ABN Amro treft witwasschikking, onderzoek naar oud-bestuurders

Megaschikking Wegens slecht toezicht op witwassen betaalt ABN Amro het OM 480 miljoen. Onderzoek begonnen naar drie oud-bestuurders.

Opnieuw heeft een grote Nederlandse bank een schikking getroffen met het Openbaar Ministerie vanwege tekortschietend toezicht. ABN Amro betaalt 480 miljoen euro omdat het jarenlang niet voldoende deed om mogelijk criminele geldstromen in beeld te krijgen. ING schikte in 2018 om dezelfde reden met justitie.

Het OM is daarnaast strafrechtelijk onderzoek begonnen naar drie oud-bestuurders van de bank: oud-topman Gerrit Zalm en ex-bestuursleden Chris Vogelzang en Joop Wijn. De eerste twee hebben daarom hun positie bij Danske Bank opgegeven. Vogelzang was topman van deze Deense bank, oud-minister van Financiën Zalm commissaris. Wijn was eerder minister van Economische Zaken, en is nu commissaris bij verzekeraar ASR en Schiphol.

De schikking met ABN Amro bestaat uit twee delen, meldt het OM. De bank betaalt een boete van 300 miljoen euro vanwege „jarenlange en structurele overtreding” van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Daarbovenop komt 180 miljoen euro voor het „voordeel” dat ABN Amro behaalde door jarenlang te weinig personeel aan te nemen om het toezicht voldoende in te richten. De schikking is daarmee lager dan de 775 miljoen euro die ING moest betalen vanwege soortgelijke misstanden.

Justitie verwijt de bank dat die te weinig heeft gedaan om witwassen te voorkomen. ABN Amro had moeten weten dat geld van bepaalde rekeninghouders een criminele herkomst had. De bank heeft zich daarmee volgens het OM ook schuldig gemaakt aan schuldwitwassen.

ABN Amro deed „in bepaalde gevallen” niet voldoende onderzoek naar de achtergrond van nieuwe klanten. Die kregen daardoor een te laag risicoprofiel toegekend, terwijl ze juist extra in de gaten gehouden moesten worden. Ook bij bestaande klanten heeft ABN Amro te weinig gedaan om te kijken of ze nog in de juiste risicocategorie zaten.

Daar komt bij dat de bank jarenlang kampte met achterstanden in het beoordelen van meldingen uit haar waarschuwingssysteem. Dit systeem was bedoeld om verdachte transacties te herkennen. Doordat echter te weinig medewerkers werden ingezet om de meldingen te beoordelen, bestond jarenlang een stuwmeer aan meldingen. Volgens het OM kon daardoor nog tot in 2019 „sprake zijn van ruim 1.400 ongebruikelijke transacties die niet tijdig gemeld werden”.

ABN Amro heeft naar eigen zeggen maatregelen genomen om het risico op witwassen door klanten te beperken. Zo heeft de bank afgelopen jaren 1 miljard euro geïnvesteerd in beter toezicht, en komt daar de komende twee jaar nog 1 miljard euro bij. Inmiddels werken 3.800 mensen op een afdeling die klanttransacties moet monitoren en nieuwe klanten moet screenen. Verder is afscheid genomen van „duizenden klanten”, nadat toezichthouider De Nederlandsche Bank ABN Amro in 2019 had opgedragen dossiers opnieuw na te lopen.

Op een persconferentie betuigde de vorig jaar aangetreden ABN Amro-topman Robert Swaak maandagochtend spijt over het gedrag van de bank. Swaak benadrukte dat de bank weliswaar schikt, maar daarmee geen schuld bekent. „Klanten hebben in sommige gevallen misbruik kunnen maken van hun bankrekening. Dat is zeer ernstig. Het is onacceptabel en dat doet pijn, juist omdat we de verwachtingen die samenleving van ons heeft, niet ten volle hebben kunnen uitvoeren.”