Recensie

Recensie Beeldende kunst

Zichzelf vernietigende kunst voor het milieu

Online tentoonstelling ‘De afbreekeconomie’ is een online-tentoonstelling waar kunstenaars en ontwerpers hun licht laten schijnen op de toekomst. „Als alles op is, gaan we dood.”

Online tentoonstelling De afbreekeconomie.
Online tentoonstelling De afbreekeconomie. Foto Boijmans Van Beuningen

Economische groei is overschat. Waarom zijn we niet blij met hoe het is en brengen we de economie tot stilstand, in plaats van te blijven hangen aan het idee dat stilstand gelijk staat aan achteruitgang? Sterker nog: wie de online tentoonstelling ‘De afbreekeconomie’ van Museum Boijmans Van Beuningen bekijkt, snapt dat als je de economie wil laten groeien, je eerst tot afbraak zal moeten overgaan.

In de tentoonstelling geven kunstenaars en ontwerpers hun visie op de toekomst vanuit de gedachte: economische groei maakt de aarde kapot en dus ook de mens. Wie wil groeien zal een stap terug moeten zetten.

Studio Klarenbeek & Dros bogen zich over een wereld waar je met plezier kan consumeren zonder kapot te maken. In aquariums drijft ‘wierwaar’ (gekweekt zeewier) dat gebruikt kan worden als grondstof. Het wier wordt namelijk gebruikt in een 3D-printer, om kunstvoorwerpen mee te maken. Het geprinte voorwerp gooien ze daarna terug in het aquarium, waar het weer tot voedsel vergaat.

De ‘plastic’ wand van Toon Koehorst en Jannetje in ’t Veld Foto Boijmans Van Beuningen

Het is een verbeelding van vergankelijkheid, legt Studio Klarenbeek & Dros, ontstaan vanuit het idee dat dit de enige manier is om tot een duurzame relatie met consumptieartikelen te komen. Zichzelf vernietigende kunst is fascinerend, en brengt geen schade toe aan de esthetische ervaring: kijk naar het dansende zeewier in de aquariums.

Gefascineerd door olieslurpers

Even pragmatisch zijn Toon Koehorst en Jannetje in ’t Veld: in een wand die tot reflectie moet oproepen laten ze zien hoeveel plastic er gebruikt wordt (in toenemende mate) en hoeveel zeewier (dat neemt wel toe, maar niet zo snel als plastic).

Zo idealistisch en beschouwend als deze twee duo’s zijn, zo prettig gestoord is Atelier van Lieshout met zijn ‘Disco Inferno’. Joep van Lieshout bouwde op diesel aangedreven machines, die alles recyclen: plastic afval, dieren en – als dat in de toekomt nodig is – ook de mens („de mens is ook een grondstof”, aldus Van Lieshout in een toelichtend filmpje). Het is heel simpel, zegt Van Lieshout: we stoken eerst alle olie op, dan ons afval en als dat op is, gaan we dood. En nee, vertelt Van Lieshout, hij is niet van de duurzame oplossingen of het positieve geluid. Online zie je dat hij gelijk heeft: de kijker wordt enthousiast van oplossingen, maar is toch het meest geboeid door die olieslurpende monsters.

‘De afbreekeconomie’ is t/m 31 december online te zien in Boijmans Van Beuningen: boijmans.nl