Recensie

Recensie Film

‘Doula’s van de stad’ is een ontroerende film over de kracht van kwetsbare vrouwen

Film De film ‘Doula’s van de stad’ portretteert acht vrouwen die hun leven in dienst stellen van anderen. Hun verhalen zijn een getuigenis van kracht en kwetsbaarheid.

Scène uit de film ‘Doula’s van de stad’.
Scène uit de film ‘Doula’s van de stad’.

Als kind kon ze „de zon alle kanten opsturen”, zegt Hameeda Lakho halverwege de film Doula’s van de stad. Ze vertelt in detail hoe ze op jonge leeftijd veelvuldig werd mishandeld en vernederd. Als ze daarna alleen op haar kamer zat, probeerde ze het zonlicht te vangen met haar horloge. „Eens zal ik mijn stem laten horen, zal ik de stem zijn voor velen”, dacht ze op die momenten. Inmiddels is Lakho directeur van de Academie voor Herstel en Ervaringsdeskundigheid – een stichting waarmee ze zich inzet voor inmiddels volwassen slachtoffers van kindermishandeling – en schreef ze vier boeken over haar ervaringen. Ze is een van de acht ‘doula’s’ (‘zij die jou gidst’) die in deze ontroerende film voorbijkomen.

Het oorspronkelijk plan van theatermaker Adelheid Roosen was met tachtig vrouwen een grootschalige theatervoorstelling te maken over wat Roosen ‘feminiene economie’ noemt: arbeid die noodzakelijk is voor de samenleving, maar die toch vaak ongezien blijft. Vrouwen die zich, vaak belangeloos, inzetten voor mensen die om uiteenlopende redenen buiten de samenleving vallen of zich verstoten voelen. Ze hebben buurthuizen, emancipatiegroepen of safe spaces opgezet. „Stadsheldinnen”, noemt Roosen ze, en ze wil onderzoeken hoe „die motor altijd aan kan staan”.

Door corona kon het theaterproject niet doorgaan, maar Roosen maakte samen met zeven vrouwen een digitale doorstart. In een reeks Zoomgesprekken gaan ze dieper in op elkaars drijfveren.

Lees ook het interview met Adelheid Roosen en Diana Sardjoe

Geboren uit pijn

De film, die vrijdag wordt uitgezonden, toont een selectie uit die videogesprekken. Filmmaker Maasja Ooms kiest er daarbij vaak voor niet de spreker in beeld te brengen, maar de reacties van de anderen. Dat is een sterke vondst: we zien hoe de verhalen landen, hoe de vrouwen zich in toenemende mate aan elkaar spiegelen.

De gesprekken zijn openhartig en op momenten zeer confronterend, maar vinden ook steeds weer een vrolijke toets. Wat de vrouwen bindt, is dat het werk dat ze verrichten bij allen voortkomt uit eigen ervaringen. Zo vertelt Diana Sardjoe hoe haar kinderen vroeger veelvuldig in aanraking zijn gekomen met justitie. Inmiddels zet ze zich met een eigen stichting in voor andere moeders van criminele jongeren. „We zijn allemaal geboren uit pijn”, concludeert ze aan het einde van de film.

Gaandeweg dringt het schrijnende besef zich op dat achter de vastbeslotenheid om anderen te helpen, vaak ook een enorme eenzaamheid schuilgaat. Dinah Bons vertelt hoe ze opkomt voor de veiligheid van transmensen en sekswerkers, maar als haar gevraagd wordt wie er voor háár zorgt, valt ze stil. Klaarstaan voor een ander is voor sommigen ook een manier om te vluchten voor de eigen pijn. Dat besef komt hard binnen.

Doula’s van de stad toont hoe de vrouwen hun schaamte, eenzaamheid en verdriet proberen om te zetten in veerkracht en slagvaardigheid. In rake taal en moedige stiltes richten ze een waardevol monument op voor kracht en kwetsbaarheid, en tonen ze hoe onlosmakelijk die twee eigenschappen met elkaar verbonden zijn.