Opinie

Zware tijd voor logica en voor grondrechten

Floor Rusman

Ergernis is een nutteloze emotie, leerde iemand mij ooit. Je schiet er niks mee op, zeker niet bij dingen die buiten je bereik liggen. Zo’n gevoel kun je beter omzetten in geamuseerdheid: ‘goh, wat grappig dat X niet doorheeft hoe incapabel hij is’. Maar deze methode kent zijn grenzen, soms dringt het irritante zich te sterk aan je op. Het trage vaccineren bijvoorbeeld; het lekken, het dweilen-na-het-lekken, het deemoedige spreken over versoepelingen die ‘niet kunnen’, alsof dat een onwrikbaar gegeven is.

Meer nog ergerde ik me deze week aan het (in elk geval ogenschijnlijke) gebrek aan ratio achter het coronabeleid. Het feit, bijvoorbeeld, dat voor de verbetering van ventilatie in scholen een tiende is uitgetrokken van het geld dat naar het testen-voor-evenementen gaat. Dus terwijl kinderen bendes klasgenoten mogen besmetten, worden miljoenen uitgegeven aan testen voor buitenlocaties waar de besmettingskans nihil is. Neem dierentuinen: daar mengen mensen niet of nauwelijks met vreemden, dus besmet raak je alleen als je buurman bij de apenrots ineens snoeihard in je gezicht niest. En dan nog is dat geen superspread event, zoals een binnenbesmetting dat wel kan zijn.

Deze inconsistentie lijkt samen te hangen met een breder onbegrip over de virusverspreiding. Zo legde de Volkskrant maandag een verband tussen de hoge besmettingscijfers en de volle stadsparken. Alsof de parkbezoekers elkaar bij slechter weer niet gewoon binnen zouden treffen – waar het risico groter is. Voor liefhebbers van logica is dit een zware tijd.

Hetzelfde geldt voor liefhebbers van grondrechten. Dat was mijn andere ergernis (of misschien past ‘verbijstering’ beter): het gebrek aan ophef over de ooit zo omstreden avondklok. In de berichtgeving gaat het vooral over de uitgestelde opening van winkels en terrassen en het testen voor evenementen. Nederlanders „hunkeren naar een uitje”, aldus het AD. Blijkbaar willen ze liever georganiseerd vermaak dan de vrijheid om eigen keuzes te maken.

Ik zou zeggen dat het recht om je 24 uur per dag vrij over straat te kunnen bewegen zwaarder weegt dan het recht op pretpark- of terrasbezoek – ongeacht wat je liever doet. Uitjes, hoe leuk ook, zijn een luxe, en bovendien zijn er alternatieven. Een strandwandeling, een speurtocht, een fles wijn op de stoep – ik noem maar wat.

Om mij heen maken mensen zich allang niet meer druk over dit soort dingen. Ze zitten de lockdown uit terwijl ze de randen van de regels opzoeken en overschrijden. Apathie is vast handiger dan ergernis, je krijgt er een minder hoge bloeddruk van. Maar het heeft ook iets treurigs, zelfs iets engs, om dat gebrek aan ergernis te accepteren.

Floor Rusman (f.rusman@nrc.nl) schrijft elke woensdag op deze plek een column.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.