Foto EPA/Andreas Gora

Anders dan de Duitse christendemocraten presenteerden de Groenen maandagochtend stipt en eensgezind de lijsttrekker voor de komende Bondsdagverkiezingen. De veertigjarige Annalena Baerbock wordt kandidaat-kanselier. Na drieënhalf jaar een duo te hebben gevormd met co-partijvoorzitter Robert Habeck, besloten de twee onderling dat Baerbock het voortouw neemt in de komende campagne. De Groenen staan met rond 21 procent tweede in de peilingen. Zonder hen regeren is moeilijk voorstelbaar. Ook is het niet ondenkbaar dat de partij de in een machtsstrijd verwikkelde CDU/CSU, die kampt met dalende peilingen, voorbijstreeft en aanspraak kan maken op het kanselierschap.

Andere politieke stijl

Baerbock zei maandag te staan voor vernieuwing. „Voor de status quo staan anderen.” Die vernieuwing slaat op een klimaatpolitiek die zich houdt aan de doelen van het akkoord van Parijs, en het beperken van de opwarming aarde tot maximaal 1,5 graden. In haar toespraak vertelde Baerbock dat zij erbij was toen het akkoord van Parijs in 2015 werd gesloten, met haar zes maanden oude dochter naast zich in de kinderwagen. „Het klimaat beschermen is de opdracht van onze tijd.”

Bovendien wil Baerbock een andere stijl van politiek uitdragen, een stijl die zij „menselijk en empathisch” noemt, „hard voor de zaak, fair voor elkaar”. Die nieuwe stijl probeerden Baerbock en concurrent Habeck ook al te vertolken toen zij nog een leidend duo vormden, maar Baerbock, als vrouw, kan die nieuwe leiderschapsstijl beter uitdragen, zullen beide kandidaten zich hebben gerealiseerd. Feminisme is voor de Groenen een hoofdthema. „Natuurlijk speelde de kwestie emancipatie een centrale rol”, zei Baerbock over de beslissing tussen haar en Habeck. En groene CDU-stemmers die zich aan Merkel hechtten, zullen Baerbock overwegen nu bij CDU/CSU een man van een conservatiever slag aantreedt.

Voor Habeck sprak zijn bestuurservaring, die Baerbock niet heeft. Sinds 2013 zit Baerbock voor de Groenen in de Bondsdag, daarvoor was zij voorzitter van de Groenen-afdeling in de deelstaat Brandenburg. Baerbock werd in 1980 vlakbij Hannover geboren, maar profileert zich als Brandenburgse, waar ze haar politieke loopbaan begon. Eerder studeerde ze internationaal recht en werkte ze bij een Hannoverse krant.

Lees ook: In Baden Württemberg koesteren ook Groenen de brandstofmotor

Internationaal wil Baerbock een hardere opstelling van Duitsland tegenover Rusland en China; de Groenen pleiten onder meer voor stillegging van de omstreden gaspijp Nord Stream 2.

Goed georkestreerd

Uit de goed georkestreerde bekendmaking van de lijsttrekker – de beslissing is weken geleden genomen en lekte niet uit – spreekt de grote wil van de Groenen om in een volgend kabinet mee te regeren, of zelfs de Kanzlerin te leveren. Toch zal regeringsdeelname de richtingenstrijd binnen de partij aanwakkeren: de regering zal compromissen moeten sluiten met staal- en auto-industrieën, zoals zittend minister-president Winfried Kretschmann dat doet in Baden-Württemberg, terwijl een jonger, activistischer deel van de partij geen geduld heeft voor dat soort compromissen.